๓. พรหมทัตตชาดก เล่ม ๒๗

๒. ทุททุภายชาดก (๓๒๒)

ว่าด้วยพวกกระต่ายตื่นตูม

(กระต่ายกล่าวกะราชสีห์โพธิสัตว์ว่า)

{๕๘๖} [๕๘๖] ขอความเจริญจงมีแก่ท่าน สถานที่ข้าพเจ้าอยู่ส่งเสียงดังสนั่น ข้าพเจ้าไม่รู้สิ่งนั้นว่าอะไรกันที่ส่งเสียงดังสนั่น(พระบรมศาสดาตรัสว่า)

{๕๘๗} [๕๘๗] กระต่ายได้ยินเสียงลูกมะตูมสุกหล่นมีเสียงดังสนั่น จึงวิ่งหนีไป ฝูงสัตว์ได้ฟังถ้อยคำของกระต่ายเข้าก็พากันตกใจกลัวตัวสั่น{๕๘๘} [๕๘๘] พวกคนเขลายังไม่ทันรู้เรื่องแจ่มแจ้งก็มักแล่นไปตามกระแสเสียง ของผู้อื่น มีคำเล่าลือเป็นสำคัญ คนเหล่านั้นเชื่อคนอื่นง่าย{๕๘๙} [๕๘๙] ส่วนชนเหล่าใดสมบูรณ์ด้วยศีล ด้วยปัญญา ยินดีในความสงบ ชนเหล่านั้นนับว่าเป็นผู้ฉลาดงดเว้นจากการทําความชั่วเสีย ห่างไกล ย่อมไม่เชื่อคนอื่นง่าย ๆ

๓. พรหมทัตตชาดก (๓๒๓)

ว่าด้วยผู้ขอกับผู้ถูกขอ

(พระดาบสโพธิสัตว์ได้ถวายพระพรพระราชาว่า)

{๕๙๐} [๕๙๐] ขอถวายพระพรมหาบพิตร ผู้ขอย่อมได้๒ อย่าง คือไม่ได้ทรัพย์ หรือได้ทรัพย์ แท้จริงการขอมีธรรมดาอย่างนี้

{๕๙๑} [๕๙๑] ขอถวายพระพรมหาบพิตรผู้เป็นใหญ่ในปัญจาลรัฐ บัณฑิตกล่าวถึงการขอว่าเป็นการร้องไห้ ผู้ใดปฏิเสธคำขอ บัณฑิตกล่าวคำปฏิเสธของผู้นั้นว่าเป็นการร้องไห้ตอบ{๕๙๒} [๕๙๒] ชาวปัญจาลรัฐผู้มาประชุมกันแล้วอย่าได้เห็นอาตมภาพร้องไห้ หรืออย่าได้เห็นพระองค์ทรงกันแสงด้วยเลยเพราะเหตุนั้น อาตมภาพจึงปรารถนาขอเฝ้าในที่ลับ(พระราชาตรัสประทานพรแด่พระดาบสโพธิสัตว์ว่า)

{๕๙๓} [๕๙๓] ข้าแต่พราหมณ์ ข้าพเจ้าขอถวายวัวแดง ๑,๐๐๐ ตัวพร้อมด้วยวัว จ่าฝูงแก่ท่าน ธรรมดาอารยชนได้ฟังคาถาอันประกอบด้วยธรรม ของพระคุณเจ้าแล้ว ทำไมจะให้แก่ท่านผู้เป็นอารยชนไม่ได้เล่า

๔. จัมมสาฏกชาดก (๓๒๔)

ว่าด้วยอย่าไว้ใจสัตว์หน้าขน

(ปริพาชกยืนประนมมือรับไหว้แพะแล้วกล่าวว่า)

{๕๙๔} [๕๙๔] แพะตัวนี้มีท่าทางดี เป็นที่เจริญใจ และมีปกติน่ารักใคร่ รู้จัก เคารพนบนอบพราหมณ์ผู้สมบูรณ์ด้วยชาติและมนต์ทั้งหลาย นับได้ว่าเป็นแพะประเสริฐ มียศศักดิ์(พ่อค้าโพธิสัตว์ผู้เป็นบัณฑิตเตือนปริพาชกว่า)

{๕๙๕} [๕๙๕] ดูก่อนพราหมณ์ ท่านอย่าได้ไว้วางใจสัตว์สี่เท้าด้วยเพียงได้เห็น มันครู่เดียว มันต้องการจะชนให้ถนัดจึงย่อตัวลง มันจักชนให้เหมาะ ๆ