๑. อกิตติจริยา เล่ม ๓๓

กปฺเป จ สตสหสฺเส จตุโร จ อสงฺเขยฺเย

เอตฺถนฺตเร ยํ จริตํ สพฺพนฺตํ โพธิปาจนํ ฯ

อตีตกปฺเป จริตํ ฐปยิตฺวา ภวาภเว

อิมมฺหิ กปฺเป จริตํ ปวกฺขิสฺสํ สุโณหิ เม ฯ

ยทา อหํ พฺรหารญฺเญ สุญฺเญ วิวนกานเน ๒

อชฺโฌคเหตฺวา วิหรามิ อกิตฺติ ๓ นาม ตาปโส ฯ

ตทา มํ ตปเตเชน สนฺตตฺโต ติทิวาภิภู

ธาเรนฺโต พฺราหฺมณวณฺณํ ภิกฺขาย มํ อุปาคมิ ฯ

ปวนา อาภฏํ ปณฺณํ อเตลญฺจ อโลณิกํ

มม ทฺวาเร ฐิตํ ทิสฺวา สกฏาเหน อากิรึ ฯ

ตสฺส ทตฺวานหํ ปณฺณํ นิกุชฺชิตฺวาน ภาชนํ

ปุเนสนํ ชหิตฺวาน ปาวิสึ ปณฺณสาลกํ ฯ

ทุติยํ ทิวสํ ตติยํปิ อุปคจฺฉิ มมนฺติเก

อกมฺปิโต อโนลคฺโค เอวเมวมทาสหํ ฯ

น เม ตปฺปจฺจยา อตฺถิ สรีรสฺมึ วิวณฺณิยํ

ปีติสุเขน รติยา วีตินาเมมิ ตํ ทิวํ ฯ

ยทิ มาสํปิ ทฺวิมาสํ ทกฺขิเณยฺยํ วรํ ลเภ

อกมฺปิโต อโนลีโน ทเทยฺยํ ทานมุตฺตมํ ฯ

น ตสฺส ทานํ ททมาโน ยสํ ลาภญฺจ ปตฺถยึ

สพฺพญฺญุตํ ปตฺถยาโน ตานิ กมฺมานิ อาจรินฺติ ฯ

อกิตฺติจริยํ ปฐมํ ฯ

๑ ยุ. อกตฺติจริยํ ฯ ๒ ม. วิปินกานเน ฯ ยุ. วิวินกานเน ฯ ๓ ยุ. อกตฺติ นาม ฯ

ในสี่อสงไขยแสนกัป ความประพฤติอันใดในระหว่างนี้ ความประพฤติทั้งหมดนั้น เป็นเครื่องบ่มพระโพธิญาณ เราจักเว้นความประพฤติในภพน้อยใหญ่ในกัปเสีย จักบอกความประพฤติในกัปนี้จงฟังเรา ในกาลใด เราเป็นดาบสชื่ออกิตติ เข้าไปอาศัยอยู่ในป่าใหญ่อันว่างเปล่า สงัดเงียบปราศจากเสียงอื้ออึง ในกาลนั้น ด้วยเดชแห่งการประพฤติตบะของเรา สมเด็จอัมรินทร์ผู้ครองไตรทิพย์ทรงร้อนพระทัย ทรงแปลงเพศเป็นพราหมณ์เข้ามาหาเราเพื่อภิกษาเราได้เห็นอินทพราหมณ์มายืนอยู่ใกล้ประตูบรรณศาลาของเรา จึงเอาใบหมากเม่าที่เรานำมาแต่ป่า อันไม่มีน้ำมัน ทั้งไม่เค็ม ให้หมดพร้อมกับภาชนะ ครั้นได้ให้หมากเม่าแก่อินทพราหมณ์นั้นแล้วเราจึงคว่ำภาชนะ

ละการแสวงหาใบหมากเม่าใหม่ เข้าไปยังบรรณศาลา แม้ในวันที่ ๒ แม้ในวันที่ ๓ อินทพราหมณ์ก็เข้ามายังสำนักของเรา เราไม่หวั่นไหว ไม่อาลัยในชีวิต ได้ให้หมดสิ้นเช่นวันก่อนเหมือนกัน ในสรีระของเราไม่มีความหมองศรีเพราะการอดอาหารนั้นเป็นปัจจัย เรายับยั้งอยู่ตลอดวันนั้นๆ ด้วยปีติ สุข และความยินดี (อันเกิดแต่ความยินดี) ถ้าเราพึงได้ทักขิเณยยบุคคลผู้ประเสริฐ แม้เดือนหนึ่งสองเดือนเราก็ไม่หวั่นไหว ไม่ท้อแท้ใจพึงให้ทานอันอุดม เมื่อให้ทานแก่อินทพราหมณ์นั้น เราจะได้ปรารถนายศและลาภก็หามิได้ เราปรารถนาพระสัพพัญญุตญาณ(เท่านั้น) จึงได้ประพฤติกรรมเหล่านั้น ฉะนี้.

จบอกิตติจริยาที่ ๑