๘. สีวีราชจริยา เล่ม ๓๓

ในกาลที่เราเป็นกษัตริย์นามว่าสิวิ

อยู่ในกรุงชื่ออริฏฐะ เรานั่งอยู่ในปราสาทที่ประเสริฐ

ได้คิดอย่างนี้ว่า

“ทานในมนุษยโลกอย่างใดอย่างหนึ่ง

ที่เราไม่ได้ให้แล้วไม่มี แม้ผู้ใดพึงขอจักษุกะเรา

เราก็พึงให้แก่ผู้นั้นได้ไม่หวั่นไหว

ท้าวสักกะผู้เป็นใหญ่กว่าทวยเทพ

ทรงทราบความดำริของเราแล้ว

ประทับนั่งในเทพบริษัทได้ตรัสพระดำรัสนี้ว่า

‘พระเจ้าสิวิพระองค์นั้นผู้ทรงมีฤทธิ์มาก

ประทับนั่งในปราสาทที่ประเสริฐ

ทรงดำริถึงทานต่าง ๆ ไม่ทรงเห็นสิ่งที่ยังมิได้ให้

ข้อนั้นจะเป็นจริงหรือไม่หนอ เอาเถอะ

เราจักทดลองพระองค์ดู ท่านทั้งหลายพึงคอยเราสักครู่หนึ่ง

เพียงเราทราบความจริงใจของพระเจ้าสิวิเท่านั้น’

ท้าวสักกะจึงแปลงร่างเป็นคนตาบอด มีกายสั่น

ศีรษะหงอก หนังย่น กระสับกระส่ายเพราะความชรา

เข้าเฝ้าพระราชา

ครั้งนั้น อินทพราหมณ์นั้นประคองแขนทั้งซ้ายและขวา

ประนมมือขึ้นเหนือศีรษะได้กล่าวคำนี้ว่า

‘ข้าแต่พระมหาราชผู้ทรงธรรม ทรงปกครองแคว้นให้เจริญ

ข้าพระองค์จะขอรับบริจาคทานกะพระองค์

เกียรติคุณคือความยินดีในทานของพระองค์

ฟุ้งขจรไปในเทวดาและมนุษย์

นัยน์ตาแม้ทั้ง ๒ ข้างของข้าพระองค์ถูกโรคขจัดบอดเสียแล้ว

ขอพระองค์จงพระราชทานพระเนตรข้างหนึ่งแก่ข้าพระองค์ด้วยเถิด

แม้พระองค์ก็ทรงยังอัตภาพให้เป็นไปได้ด้วยพระเนตรข้างหนึ่ง’

เราได้ฟังคำของพราหมณ์นั้นแล้ว ทั้งยินดีและตื่นเต้น

ประนมมือ เกิดปีติปราโมทย์ ได้กล่าวคำนี้ว่า

‘เราคิดแล้ว ลงจากปราสาทมาถึงที่นี้เดี๋ยวนี้เอง

ท่านรู้จิตของเราแล้วมาขอนัยน์ตา

โอ ความปรารถนาของเราสำเร็จแล้ว

ความดำริของเราบริบูรณ์แล้ว วันนี้

เราจักให้ทานอันประเสริฐ ซึ่งเรายังไม่เคยให้แก่พวกยาจก

มานี่แน่ะหมอสิวิกะ จงขมีขมันอย่าชักช้า

อย่าครั่นคร้าม จงควักนัยน์ตาทั้ง ๒ ข้างออกให้แก่วณิพกไปเถิด’

หมอสิวิกะนั้นถูกเราเตือนแล้ว เชื่อฟังคำของเรา

ได้ควักนัยน์ตาทั้ง ๒ ออกให้แก่ยาจก

เหมือนคนควักจาวตาล

เมื่อเราจะให้ทานก็ดี กำลังให้ทานก็ดี ให้ทานแล้วก็ดี

จิตของเราไม่เป็นอย่างอื่น เพราะเหตุแห่งพระโพธิญาณเท่านั้น

จักษุทั้ง ๒ เป็นที่น่าเกลียดชังสำหรับเราก็หาไม่

แม้ตัวเราเองจะเป็นที่เกลียดชังก็หาไม่

แต่พระสัพพัญญุตญาณเป็นที่รักของเรา

เพราะฉะนั้น เราจึงได้ให้จักษุ ฉะนี้แล

สิวิราชจริยาที่ ๘ จบ