๒. มหาอัสสาโรหชาดก เล่ม ๒๗

(ท้าวสักกะทรงสดับดังนั้น จึงตรัสว่า)

{๕๐๕} [๕๐๕] ดูก่อนพราหมณ์ เมื่อคนทั้งหลายพูดกันอยู่ ท่านก็เคยได้ยิน แล้วมิใช่หรือว่า ‘ถึงเทวดาทั้งหลายก็กีดกันความบากบั่นของคนไม่ได้ ความข่มใจ ความตั้งใจแน่วแน่ การไม่แตกสามัคคีกัน การไม่แก่งแย่งกัน การก้าวไปในกาลอันควร ความเพียรอย่างเด็ดเดี่ยว และความบากบั่นของคนก็กีดกันไม่ได้ เพราะเหตุนั้นแล ชัยชนะจึงมีแก่พวกพระเจ้าอัสสกราช’

๒. มหาอัสสาโรหชาดก(๓๐๒)

ว่าด้วยการทำความดีไว้ในปางก่อน

(พระราชาโพธิสัตว์ทรง แสดงธรรม แก่พระโอรสว่า)

{๕๐๖} [๕๐๖] ผู้ใดให้ทานในคนที่ไม่ควรให้ ไม่ไห้ทานในคนที่ควรให้ ผู้นั้น ครั้นถึงความวิบัติในคราวมีอันตรายเข้าย่อมจะไม่ได้สหาย

{๕๐๗} [๕๐๗] ผู้ใดไม่ให้ทานในคนที่ไม่ควรให้ ให้ทานในคนที่ควรให้เท่านั้น ผู้นั้นครั้นถึงความวิบัติในคราวมีอันตรายเข้าย่อมจะได้สหาย

{๕๐๘} [๕๐๘] การแสดงคุณวิเศษแห่งความเกี่ยวพันและสนิทสนมกันฉันมิตรที่ กระทำในหมู่คนที่โอ้อวด ไม่มีอารยธรรม ย่อมไร้ผล การแสดง คุณวิเศษแห่งความเกี่ยวพันและความสนิทสนมกันฉันมิตรที่ กระทำในหมู่อารยชนผู้ซื่อตรงคงที่แม้เล็กน้อย ก็ย่อมมีผลมาก

{๕๐๙} [๕๐๙] ผู้ใดได้เคยทำความดีงามไว้ก่อนแล้วผู้นั้นชื่อว่าได้ทำกิจที่ทำ ได้แสนยากไว้ในโลก ภายหลังเขาจะได้ทำอีกหรือไม่ก็ตาม ก็ ย่อมเป็นผู้ควรแก่การบูชาอย่างเดียว

๓. เอกราชชาดก (๓๐๓)

ว่าด้วยพระเจ้าเอกราชผู้มีขันติและตบะ

(พระเจ้าทุพภิเสนทรงขอโทษพระเจ้าเอกราชโพธิสัตว์แล้วตรัสว่า)

{๕๑๐} [๕๑๐] ข้าแต่พระเจ้าเอกราชเมื่อก่อนพระองค์เคยเสวยกามคุณอัน บริบูรณ์อย่างยิ่ง มาบัดนี้พระองค์ถูกโยนลงในบ่อขรุขระ ไฉน จึงมิได้ละพระฉวีวรรณและพระกำลังกายที่มีอยู่แต่เก่าก่อนไปเลย(พระเจ้าเอกราชโพธิสัตว์ตรัสว่า)

{๕๑๑} [๕๑๑] ข้าแต่พระเจ้าทุพภิเสน ขันติและตบะเป็นคุณธรรมที่หม่อมฉัน ปรารถนามาแต่เดิมแล้ว บัดนี้หม่อมฉันได้สิ่งปรารถนานั้นแล้ว ไฉนจะละฉวีวรรณและกำลังกายที่มีอยู่แต่เก่าก่อนได้เล่า{๕๑๒} [๕๑๒] ข้าแต่พระองค์ผู้ทรงยศ มีพระปรีชา ข่มขี่ได้ยาก นัยว่ากิจที่ จะพึงทำทุกอย่างหม่อมฉันก็ทำสำเร็จมาแล้วทั้งได้ยศอันยิ่งใหญ่ แต่เก่าก่อนแล้ว จึงมิได้ละฉวีวรรณและกำลังกายที่มีอยู่ แต่เก่าก่อน{๕๑๓} [๕๑๓] ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมชน สัตบุรุษทั้งหลายบรรเทาความสุข ได้ด้วยความทุกข์ หรือข่มความทุกข์อันทนได้ยากได้ด้วยความสุข เป็นผู้มีจิตเยือกเย็นยิ่งนักในสุขและทุกข์ทั้งสอง เป็นดัง ตราชูในสุขและทุกข์