๑. จุลลกาลิงคชาดก เล่ม ๒๗

๔. จตุกกนิบาต

๑. กาลิงควรรค

๑. จุลลกาลิงคชาดก (๓๐๑)

ว่าด้วยเทวดากีดกันความพยายามของคนไม่ได้

(นันทเสนอำมาตย์เรียกให้พวกนายประตูเปิดประตูรับพระราชธิดาว่า)

{๕๐๒} [๕๐๒] ท่านทั้งหลายจงเปิดประตูเพื่อให้พระราชธิดาเหล่านี้เสด็จเข้าไป ภายในพระนคร ซึ่งข้าพเจ้าผู้มีนามว่านันทเสนผู้เป็นอำมาตย์ ดุจราชสีห์ของพระเจ้าอรุณ ผู้ได้รับการศึกษามาเป็นอย่างดี จัด อารักขาไว้เรียบร้อยแล้ว(พระเจ้ากาลิงคะทรงกลัวมรณภัย จึงทรงด่าพระดาบสโพธิสัตว์ว่า)

{๕๐๓} [๕๐๓] แน่ะผู้ประพฤติพรหมจรรย์ ท่านได้พูดไว้อย่างนี้ว่า ‘ชัยชนะ จักมีแก่พวกพระเจ้ากาลิงคราชผู้สามารถยํ่ายีผู้ที่ใคร ๆ ย่ำยีไม่ได้ ความปราชัยจักมีแก่พวกอัสสกราช’ เหล่าคนตรงย่อมไม่พูดเท็จ(พระดาบสโพธิสัตว์กล่าวตัดพ้อท้าวสักกะที่เสด็จเข้ามาหาว่า)

{๕๐๔} [๕๐๔] ข้าแต่ท้าวสักกะเทวดาทั้งหลายยังล่วงมุสาวาทอีกหรือ พระองค์พึงตรัสแต่ถ้อยคำที่จริงที่แท้อย่างยิ่งมิใช่หรือข้าแต่ ท้าวมัฆวานเทวราชผู้เป็นใหญ่ในหมู่เทพพระองค์ทรงอาศัย เหตุอะไรหรือ จึงได้ตรัสมุสา

(ท้าวสักกะทรงสดับดังนั้น จึงตรัสว่า)

{๕๐๕} [๕๐๕] ดูก่อนพราหมณ์ เมื่อคนทั้งหลายพูดกันอยู่ ท่านก็เคยได้ยิน แล้วมิใช่หรือว่า ‘ถึงเทวดาทั้งหลายก็กีดกันความบากบั่นของคนไม่ได้ ความข่มใจ ความตั้งใจแน่วแน่ การไม่แตกสามัคคีกัน การไม่แก่งแย่งกัน การก้าวไปในกาลอันควร ความเพียรอย่างเด็ดเดี่ยว และความบากบั่นของคนก็กีดกันไม่ได้ เพราะเหตุนั้นแล ชัยชนะจึงมีแก่พวกพระเจ้าอัสสกราช’

๒. มหาอัสสาโรหชาดก(๓๐๒)

ว่าด้วยการทำความดีไว้ในปางก่อน

(พระราชาโพธิสัตว์ทรง แสดงธรรม แก่พระโอรสว่า)

{๕๐๖} [๕๐๖] ผู้ใดให้ทานในคนที่ไม่ควรให้ ไม่ไห้ทานในคนที่ควรให้ ผู้นั้น ครั้นถึงความวิบัติในคราวมีอันตรายเข้าย่อมจะไม่ได้สหาย

{๕๐๗} [๕๐๗] ผู้ใดไม่ให้ทานในคนที่ไม่ควรให้ ให้ทานในคนที่ควรให้เท่านั้น ผู้นั้นครั้นถึงความวิบัติในคราวมีอันตรายเข้าย่อมจะได้สหาย

{๕๐๘} [๕๐๘] การแสดงคุณวิเศษแห่งความเกี่ยวพันและสนิทสนมกันฉันมิตรที่ กระทำในหมู่คนที่โอ้อวด ไม่มีอารยธรรม ย่อมไร้ผล การแสดง คุณวิเศษแห่งความเกี่ยวพันและความสนิทสนมกันฉันมิตรที่ กระทำในหมู่อารยชนผู้ซื่อตรงคงที่แม้เล็กน้อย ก็ย่อมมีผลมาก

{๕๐๙} [๕๐๙] ผู้ใดได้เคยทำความดีงามไว้ก่อนแล้วผู้นั้นชื่อว่าได้ทำกิจที่ทำ ได้แสนยากไว้ในโลก ภายหลังเขาจะได้ทำอีกหรือไม่ก็ตาม ก็ ย่อมเป็นผู้ควรแก่การบูชาอย่างเดียว