๓. กุนตินีชาดก เล่ม ๒๗

๒. วานรชาดก (๓๔๒)

ว่าด้วยผู้รู้เท่าถึงเหตุการณ์เอาตัวรอดได้

(วานรโพธิสัตว์กล่าวกะจระเข้ว่า)

{๖๖๖} [๖๖๖] นี่จระเข้ เราสามารถพาตัวเองขึ้นจากนํ้ามาบนบกได้แล้ว บัดนี้ เราจะไม่ตกอยู่ในอำนาจของท่านอีกต่อไป{๖๖๗} [๖๖๗] เราไม่ต้องการด้วยลูกมะม่วง ลูกหว้า และลูกขนุน เราขอข้ามฝั่งแม่นํ้าไปบริโภคลูกมะเดื่อของเราดีกว่า{๖๖๘} [๖๖๘] ผู้ใดไม่รู้เท่าทันเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแล้วโดยฉับพลันผู้นั้น จะต้องตกอยู่ในอำนาจของศัตรู และจะต้องเดือดร้อนในภายหลัง{๖๖๙} [๖๖๙] ส่วนผู้ใดรู้เท่าทันเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแล้วโดยฉับพลันผู้นั้น ย่อมพ้นจากความคับขันอันเกิดจากศัตรูได้และจะไม่ต้อง เดือดร้อนในภายหลัง

๓. กุนตินีชาดก (๓๔๓)

ว่าด้วยการเชื่อมมิตรภาพ

(นางนกกระเรียนกราบทูลพระราชาโพธิสัตว์ว่า)

{๖๗๐} [๖๗๐] หม่อมฉันได้อาศัยอยู่ในพระราชนิเวศของพระองค์ พระองค์ทรงอุปถัมภ์บำรุงมาเป็นอย่างดีมิได้ขาด มาบัดนี้พระองค์ผู้เดียวทรงก่อเหตุขึ้น ข้าแต่มหาราช หม่อมฉันจะขอทูลลาไปป่าหิมพานต์

(พระราชาโพธิสัตว์ได้ทรงสดับดังนั้นจึงตรัสว่า)

{๖๗๑} [๖๗๑] ผู้ใดแล เมื่อคนอื่นทำกรรมอันชั่วร้ายให้แก่ตน และตนก็ได้ทำตอบแทนแล้ว ย่อมรู้สึกได้ว่าเราได้ทำตอบแก่เขาแล้ว เวรของผู้นั้นย่อมสงบไปด้วยอาการเพียงเท่านี้ ดูก่อนนางนกกระเรียน เจ้าจงอยู่ก่อนเถิด อย่าเพิ่งไปเลย(นางนกกระเรียนได้กราบทูลว่า)

{๖๗๒} [๖๗๒] มิตรภาพของผู้ที่ถูกทำร้ายกับผู้ที่ทำร้ายย่อมเชื่อมกันไม่ติดอีก ใจของหม่อมฉันไม่ยอมให้อยู่ข้าแต่พระองค์ผู้ประเสริฐ เพราะเหตุนั้น หม่อมฉันขอทูลลาไป

(พระราชาโพธิสัตว์ตรัสว่า)

{๖๗๓} [๖๗๓] มิตรภาพของผู้ที่ถูกทำร้ายกับผู้ที่ทำร้ายย่อมกลับเชื่อมติดกันได้อีก สำหรับเหล่าบัณฑิตด้วยกันแต่สำหรับพวกคนพาลย่อมไม่ได้ ดูก่อนนางนกกระเรียน เจ้าจงอยู่ก่อนเถิด อย่าเพิ่งไปเลย

๔. อัมพชาดก (๓๔๔)

ว่าด้วยชฎิลโกงหวงมะม่วง

(ลูกสาวเศรษฐีคนที่ ๑ กล่าวคำสาบานแก่ชฎิลโกงว่า)

{๖๗๔} [๖๗๔] หญิงคนใดลักมะม่วงของท่านขอให้หญิงคนนั้นจงตกอยู่ใต้ อำนาจของช่างย้อมผมผู้เดือดร้อนเพราะแหนบ (ผัวแก่)