๘. ชวสกุณชาดก เล่ม ๒๗

อกรมฺหส เต กิจฺจํ ยํ พลํ อหุวมฺหเส

มิคราช นโม ตฺยตฺถุ อปิ กิญฺจิ ลภามเส.

พญาเนื้อ ข้าพเจ้าขอนอบน้อมท่าน

ข้าพเจ้าได้กระทำกิจอย่างหนึ่งแก่ท่านตามกำลังที่ตนมีอยู่

ข้าพเจ้าจะได้อะไรเป็นเครื่องตอบแทนบ้าง

(ราชสีห์กล่าวว่า)

มม โลหิตภกฺขสฺส นิจฺจํ ลุทฺทานิ กุพฺพโต

ทนฺตนฺตรคโต สนฺโต ตํ พหุํ ยมฺปิ ชีวสิ.

เจ้าอยู่ในระหว่างฟันของเราผู้มีเลือดเป็นอาหาร

ผู้กระทำกรรมโหดร้ายอยู่เป็นนิตย์

การรอดชีวิตไปได้ก็นับว่าเป็นบุญอย่างใหญ่หลวง

(นกหัวขวานโพธิสัตว์กล่าวว่า)

อกตญฺญุมกตฺตารํ กตสฺส อปฺปฏิการกํ

ยสฺมึ กตญฺญุตา นตฺถิ นิรตฺถา ตสฺส เสวนา.

ผู้ไม่รู้อุปการคุณที่ผู้อื่นทำแล้ว

ผู้ที่ไม่เคยทำความดีอย่างใดอย่างหนึ่งแก่ใคร

ผู้ที่ไม่ตอบแทนอุปการคุณที่ผู้อื่นทำให้แล้ว

น่าตำหนิ ความกตัญญูไม่มีในผู้ใด

การคบหาผู้นั้นก็ไร้ประโยชน์

ยสฺส สมฺมุขจิณฺเณน มิตฺตธมฺโม น ลพฺภติ

อนุสูย มนกฺโกสํ สณิกํ ตมฺหา อปกฺกเมติ.

ชวสกุณชาตกํ (๑) อฏฺฐมํ.

แม้ด้วยอุปการคุณที่กระทำต่อหน้า

มิตรธรรมยังหาไม่ได้ในบุคคลใด

บัณฑิตไม่ริษยา ไม่ด่าว่าบุคคลนั้น

พึงค่อย ๆ หลีกห่างจากเขาไปเสีย

ชวสกุณชาดกที่ ๘ จบ

๙. ฉวชาดก (๓๐๙)

ว่าด้วยการนั่งเรียนมนต์ไม่เหมาะสมเหมือนเรียนกับศพ

(คนจัณฑาลโพธิสัตว์ไปลักมะม่วงในพระราชอุทยาน เห็นพระราชานั่งในที่สูง เรียนมนต์ ปุโรหิตนั่งในที่ต่ำสอนมนต์ จึงลงจากต้นมะม่วงมาตำหนิ ถูกพระราชา ตรัสถามแล้ว จึงกราบทูลว่า)