พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · จริยาปิฎก
๑๔. เอกราชจริยา เล่ม ๓๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓๔/๓๖ ในจริยาปิฎกมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
จุทฺทสมํ เอกราชจริยํ
เอกราชจริยาที่ ๑๔
ว่าด้วยพระจริยาวัตรของพระเจ้าเอกราช
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จริยาปิฎก เอกราชจริยา (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)
ปุนาปรํ ยทา โหมิ เอกราชาติ วิสฺสุโต
ปรมํ สีลํ อธิฏฺฐาย ปสาสามิ มหามหึ ฯ
ทส กุสลกมฺมปเถ วตฺตามิ อนวเสสโต
จตูหิ สงฺคหวตฺถูหิ สงฺคณฺหามิ มหาชนํ ฯ
เอวํ เม อปฺปมตฺตสฺส อิธ โลเก ปรตฺถ จ
ทพฺพเสโน อุปาคนฺตฺวา อจฺฉินฺทนฺโต ปุรํ มม ฯ
ราชูปชีเว นิคเม สพลฏฺเฐ สรฏฺฐเก
สพฺพํ หตฺถคตํ กตฺวา กาสุยา นิกฺขณี มมํ ฯ
อมจฺจมณฺฑลํ รชฺชํ ผีตํ อนฺเตปุรํ มม
อจฺฉินฺทิตฺวาน คหิตํ ปิยปุตฺตํว ปสฺสหํ
เมตฺตาย เม สโม นตฺถิ เอสา เม เมตฺตาปารมีติ ฯ
เอกราชจริยํ จุทฺทสมํ ฯ
อีกเรื่องหนึ่ง ในกาลเมื่อเราเป็นพระราชา ปรากฏพระนามว่าเอกราชในกาลนั้น เราอธิษฐานศีลอันบริสุทธิ์ยิ่งปกครองแผ่นดินใหญ่สมาทานกุศลกรรมบถ ๑๐ ประการประพฤติโดยไม่มีเศษ สงเคราะห์มหาชนด้วยสังคหวัตถุ ๔ ประการ เมื่อเราเป็นผู้ไม่ประมาทในประโยชน์โลกนี้และโลกหน้า ด้วยอาการอย่างนี้ พระเจ้าโกศลพระนามว่าทัพพเสนะ ยกกองทัพมาชิงเอาพระนครเราได้ ทรงทำข้าราชการ ชาวนิคม พร้อมด้วยทหาร ชาวชนบทให้อยู่ในเงื้อมพระหัตถ์ทั้งหมดแล้ว ตรัสสั่งให้ฝังเราเสียในหลุม เราเห็นพระเจ้าทัพพเสนะกับหมู่อำมาตย์ ชิงเอาราชสมบัติอันมั่งคั่งภายในพระนครของเรา เหมือนบุตรสุดที่รัก ฉะนั้น ผู้เสมอด้วยเมตตาของเราไม่มีนี้เป็นเมตตาบารมีของเรา ฉะนี้แล.
จบเอกราชจริยาที่ ๑๕
จบ ๑๔. เอกราชจริยา