พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จตุกกนิบาต · กาลิงควรรค
๗. ปลาสชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๒๖–๕๒๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในกาลิงควรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๓๐๗. ปลาสชาตก (๗)
๗. ปลาสชาดก (๓๐๗)
ว่าด้วยพราหมณ์ขยันกวาดใบไม้
(รุกขเทวดาโพธิสัตว์ถามพราหมณ์ผู้มากวาดโคนต้นไม้ว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก จตุกกนิบาต กาลิงควรรค ปลาสชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๙๙–๑๐๐ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๖๑–๑๖๒
อเจตนํ พฺราหฺมณ อสฺสุณนฺตํ
ชาโน อชานนฺตมิมํ ปลาสํ
อารทฺธวิริโย ธุวมปฺปมตฺโต
สุขเสยฺยํ ปุจฺฉสิ กิสฺส เหตุ.
พราหมณ์ ท่านก็รู้อยู่ว่า
ไม้ใบต้นนี้ไม่มีจิตใจ ไม่ได้ยินเสียง และไม่มีความรู้สึก
เพราะเหตุไร ท่านจึงไม่ลืม
เพียรพยายามถามอยู่เป็นนิตย์ถึงการนอนเป็นสุข
(พราหมณ์ได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวตอบว่า)
ทูเร สุโต เจว พฺรหา จ รุกฺโข
เทเส ฐิโต ภูตนิวาสรูโป
ตสฺมา นมสฺสามิ อิมํ ปลาสํ
เย จตฺถ ภูตา เต ธนสฺส เหตุ.
ต้นไม้ใหญ่ปรากฏได้ในที่ไกล
ตั้งอยู่ในภูมิประเทศที่ราบเรียบ เป็นที่สถิตของเทพยดา
เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงนอบน้อมไม้ใบต้นนี้
และเทพยดาผู้สถิตอยู่ในไม้ใบต้นนี้ เพราะเหตุแห่งทรัพย์
(รุกขเทวดาโพธิสัตว์เลื่อมใสต่อพราหมณ์ จึงกล่าวว่า)
โส เต กริสฺสามิ ยถานุภาวํ
กตญฺญุตํ พฺราหฺมณ เปกฺขมาโน
กถํ หิ อาคมฺม สตํ สกาเส
โมฆานิ เต อสฺสุ ปริผนฺทิตานิ.
พราหมณ์ ข้าพเจ้านั้นเพ่งถึง
ความเป็นผู้รู้อุปการคุณที่ท่านทำแล้ว
จักตอบแทนท่านตามอานุภาพของตน
ก็การที่ท่านมาในสำนักของสัตบุรุษทั้งหลาย
แล้วทำการขวนขวายจะพึงไร้ผลได้อย่างไร
โย ตินฺทุกรุกฺขสฺส ปโร ปิลกฺโข
ปริวาริโต ปุพฺพยญฺโญ อุฬาโร
ตสฺเสสฺส มูลสฺมิ นิธิ นิขาโต
อทายาโท คจฺฉ ตํ อุทฺธราหีติ.
ปลาสชาตกํ สตฺตมํ.
ไม้เลียบต้นใดขึ้นอยู่เบื้องหน้าต้นมะพลับ
เขาล้อมรั้วไว้แล้ว เป็นที่บูชากันมาก่อน เป็นต้นไม้ใหญ่
ขุมทรัพย์ฝังไว้ที่โคนต้นไม้เลียบนั้นไม่มีเจ้าของมีอยู่
ท่านจงไปขุดเอาขุมทรัพย์นั้นเถิด
ปลาสชาดกที่ ๗ จบ
จบ ๗. ปลาสชาดก