arnon.worldSign in

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต · วรรคที่ ๑

๑๐. ปุณณมาสเถรคาถา เล่ม ๒๖

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๔๗ (Royal Thai)11/11 in วรรคที่ ๑4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๑ ปุณณมาสเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 26, pp. 322–323

Page 322

๑๐. ปุณณมาสเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการไม่ติดในสิ่งทั้งปวง

{๑๔๗}นัยว่า พระปุณณมาสเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

[๑๐] ผู้ใดรู้ถึงความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปของโลก บรรลุนิพพานด้วยมรรคญาณ เป็นผู้สันโดษ มีจิตสำรวมแล้ว ไม่ติดอยู่ในธรรมทั้งปวง ผู้นั้นกำจัดตัณหาได้แล้วทั้งในโลกนี้และโลกอื่น

จบ ปฐมวรรค

รวมพระเถระที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. พระสุภูติเถระ ๒. พระมหาโกฏฐิตเถระ

๓. พระกังขาเรวตเถระ ๔. พระปุณณมันตานีปุตตเถระ

๕. พระทัพพเถระ ๖. พระสีตวนิยเถระ

๗. พระภัลลิยเถระ ๘. พระวีรเถระ

๙. พระปิลันทวัจฉเถระ ๑๐. พระปุณณมาสเถระ

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑โลก ในที่นี้หมายถึงอุปาทานขันธ์ ๕ ซึ่งเรียกว่าโลก เพราะมีความหมายว่าจะต้องเสื่อมสลายยุบย่อยยับไป (ขุ.เถร.อ. ๑/๘๑)
Page 323

๒. ทุติยวรรค

๑. จูฬวัจฉเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับความยินดีในธรรม

นัยว่า ท่านพระจูฬวัจฉเถระได้ภาษิตคาถาไว้อย่างนี้ว่า

{๑๔๘}[๑๑] ภิกษุผู้มีความปราโมทย์มากในธรรมที่พระพุทธเจ้าทรงประกาศไว้แล้ว พึงบรรลุสันตบท ซึ่งเป็นที่เข้าไประงับสังขาร นำสุขมาให้ได้

๒. มหาว้จฉเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับไตรสิกขา

นัยว่า ท่านพระมหาวัจฉเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๔๙}[๑๒] ภิกษุมีกำลังปัญญา สมบูรณ์ด้วยศีลและวัตร มีจิตตั้งมั่น ยินดีในฌาน มีสติ บริโภคโภชนะตามมีตามได้ ปราศ จากราคะแล้ว พึงหวังแต่กาลเวลาที่จะปรินิพพานในศาสนานี้

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ธรรมที่...ทรงประกาศไว้แล้ว ได้แก่ โพธิปักขิยธรรม ๓๗ ประการ หรือโลกุตตรธรรม ๙ ประการรวมถึงเทศนาธรรมที่ทรงแสดงเป็นอุบายเข้าถึงโพธิปักขิยธรรมและโลกุตตรธรรม (ขุ.เถร.อ. ๑/๘๔)
  2. ๒สันตบท ส่วนแห่งสภาวะที่สงบระงับ หมายถึงพระนิพพาน (ขุ.เถร.อ. ๑/๘๔)
  3. ๓สมบูรณ์ด้วยศีลและวัตร คำว่า ศีล โดยความหมายสูงสุด ได้แก่ ปาริสุทธิศีล ๔ คำว่า วัตร โดยควมหมายสูงสุด ได้แก่ ธรรมที่กำจัดกิเลส หรือธุดงควัตร ๑๓ (ขุ.เถร.อ. ๑/๘๖)

End of ๑๐. ปุณณมาสเถรคาถา