๓. เอกราชชาดก เล่ม ๒๗

อนุตฺตเร กามคุเณ สมิทฺเธ

ภุตฺวาน ปุพฺเพ วสิ ๑ เอกราช

โสทานิ ทุคฺเค นรกมฺหิ ขิตฺโต

นปฺปชฺชเห วณฺณพลํ ปุราณํ ฯ

ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นเอกราช พระองค์เสวยกามคุณอันบริบูรณ์อย่างยิ่งอยู่ในกาลก่อน มาบัดนี้ พระองค์ถูกโยนลงในบ่ออันขรุขระ เหตุไรจึงมิได้ละพระฉวีวรรณ และพระกำลังกายที่มีอยู่แต่เก่าก่อนเสียเลย?

ปุพฺเพว ขนฺตี จ ตโป จ มยฺหํ

สมฺปตฺถิตา ทุพฺภิเสน ๒ อโหสิ

ตนฺทานิ ลทฺธาน กถนฺนุ ราช

ชเห อหํ วณฺณพลํ ปุราณํ ฯ

ข้าแต่พระเจ้าทุพภิเสน ขันติ และตบะ เป็นคุณธรรมที่หม่อมฉันปรารถนามาแต่เดิมแล้ว บัดนี้ หม่อมฉันได้สิ่งปรารถนานั้นแล้ว เหตุไรจะพึงละฉวีวรรณ และกำลังกายที่มีอยู่แต่เก่าก่อนเสียเล่า.

สพฺพา กิเรว ๓ ปรินิฏฺฐิตานิ

ยสสฺสินํ ปญฺญวนฺตํ วิสยฺห

ยโส จ ลทฺธา ปุริมํ อุฬารํ

นปฺปชฺชเห วณฺณพลํ ปุราณํ ฯ

ได้ทราบมาว่า กิจที่ควรทำทุกอย่างสำเร็จมาแต่ก่อนแล้ว เพราะข่มขี่ครอบงำบุคคลผู้เปรื่องยศ มีปัญญา หม่อมฉันได้ยศอันยิ่งใหญ่แล้วเหตุไร จักละฉวีวรรณ และกำลังกายที่มีอยู่แต่เก่าก่อนเล่า.

ปนุชฺช ทุกฺเขน สุขํ ชนินฺท

สุเขน วา ทุกฺขมสยฺหสาหิ

อุภยตฺถ สนฺโต อภินิพฺพุตตฺตา

สุเข จ ทุกฺเข จ ภวนฺติ ตุลฺยาติ ฯ

เอกราชชาตกํ ตติยํ ฯ

๑ ม. วสี ฯ ๒ สี. ยุ. ทพฺพเสนา ฯ ๓ ม. กิเรวํ ฯ

ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมแห่งปวงชน สัตบุรุษทั้งหลาย บรรเทาความสุขด้วยความทุกข์ หรือบรรเทาความทุกข์ด้วยความสุข เป็นผู้มีจิตเยือกเย็นยิ่งนัก ในความสุข และความทุกข์ทั้งสองอย่าง ย่อมเป็นผู้มีจิตเป็นกลางทั้งในความสุข และความทุกข์ ดังตราชู ฉะนั้น.

จบ เอกราชชาดกที่ ๓.