arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · เอกาทสกนิบาต

๕. ปานียชาดก เล่ม ๒๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๕๔๒–๑๕๕๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๙ ในเอกาทสกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๔๕๙. ปานียชาตก (๕)

๕. ปานียชาดก (๔๕๙)

ว่าด้วยการรังเกียจบาปเพราะเผลอไปดื่มน้ำ

(พระปัจเจกพุทธเจ้าเมื่อจะถวายพระพรแก่พระราชา จึงได้ตรัสว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เอกาทสกนิบาต ปานียชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๖๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๔๔–๒๔๕ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๓๖๔–๓๖๖

บาลี (มหาจุฬาฯ)

มิตฺโต มิตฺตสฺส ปานียํ อทินฺนํ ปริภุญฺชิสํ

เตน ปจฺฉา วิชิคุจฺฉึ ตํ ปาปํ ปกตํ มยา.

มา ปุน อกรํ ปาปํ ตสฺมา ปพฺพชิโต อหํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

อาตมาเป็นมิตรของชายคนหนึ่งได้ดื่มน้ำของมิตรที่เขามิได้ให้

เหตุนั้น ภายหลังจึงรังเกียจว่า นั้นเป็นความชั่วเราได้ทำแล้ว

เราอย่าได้ทำความชั่วอีกเลย

เพราะเหตุนั้น อาตมาจึงบวช (๑)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปรทารญฺจ ทิสฺวาน ฉนฺโท เม อุทปชฺชถ

เตน ปจฺฉา วิชิคุจฺฉึ ตํ ปาปํ ปกตํ มยา

มา ปุน อกรํ ปาปํ ตสฺมา ปพฺพชิโต อหํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ก็อาตมาเห็นภรรยาของคนอื่นแล้วเกิดความรัก

เหตุนั้น ภายหลังจึงรังเกียจว่า นั้นเป็นความชั่วเราได้ทำแล้ว

เราอย่าได้ทำความชั่วอีกเลย

เพราะเหตุนั้น อาตมาจึงบวช (๒)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปิตรํ เม มหาราช โจรา อคฺคณฺหุ กานเน

เตสาหํ ปุจฺฉิโต ชานํ อญฺญถา นํ วิยากรึ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ขอถวายพระพรมหาบพิตร พวกโจรในป่าได้จับบิดากับอาตมา

อาตมารู้อยู่ถูกพวกโจรเหล่านั้นถาม

ก็ได้ตอบเรื่องนั้นเป็นอย่างอื่นไป

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เตน ปจฺฉา วิชิคุจฺฉึ ตํ ปาปํ ปกตํ มยา

มา ปุน อกรํ ปาปํ ตสฺมา ปพฺพชิโต อหํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เหตุนั้น ภายหลังจึงรังเกียจว่า นั้นเป็นความชั่วเราได้ทำแล้ว

เราอย่าได้ทำความชั่วอีกเลย

เพราะเหตุนั้น อาตมาจึงบวช (๓)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปาณาติปาตมกรุํ โสมยาเค อุปฏฺฐิเต

เตสาหํ สมนุญฺญาสึ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เมื่อเขาตั้งพิธีบูชายัญชื่อโสมยาคะ

พวกมนุษย์ได้กระทำปาณาติบาต

อาตมาได้ยินยอมอนุญาตให้แก่พวกเขา

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑คำว่า โสมยาคะ หมายความว่า เมื่อมีงานมหรสพใหม่เกิดขึ้น พวกมนุษย์พากันทำพลีกรรมแก่ยักษ์ ฉะนั้นจึงได้ชื่อว่า พิธีโสมยาคะ (ขุ.ชา.อ. ๖/๖๓/๓๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

เตน ปจฺฉา วิชิคุจฺฉึ ตํ ปาปํ ปกตํ มยา

มา ปุน อกรํ ปาปํ ตสฺมา ปพฺพชิโต อหํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เหตุนั้น ภายหลังจึงรังเกียจว่า นั้นเป็นความชั่วเราได้ทำแล้ว

เราอย่าได้ทำความชั่วอีกเลย

เพราะเหตุนั้น อาตมาจึงบวช (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สุราเมรยมธุกา (๑) เย ชนา ปฐมาสุ โน

พหุนฺนํ เต อนตฺถาย มชฺชปานมกปฺปยุํ

เตสาหํ สมนุญฺญาสึ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. สุราเมรยมาธุกา
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เมื่อก่อน ชนทั้งหลายในบ้านของอาตมา

ได้สำคัญสุราและเมรัยเหมือนน้ำหวาน

ได้ปรุงน้ำเมาเพื่อความหายนะแก่ชนจำนวนมาก

อาตมาได้ยินยอมอนุญาตให้แก่พวกเขา

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เตน ปจฺฉา วิชิคุจฺฉึ ตํ ปาปํ ปกตํ มยา

มา ปุน อกรํ ปาปํ ตสฺมา ปพฺพชิโต อหํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เหตุนั้น ภายหลังจึงรังเกียจว่า นั้นเป็นความชั่วเราได้ทำแล้ว

เราอย่าได้ทำความชั่วอีกเลย

เพราะเหตุนั้น อาตมาจึงบวช (๕)

(พระราชาทรงติเตียนกามว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ธิรตฺถุ สุพหูกาเม ทุคฺคนฺเธ พหุกณฺฏเก

เย อหํ ปฏิเสวนฺโต นาลภึ ตาทิสํ สุขํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

น่าติเตียนจริง ๆ กามเป็นอันมากมีกลิ่นเหม็น

มีขวากหนามมาก เราซ่องเสพอยู่ ไม่ได้ความสุขเช่นนั้นเลย

(พระอัครมเหสีทรงสรรเสริญความสุขในกามว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

มหสฺสาทา สุขา กามา นตฺถิ กามา ปรํ สุขํ

เย กาเม ปฏิเสวนฺติ สคฺคนฺเต อุปปชฺชเร.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

กามทั้งหลายน่าพอใจมาก มีความสุข

สุขที่ยิ่งกว่ากามไม่มี คนผู้ซ่องเสพกามย่อมขึ้นสวรรค์

(พระโพธิสัตว์ติเตียนกามว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อปฺปสฺสาทา ทุขา กามา นตฺถิ กามา ปรํ ทุกฺขํ

เย กาเม ปฏิเสวนฺติ นิรยนฺเต อุปปชฺชเร.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

กามทั้งหลายน่ายินดีน้อย มีทุกข์มาก

ทุกข์ที่ยิ่งกว่ากามไม่มี คนผู้ซ่องเสพกามย่อมตกนรก

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อสี ยถา สุนิสิโต เนตฺตึ โสว สุปายิโก

สตฺตีว อุรสี ขิตฺตา กามา ทุกฺขตรา ตโต.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

กามทั้งหลายมีทุกข์มากกว่าการใช้ดาบที่ลับดีแล้วฟัน

ใช้กริชที่ชุ่มด้วยน้ำมันแทง และใช้หอกพุ่งปักที่อก

บาลี (มหาจุฬาฯ)

องฺคารานํว ชลิตํ กาสุํ สาธิกโปริสํ

ผาลํว ทิวสนฺตตฺตํ กามา ทุกฺขตรา ตโต.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

กามทั้งหลายมีทุกข์มากกว่าการถูกฝังในหลุมถ่านเพลิง

ที่ลุกโพลงลึกเกินชั่วคนแล้วใช้ผาลที่เผาร้อนไถไปทั้งวัน

บาลี (มหาจุฬาฯ)

วิสํ ยถา หลาหลํ เตลํ ปกฺกุฏฺฐิตํ (๑) ยถา

ตมฺพโลห วิลีนํว กามา ทุกฺขตรา ตโตติ.

ปานียชาตกํ ปญฺจมํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. ปกฺกุถิตํ, สี.อิ. อุกฺกฏฺฐิตํ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

กามทั้งหลายมีทุกข์มากกว่าการดื่มยาพิษที่ร้ายแรง

กว่าการใช้น้ำมันที่เดือดพล่านรด

กว่าการตกกระทะทองแดงที่กำลังละลายคว้าง

ปานียชาดกที่ ๕ จบ

จบ ๕. ปานียชาดก