arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จตุกกนิบาต · กาลิงควรรค

๓. เอกราชชาดก เล่ม ๒๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๑๐–๕๑๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๑๐ ในกาลิงควรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๓๐๓. เอกราชชาตก (๓)

๓. เอกราชชาดก (๓๐๓)

ว่าด้วยพระเจ้าเอกราช

(พระเจ้าทุพภิเสนทรงขอโทษพระเจ้าเอกราชแล้ว ตรัสว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก จตุกกนิบาต กาลิงควรรค เอกราชชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๙๗–๙๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๕๘–๑๕๘

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อนุตฺตเร กามคุเณ สมิทฺเธ

ภุตฺวาน ปุพฺเพ วสี เอกราช

โสทานิ ทุคฺเค นรกมฺหิ ขิตฺโต

นปฺปชฺชเห วณฺณพลํ ปุราณํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าแต่พระเจ้าเอกราช เมื่อก่อนพระองค์เสวยกามคุณ

ที่สมบูรณ์ยอดเยี่ยม มาบัดนี้พระองค์ถูกโยนลงในหลุมอันขรุขระ

ก็ยังไม่ทรงละพระฉวีวรรณและพระกำลังอันมีอยู่แต่ก่อน

(พระเจ้าเอกราชผู้เป็นพระโพธิสัตว์ได้ฟังดังนั้น จึงตรัสว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปุพฺเพว ขนฺตี จ ตโป จ มยฺหํ

สมฺปตฺถิตา ทุพฺภิเสน (๑) อโหสิ

ตนฺทานิ ลทฺธาน กถนฺนุ ราช

ชเห อหํ วณฺณพลํ ปุราณํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑สี.อิ. ทพฺพเสนา
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระเจ้าทุพภิเสน เมื่อก่อนหม่อมฉันมีขันติ

และตบะสมปรารถนามาแล้ว

หม่อมฉันได้ขันติและตบะนั้นแล้ว

จะพึงละฉวีวรรณและกำลังอันมีอยู่แต่ก่อนทำไมเล่า

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สพฺพา กิเรวํ ปรินิฏฺฐิตานิ

ยสสฺสินํ ปญฺญวนฺตํ วิสยฺห

ยโส จ ลทฺธ า ปุริมํ อุฬารํ

นปฺปชฺชเห วณฺณพลํ ปุราณํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระองค์ผู้เรืองยศ ปรากฏพระปรีชาญาณ

ทรงทนทานเป็นพิเศษ ทราบว่า กรณียกิจทุกอย่าง

หม่อมฉันได้ทำสำเร็จเรียบร้อยแล้ว

ทั้งยังได้ยศที่สูงส่งที่ไม่เคยได้มาก่อน

เพราะเหตุไรจะพึงละฉวีวรรณและกำลังอันมีอยู่แต่ก่อนเสียเล่า

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปนุชฺช ทุกฺเขน สุขํ ชนินฺท

สุเขน วา ทุกฺขมสยฺหสาหิ

อุภยตฺถ สนฺโต อภินิพฺพุตตฺตา

สุเข จ ทุกฺเข จ ภวนฺติ ตุลฺยาติ.

เอกราชชาตกํ ตติยํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระองค์ผู้จอมชน หม่อมฉันบรรเทาความสุข

ด้วยความทุกข์ และข่มความทุกข์ด้วยความสุข

สัตบุรุษเช่นหม่อมฉันวางตนเป็นกลางในความสุขและความทุกข์

เพราะมีความเยือกเย็นในภาวะทั้ง ๒ นั้น

เอกราชชาดกที่ ๓ จบ

จบ ๓. เอกราชชาดก