พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จตุกกนิบาต · กุฏิทูสกวรรค
๔. จัมมสาฏกชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๙๔–๕๙๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๐ ในกุฏิทูสกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๓๒๔. จมฺมสาฏกชาตก (๔)
๔. จัมมสาฏกชาดก (๓๒๔)
ว่าด้วยปริพาชกชื่อจัมมสาฏกะ
(ปริพาชกยืนประนมมือต่อแพะแล้วกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก จตุกกนิบาต กุฏิทูสกวรรค จัมมสาฏกชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๐๘–๑๐๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๗๕–๑๗๖
กลฺยาณรูโป วตยํ จตุปฺปโท
สุภทฺทโก เจว สุเปสโล จ
โย พฺราหฺมณํ ชาติมนฺตูปปนฺนํ
อปจายติ เมณฺฑวโร ยสสฺสี.
สัตว์ ๔ เท้างดงามจริงหนอ ท่าทางสง่า และน่ารักน่าเอ็นดู
ย่อมอ่อนน้อมต่อพราหมณ์ผู้เพียบพร้อมด้วยชาติและมนต์
จักเป็นแพะประเสริฐ มียศศักดิ์
(พ่อค้าบัณฑิตโพธิสัตว์ห้ามปริพาชกนั้นว่า)
มา พฺราหฺมณ อิตฺตรทสฺสเนน
วิสฺสาสมาปชฺชิ จตุปฺปทสฺส
ทฬฺหปฺปหารํ อภิกงฺขมาโน
อวสกฺกตี ทสฺสติ สุปฺปหารํ.
นี่พราหมณ์ อย่าได้วางใจสัตว์ ๔ เท้าตัวนี้
ด้วยการเห็นมันเพียงครู่เดียวเลย
มันต้องการจะขวิดให้เต็มที่ จึงย่อตัวลงแสดงท่าขวิดให้เหมาะ
(พระศาสดาเมื่อจะทรงประกาศเหตุนั้น จึงตรัสว่า)
อูรุฏฺฐิ (๑) ภคฺคํ ปติโต (๒) ขาริภาโร
สพฺพญฺจ ภณฺฑํ พฺราหฺมณสฺเสว (๓) ภินฺนํ
อุโภปิ พาหา ปคฺคเยฺหว (๔) กนฺทติ
อภิธาวถ หญฺญเต พฺรหฺมจารี.
- ๑สี. อูรฏฺฐิ
- ๒ฉ.ม. ปวฏฺฏิโต
- ๓ฉ.ม. พฺราหฺมณสฺส
- ๔ฉ.ม. ปคฺคยฺห
กระดูกขาอ่อนของปริพาชกก็หัก
บริขารที่หาบก็พลัดตกและสัมภาระทั้งหมดของพราหมณ์ก็แตก
ปริพาชกประคองแขนทั้ง ๒ ข้างคร่ำครวญอยู่ว่า
ช่วยด้วย แพะฆ่าคนประพฤติพรหมจรรย์
(ปริพาชกกล่าวว่า)
เอวํ โส นิหโต เสติ โย อปูชํ ปสํสติ (๑)
ยถาหมชฺช ปหโต หโต เมณฺเฑน ทุมฺมตีติ.
จมฺมสาฏกชาตกํ จตุตฺถํ.
- ๑อิ. นมสฺสติ
ผู้ที่สรรเสริญคนซึ่งไม่ควรบูชาจะถูกขวิดนอนอยู่
เหมือนเราผู้โง่เขลาถูกแพะขวิดในวันนี้
จัมมสาฏกชาดกที่ ๔ จบ
จบ ๔. จัมมสาฏกชาดก