๙. สุปปารกชาดก เล่ม ๒๗

(พระอุโบสถกุมารได้ทรงสดับแล้ว จึงตรัสว่า)

{๑๕๘๖} [๑๖๓๓] ขอเดชะพระเจ้าสังวรราชได้ยินว่าพระองค์ทรงครอบครอง ราชสมบัติแห่ง,หมู่พระประยูรญาติโดยธรรมพระองค์เป็นผู้มีพระปรีชา เป็นบัณฑิต ทั้งทรงเกื้อกูลพระประยูรญาติด้วย{๑๕๘๗} [๑๖๓๔] ศัตรูทั้งหลายย่อมไม่เบียดเบียนพระองค์ผู้แวดล้อมไปด้วย พระประยูรญาติ สมบูรณ์ด้วยรัตนะต่าง ๆ เหมือนจอมอสูร ไม่เบียดเบียนพระอินทร์ฉะนั้น

๙. สุปปารกชาดก (๔๖๓)

ว่าด้วยต้นหนโพธิสัตว์ผู้นำพาเรือให้ปลอดภัยจากทะเล ๖ ประการ

(พวกพ่อค้าเห็นปลาตัวเท่ามนุษย์มีจมูกแหลมในทะเล จึงถามว่า)

{๑๕๘๘} [๑๖๓๕] พวกมนุษย์จมูกแหลมดำผุดดำว่ายอยู่ พวกข้าพเจ้าขอถามท่านสุปปารกะ ทะเลนี้ชื่ออะไร

(พระโพธิสัตว์ผู้เป็นต้นหนชื่อว่าสุปปารกะตอบว่า)

{๑๕๘๙} [๑๖๓๖] เมื่อเรือของท่านทั้งหลายผู้เป็นพ่อค้าแสวงหาทรัพย์ ออกจากท่าภรุกัจฉะแล่นไปผิดทางแล้ว ทะเลตอนนี้เขาเรียกกันว่าขุรมาลี(พวกพ่อค้าเห็นทะเลปรากฏเหมือนกองไฟ จึงถามอีกว่า)

{๑๕๙๐} [๑๖๓๗] ทะเลนี้ปรากฏเหมือนกองไฟและดวงอาทิตย์พวกข้าพเจ้า ขอถามท่านสุปปารกะ ทะเลนี้ชื่ออะไร

(พระโพธิสัตว์ตอบว่า)

{๑๕๙๑} [๑๖๓๘] เมื่อเรือของท่านทั้งหลายผู้เป็นพ่อค้าแสวงหาทรัพย์ออกจาก ท่าภรุกัจฉะแล่นไปผิดทางแล้วทะเลตอนนี้เขาเรียกกันว่า อัคคิมาลี(พวกพ่อค้าเห็นทะเลปรากฏเหมือนนมเปรี้ยวและนมสด จึงถามอีกว่า)

{๑๕๙๒} [๑๖๓๙] ทะเลนี้ปรากฏเหมือนนมเปรี้ยวและนมสดพวกข้าพเจ้าขอ ถามท่านสุปปารกะ ทะเลนี้ชื่อะไร(พระโพธิสัตว์ตอบว่า)

{๑๕๙๓} [๑๖๔๐] เมื่อเรือของท่านทั้งหลายผู้เป็นพ่อค้าแสวงหาทรัพย์ออกจาก ท่าภรุกัจฉะแล่นไปผิดทางแล้วทะเลตอนนี้เขาเรียกกันว่า ทธิมาลี(พวกพ่อค้าเห็นทะเลปรากฏเหมือนหญ้าคาและข้าวกล้า จึงถามอีกว่า)

{๑๕๙๔} [๑๖๔๑] ทะเลนี้ปรากฏเหมือนหญ้าคาและข้าวกล้าพวกข้าพเจ้าขอ ถามท่านสุปปารกะ ทะเลนี้ชื่ออะไร(พระโพธิสัตว์ตอบว่า)

{๑๕๙๕} [๑๖๔๒] เมื่อเรือของท่านทั้งหลายผู้เป็นพ่อค้าแสวงหาทรัพย์ออกจาก ท่าภรุกัจฉะแล่นไปผิดทางแล้วทะเลตอนนี้เขาเรียกกันว่า กุสมาลี(พวกพ่อค้าเห็นทะเลปรากฏเหมือนไม้อ้อและไม้ไผ่ จึงถามอีกว่า)

{๑๕๙๖} [๑๖๔๓] ทะเลนี้ปรากฏเหมือนไม้อ้อและไม้ไผ่ พวกข้าพเจ้าขอถามท่านสุปปารกะ ทะเลนี้ชื่ออะไร

(พระโพธิสัตว์ตอบว่า)

{๑๕๙๗} [๑๖๔๔] เมื่อเรือของท่านทั้งหลายผู้เป็นพ่อค้าแสวงหาทรัพย์ออกจาก ท่าภรุกัจฉะแล่นไปผิดทางแล้วทะเลตอนนี้เขาเรียกกันว่านฬมาลี(พวกพ่อค้าเห็นทะเลปรากฏเหมือนบึงและเหว จึงถามอีกว่า)

{๑๕๙๘} [๑๖๔๕] เสียงน่ากลัวมาก น่าสยดสยอง ฟังเหมือนเสียงอมนุษย์ และทะเลนี้ปรากฏเหมือนบึงและเหวพวกข้าพเจ้าขอถามท่านสุปปารกะ ทะเลนี้ชื่ออะไร(พระโพธิสัตว์ตอบว่า)

{๑๕๙๙} [๑๖๔๖] เมื่อ เรือของท่านทั้งหลายผู้เป็นพ่อค้าแสวงหาทรัพย์ออกจากท่า ภรุกัจฉะแล่นไปผิดทางแล้ว ทะเลตอนนี้เขาเรียกกันว่าพลวามุขี{๑๖๐๐} [๑๖๔๗] ตั้งแต่ข้าพเจ้าระลึกถึงตนได้ตั้งแต่ถึงความเป็นผู้รู้เดียงสา ข้าพเจ้าไม่เคยรู้สึกแกล้งเบียดเบียนสัตว์แม้สักตัวหนึ่งเลย ด้วย สัจจวาจานี้ ขอเรือจงกลับโดยสวัสดีด้วยเถิด

จบ เอกาทสกนิบาต

รวมชาดกที่มีในเอกาทสกนิบาตนี้ คือ

๑. มาตุโปสกชาดก ๒. ชุณหชาดก

๓. ธัมมเทวปุตตชาดก ๔. อุทยชาดก

๕. ปานียชาดก ๖. ยุธัญชยชาดก

๗. ทสรถชาดก ๘. สังวรชาดก

๙. สุปปารกชาดก

๑๒. ทวาทสกนิบาต

๑. จุลลคณาลชาดก (๔๖๔)

ว่าด้วยพระโพธิสัตว์กล่าวถึงโทษของหญิง

(พระโพธิสัตว์ผู้เป็นพญานกกุณาละกล่าวถึงโทษของหญิงว่า)

{๑๖๐๑} [๑๖๔๘] ชายผู้ไม่ถูกผีสิงไม่ควรจะเชื่อหญิงผู้หยาบช้า ใจเบา ไม่รู้จักคุณคน มักประทุษร้ายมิตร

{๑๖๐๒} [๑๖๔๙] หญิงเหล่านั้นย่อมไม่รู้จักบุญคุณที่เขาทำแก่ตนและกิจที่ควรทำ ย่อมไม่รู้จักมารดา บิดา หรือพี่น้อง ไม่ใช่อารยชน ก้าวล่วง ธรรมเสียแล้วย่อมไปตามอำนาจจิตของตนถ่ายเดียว{๑๖๐๓} [๑๖๕๐] เมื่อมีอันตรายและความจําเป็นเกิดขึ้นหญิงเหล่านั้นย่อมทิ้ง สามีแม้จะอยู่ร่วมกันมานาน เป็นที่รัก เป็นที่พอใจ เป็นผู้ อนุเคราะห์แม้เสมอด้วยชีวิตไปได้ เพราะเหตุนั้น เราจึงไม่ขอวิสาสะ กับหญิงทั้งหลาย{๑๖๐๔} [๑๖๕๑] ความจริง จิตของหญิงเหมือนจิตของลิง ลุ่มๆ ดอน ๆ เหมือนเงาไม้ หัวใจของหญิงทั้งหลายพลิกหมุนไปมาเหมือนกงล้อรถ ฉะนั้น

{๑๖๐๕} [๑๖๕๒] เมื่อใด พวกนางคอยจ้องอยู่ มองเห็นทรัพย์ของชายที่ตนควรจะเอามาได้ เมื่อนั้น ย่อมใช้วาจาอ่อนหวานชักนำชายนั้นไป เหมือนชาวกัมโพชะใช้สาหร่ายล่อม้าไปได้ฉะนั้น