๒. ภูริทัตตจริยา เล่ม ๓๓

ปุนาปรํ ยทา โหมิ ภูริทตฺโต มหิทฺธิโก

วิรูปกฺเขน มหารญฺญา เทวโลกมคจฺฉหํ ฯ

ตตฺถ ปสฺสิตฺวาหํ เทเว เอกนฺตํ สุขสมปฺปิเต

ตํ สคฺคํ คมนตฺถาย สีลพฺพตํ สมาทยึ ฯ

สรีรกิจฺจํ กตฺวาน ภุตฺวา ยาปนมตฺตกํ

จตุโร องฺเค อธิฏฺฐาย เสมิ วมฺมิกมุทฺธนิ ฯ

ฉวิยา จมฺเมน มํเสน นฺหารูหิ อฏฺฐิเกหิ วา

ยสฺส เอเตน กรณียํ ทินฺนํเยว หราตุ โส ฯ

สํสิโต อกตญฺญุนา อาลมฺพาโน มมคฺคหิ

เปฬาย ปกฺขิปิตฺวาน กีเฬติ มํ ตหึ ตหึ ฯ

เปฬาย ปกฺขิปนฺเตปิ มํ มทฺทนฺเตปิ ๓ ปาณินา

อาลมฺพาเน น กุปฺปามิ สีลขณฺฑภยา มม ฯ

สกชีวิตปริจฺจาโค ติณโตปิ ๑ ลหุโก มยิ

สีลวีติกฺกโม มยฺหํ ปฐวี อุพฺพตฺตนา ๒ วิย ฯ

นิรนฺตรํ ชาติสตํ จเชยฺยํ มม ชีวิตํ

เนว สีลํ ปภินฺเทยฺยํ จตุนฺนํ ทีปาน เหตุปิ ฯ

อปิจาหํ สีลรกฺขาย สีลปารมิปูริยา

น กโรมิ จิตฺเต อญฺญถตฺตํ ปกฺขิปนฺตํปิ เปฬเกติ ฯ

ภูริทตฺตจริยํ ทุติยํ ฯ

๑ ม. ยุ. มมาฬเก ฯ ๒ ม. มาตุโปสกจริยํ ฯ ๓ ม. ยุ. สมฺมทฺทนฺเตปิ ปาณินา ฯ

อีกเรื่องหนึ่ง ในกาลเมื่อเราเป็นพระยานาคชื่อภูริทัต มีฤทธิ์มากเราไปยังเทวโลกพร้อมกับท้าววิรูปักข์มหาราช ในเทวโลกนั้น เราได้เห็นทวยเทพผู้สมบูรณ์ด้วยความสุขโดยส่วนเดียว จึงสมาทานศีลวัตร เพื่อต้องการจะไปยังสวรรค์นั้น เราชำระร่างกาย บริโภคอาหารพอเป็นเครื่องเลี้ยงอาชีพแล้ว อธิษฐานอุโบสถมีองค์ ๔ประการว่าผู้ใดพึงทำกิจด้วยผิวหนังก็ดี ด้วยเนื้อก็ดี ด้วยเอ็นก็ดีด้วยกระดูกก็ดี ขอผู้นั้นจงนำเอาอวัยวะที่เราให้นี้ไปเถิด แล้วนอนอยู่บนยอดจอมปลวก พราหมณ์อาลัมพาน อันบุคคลผู้ไม่รู้อุปการะที่บุคคลอื่นทำแล้ว บอกแล้ว ได้จับเราใส่ไว้ในตะกร้า ให้เราเล่นในที่นั้นๆ แม้เมื่อพราหมณ์อาลัมพานใส่เราไว้ในตะกร้า แม้เมื่อบีบเราด้วยฝ่ามือ เราก็ไม่โกรธเพราะเรากลัวศีลของเราจะขาด การที่เราบริจาคชีวิตของตนเป็นของเบาแม้กว่าหญ้า การล่วงศีลของเราเป็นเหมือนดังว่าแผ่นดิน เราพึงสละชีวิตของเราสิ้นร้อยชาติเนืองๆเราไม่พึงทำลายศีลแม้เพราะเหตุแห่งทวีปทั้ง ๔ ถึงแม้เราจะถูกพราหมณ์อาลัมพานใส่ไว้ในตะกร้าเราก็มิได้ทำจิตให้โกรธเคือง เพื่อรักษาศีลเพื่อบำเพ็ญศีลบารมีให้เต็ม ฉะนี้แล.

จบภูริทัตตจริยาที่ ๒