พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย สัตตกนิบาต · กุกกุวรรค
๔. มาตุโปสกคิชฌชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙๙๐–๙๙๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๐ ในกุกกุวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก สัตตกนิบาต กุกกุวรรค มาตุโปสกคิชฌชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๖๔–๑๖๔ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๕๘–๒๕๙
เต กถนฺนุ กริสฺสนฺติ วุฑฺฒา คิริทรีสยา
อหํ พทฺโธสฺมิ ปาเสน นิลียสฺส วสํ คโต.
พ่อแม่ของเราแก่เฒ่าอาศัยอยู่ที่ซอกเขา
จักกระทำอย่างไรหนอ
เราก็ติดบ่วง ตกอยู่ในอำนาจของนายพรานนิลียะ
(ลูกนายพรานถามว่า)
กึ คิชฺฌ ปริเทเวสิ (๑) กา นุ เต ปริเทวนา
น เม สุโต วา ทิฏฺโฐ วา ภาสนฺโต มานุสึ ทิโช.
- ๑ฉ. ปริเทวสิ
นี่นกแร้ง เจ้ากำลังคร่ำครวญหรือ
คร่ำครวญไปทำไม เราไม่เคยได้ยิน
ไม่เคยเห็นนกที่พูดภาษามนุษย์ได้
(แร้งตอบว่า)
ภรามิ มาตาปิตโร วุฑฺเฒ คิริทรีสเย
เต กถนฺนุ กริสฺสนฺติ อหํ วสํ คโต ตว.
เราเลี้ยงพ่อแม่ผู้แก่เฒ่าซึ่งอาศัยอยู่ที่ซอกเขา
ท่านทั้ง ๒ นั้นจักทำอย่างไรหนอ
เพราะเราตกอยู่ในอำนาจของท่านเสียแล้ว
(ลูกนายพรานกล่าวว่า)
ยนฺนุ คิชฺโฌ โยชนสตํ กุณปานิ อเวกฺขติ
กสฺมา ชาลญฺจ ปาสญฺจ อาสชฺชาปิ น พุชฺฌสิ.
ธรรมดานกแร้งย่อมเห็นซากศพได้
ไกลถึงร้อยโยชน์มิใช่หรือ
เพราะเหตุไร เจ้าแม้มาใกล้ข่ายและบ่วงแล้วก็ไม่รู้
(แร้งกล่าวว่า)
ยทา ปราภโว โหติ โปโส ชีวิตสงฺขเย
อถ ชาลญฺจ ปาสญฺจ อาสชฺชาปิ น พุชฺฌติ.
เมื่อใดสัตว์มีความเสื่อมในขณะจะสิ้นชีวิต
เมื่อนั้นถึงจะมาใกล้ข่ายและบ่วงก็ไม่รู้
(ลูกนายพรานกล่าวว่า)
ภรสฺสุ มาตาปิตโร วุฑฺเฒ คิริทรีสเย
มยา ตฺวํ สมนุญฺญาโต โสตฺถึ ปสฺสาหิ ญาตเก.
เจ้าจงเลี้ยงพ่อแม่ผู้แก่เฒ่าซึ่งอาศัยอยู่ที่ซอกเขาเถิด
เราอนุญาต เจ้าจงไปพบพวกญาติโดยความสวัสดีเถิด
(แร้งกล่าวว่า)
เอวํ ลุทฺทก นนฺทสฺส สห สพฺเพหิ ญาติภิ.
ภริสฺสํ มาตาปิตโร วุฑฺเฒ คิริทรีสเยติ.
มาตุโปสกคิชฺฌชาตกํ จตุตฺถํ.
เมื่อเป็นเช่นนั้น นายพราน
ขอท่านจงบันเทิงใจพร้อมกับหมู่ญาติทั้งหมดเถิด
เราจักเลี้ยงพ่อแม่ผู้แก่เฒ่าซึ่งอาศัยอยู่ที่ซอกเขา
มาตุโปสกคิชฌชาดกที่ ๔ จบ
จบ ๔. มาตุโปสกคิชฌชาดก