๔. อัมพชาดก เล่ม ๒๗

(พระราชาโพธิสัตว์ได้ทรงสดับดังนั้นจึงตรัสว่า)

{๖๗๑} [๖๗๑] ผู้ใดแล เมื่อคนอื่นทำกรรมอันชั่วร้ายให้แก่ตน และตนก็ได้ทำตอบแทนแล้ว ย่อมรู้สึกได้ว่าเราได้ทำตอบแก่เขาแล้ว เวรของผู้นั้นย่อมสงบไปด้วยอาการเพียงเท่านี้ ดูก่อนนางนกกระเรียน เจ้าจงอยู่ก่อนเถิด อย่าเพิ่งไปเลย(นางนกกระเรียนได้กราบทูลว่า)

{๖๗๒} [๖๗๒] มิตรภาพของผู้ที่ถูกทำร้ายกับผู้ที่ทำร้ายย่อมเชื่อมกันไม่ติดอีก ใจของหม่อมฉันไม่ยอมให้อยู่ข้าแต่พระองค์ผู้ประเสริฐ เพราะเหตุนั้น หม่อมฉันขอทูลลาไป

(พระราชาโพธิสัตว์ตรัสว่า)

{๖๗๓} [๖๗๓] มิตรภาพของผู้ที่ถูกทำร้ายกับผู้ที่ทำร้ายย่อมกลับเชื่อมติดกันได้อีก สำหรับเหล่าบัณฑิตด้วยกันแต่สำหรับพวกคนพาลย่อมไม่ได้ ดูก่อนนางนกกระเรียน เจ้าจงอยู่ก่อนเถิด อย่าเพิ่งไปเลย

๔. อัมพชาดก (๓๔๔)

ว่าด้วยชฎิลโกงหวงมะม่วง

(ลูกสาวเศรษฐีคนที่ ๑ กล่าวคำสาบานแก่ชฎิลโกงว่า)

{๖๗๔} [๖๗๔] หญิงคนใดลักมะม่วงของท่านขอให้หญิงคนนั้นจงตกอยู่ใต้ อำนาจของช่างย้อมผมผู้เดือดร้อนเพราะแหนบ (ผัวแก่)

(ลูกสาวเศรษฐีคนที่ ๒ กล่าวคำสาบานว่า)

{๖๗๕} [๖๗๕] หญิงคนใดลักมะม่วงของท่าน หญิงคนนั้นถึงจะมีอายุตั้ง ๒๐ ปี ๒๕ ปี หรือหย่อน ๓๐ ปี ตั้งแต่เกิด ก็ขออย่าได้ผัวเลย(ลูกสาวเศรษฐีคนที่ ๓ กล่าวคำสาบานว่า)

{๖๗๖} [๖๗๖] หญิงคนใดลักมะม่วงของท่านหญิงคนนั้นถึงจะกระเสือก กระสนเที่ยวหาผัวเดินทางไปไกลแสนไกลแต่ลำพังคนเดียว ถึงจะได้นัดแนะกันไว้แล้ว ก็ขออย่าได้พบได้เห็นผัวเลย(ลูกสาวเศรษฐีคนที่ ๔ กล่าวคำสาบานว่า)

{๖๗๗} [๖๗๗] หญิงคนใดลักมะม่วงของท่าน หญิงคนนั้นถึงจะมีที่อยู่สะอาด ตบแต่งร่างกาย ทัดทรงดอกไม้ ลูบไล้ด้วยกระแจะจันทน์ ก็จงนอนอยู่บนที่นอนแต่เพียงคนเดียวเถิด

๕. คชกุมภชาดก (๓๔๕)

ว่าด้วยการบริหารเวลา

(อำมาตย์โพธิสัตว์กล่าวกะตัวคืบว่า)

{๖๗๘} [๖๗๘] ดูก่อนเจ้าตัวคืบเมื่อไฟไหม้ป่าขึ้นมาเจ้าจะทำอย่างไร เจ้าคืบคลานเชื่องช้าออกอย่างนี้

(ตัวคืบกล่าวว่า)

{๖๗๙} [๖๗๙] โพรงไม้และระแหงดินมีอยู่เป็นอันมากถ้าพวกข้าพเจ้าไป ไม่ทันถึงโพรงไม้และระแหงดินเหล่านั้นพวกข้าพเจ้าก็ต้องตาย