arnon.worldSign in

วรรคที่ ๘

Text layerBuddha’s wordsItems 208–217 (Royal Thai)8/12 in เอกกนิบาต4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

เถรคาถาย เอกนิปาตสฺส อฏฺฐมวคฺโค

เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๘

ว่าด้วยคาถาสุภาษิต ในเอกกนิบาต วรรคที่ ๘

๑. วัจฉปาลเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการบรรลุนิพพาน

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๘ วัจฉปาลเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

Pali (Siam Rath)

๑ สุสุขุมนิปุณตฺถทสฺสินา

มติกุสเลน นิวาตวุตฺตินา

สํเสวิตพุทฺธสีลินา

นิพฺพานํ น หิ เตน ทุลฺลภนฺติ ฯ

วจฺฉปาโล เถโร ฯ

Royal Thai

พระโยคาวจรผู้มีปกติเห็นเนื้อความอันสุขุมและละเอียด ผู้มีปัญญาเฉียบแหลม ผู้ประพฤติศีลของพระพุทธเจ้าโดยเอื้อเฟื้อ พึงได้บรรลุ

นิพพานโดยไม่ยาก.

๒. อาตุมเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการออกบวช

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๘ อาตุมเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

Pali (Siam Rath)

๒ ยถา กลีโร สุสุ วฑฺฒิตคฺโค

ทุนฺนิกฺขโส ๒ โหติ ปสาขชาโต

เอวํ อหํ ภริยายานีตาย

อนุมญฺญ มํ ปพฺพชิโตมฺหิทานีติ ฯ

อาตุโม เถโร ฯ

๑ ม. เอกุทานิยฉนฺนา ฯ ๒ ม. ยุ. ทุนฺนิกฺขโม ฯ

Royal Thai

หน่อไม้มียอดอันงอกงาม เจริญด้วยกิ่งก้านโดยรอบ ย่อมเป็นของที่บุคคลขุดขึ้นได้โดยยาก ฉันใด เมื่อคุณแม่นำภรรยามาให้แก่ฉันแล้วถ้าฉันมีบุตรหรือธิดาขึ้น ก็ยากที่จะถอนตนขึ้นออกบวชได้ ฉันนั้น

เพราะฉะนั้น ฉันจะบวชในบัดนี้.

๓. มาณวเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการออกบวช

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๘ มาณวเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

Pali (Siam Rath)

๓ ชิณฺณญฺจ ทิสฺวา ทุกฺขิตญฺจ พฺยาธิตํ

มตญฺจ ทิสฺวา คตมายุสงฺขยํ

ตโต อหํ นิกฺขมิตูน ปพฺพชึ

ปหาย กามานิ มโนรมานีติ ฯ

มาณโว เถโร ฯ

Royal Thai

ฉันเห็นคนแก่ คนเจ็บหนัก และคนที่ตายตามอายุขัยแล้ว จึงละได้ซึ่งกามารมณ์อันเป็นของรื่นรมย์ใจ แล้วออกบวชเป็นบรรพชิต.

๔. สุยามนเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับพระดี

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๘ สุยามนเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

Pali (Siam Rath)

๔ กามฉนฺโท จ พฺยาปาโท ถีนมิทฺธญฺจ ภิกฺขุโน

อุทฺธจฺจํ วิจิกิจฺฉา จ สพฺพโสว น วิชฺชตีติ ฯ

สุยามโน เถโร ฯ

Royal Thai

ความพอใจในเบญจกามคุณ ความพยาบาท ความง่วงเหงาหาวนอนความฟุ้งซ่าน รำคาญใจ และความสงสัย ย่อมไม่มีแก่ภิกษุ โดยประการ

ทั้งปวง.

๕. สุสารทเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการพบเห็นคนดี

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๘ สุสารทเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

Pali (Siam Rath)

๕ สาธุ สุวหิตานํ ๑ ทสฺสนํ กงฺขา ฉิชฺชติ พุทฺธิ วฑฺฒติ

พาลมฺปิ กโรนฺติ ปณฺฑิตํ ตสฺมา สาธุ สตํ สมาคโมติ ฯ

สุสารโท เถโร ฯ

Royal Thai

การเห็นสัตบุรุษทั้งหลายผู้เพรียบพร้อมด้วยศีลาทิคุณ ย่อมยังประโยชน์ให้สำเร็จ เป็นเหตุตัดความสงสัยเสียได้ ทำความรู้ให้เจริญงอกงามสัตบุรุษทั้งหลาย ย่อมกระทำพาลชนให้เป็นบัณฑิตได้ เพราะฉะนั้น

การสมาคมกับสัตบุรุษ จึงยังประโยชน์ให้สำเร็จได้.

๖. ปิยัญชหเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการเลือกทางที่ดี

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๘ ปิยัญชหเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

Pali (Siam Rath)

๖ อุปฺปตนฺเตสุ นิปเต นิปตนฺเตสุ อุปฺปเต

วเส อวสมาเนสุ รมมาเนสุ โน รเมติ ฯ

ปิยญฺชโห เถโร ฯ

Royal Thai

เมื่อผู้อื่นยกตน ควรถ่อมตน เมื่อผู้อื่นตกต่ำ ควรยกตนขึ้น เมื่อผู้อื่นไม่ประพฤติพรหมจรรย์ ควรประพฤติพรหมจรรย์ เมื่อผู้อื่นยินดีในกามคุณ

ไม่ควรยินดีในกามคุณ.

๗. หัตถาโรหปุตตเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการฝึกจิต

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๘ หัตถาโรหปุตตเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

Pali (Siam Rath)

๗ อิทํ ปุเร จิตฺตมจาริ จาริกํ

เยนิจฺฉกํ ยตฺถกามํ ยถาสุขํ

ตทชฺชหํ นิคฺคหิสฺสามิ โยนิโส

หตฺถึ ปภินฺนํ วิย องฺกุสคฺคาโหติ ฯ

๑ ม. ยุ. สุวิหิตา ฯ

Royal Thai

แต่ก่อน จิตนี้เคยจาริกไปในอารมณ์ต่างๆ ตามความปรารถนา ตามความต้องการ ตามความสบาย วันนี้ เราจักข่มจิตนั้นโดยอุบายอันชอบเหมือนนายควาญช้างผู้ฉลาด ข่มขี่ช้างผู้ซับมันไว้ได้ด้วยขอ ฉะนั้น.

หตฺถาโรหปุตฺโต เถโร

๘. เมณฑสิรเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับกองทุกข์

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๘ เมณฑสิรเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

Pali (Siam Rath)

๘ อเนกชาติสํสารํ สนฺธาวิสฺสํ อนิพฺพิสํ

ตสฺส เม ทุกฺขชาตสฺส ทุกฺขกฺขนฺโธ ปรทฺธโตติ ๑ ฯ

เมณฺฑสิโร เถโร ฯ

Royal Thai

เมื่อเรายังมิได้ประสบญาณ ได้ท่องเที่ยวไปในสงสารสิ้นชาติมิใช่น้อย

เรานั้นเกิดมาแล้วในกองทุกข์ กำจัดกองทุกข์ได้แล้ว.

๙. รักขิตเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับผู้เยือกเย็น

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๘ รักขิตเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

Pali (Siam Rath)

๙ สพฺโพ ราโค ปหีโน เม สพฺโพ โทโส สมูหโต

สพฺโพ เม วิคโต โมโห สีติภูโตสฺมิ นิพฺพุโตติ ๑ ฯ

รกฺขิโต เถโร ฯ

Royal Thai

เราละราคะได้ทั้งหมดแล้ว ถอนโทสะได้หมดแล้ว เรามีโมหะทั้งปวงไป

ปราศแล้ว เป็นผู้เยือกเย็น ดับความร้อนได้แล้ว.

๑๐. อุคคเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการสิ้นกรรม

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๘ อุคคเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

Pali (Siam Rath)

๑๐ ยํ มยา ปกตํ กมฺมํ อปฺปํ วา ยทิ วา พหุํ

สพฺพเมตํ ปริกฺขีณํ นตฺถิทานิ ปุนพฺภโวติ ฯ

อุคฺโค เถโร ฯ

อุทฺทานํ

วจฺฉปาโล จ โย เถโร อาตุโม มาณโว อิสิ

สุยามโน สุสารโท เถโร โย จ ปิยญฺชโห

อาโรหปุตฺโต เมณฺฑสิโร รกฺขิโต อุคฺคสวฺหโยติ ฯ

วคฺโค อฏฺฐโม ฯ

Royal Thai

กรรมใดที่เราได้ทำไว้แล้ว น้อยหรือมากก็ตาม กรรมทั้งหมดนั้นสิ้นไป

แล้ว บัดนี้ การเกิดในภพใหม่ไม่มี.

____________________________

ในวรรคนี้รวมพระเถระ ๑๐ องค์ คือ

๑. พระวัจฉปาลเถระ ๒. พระอาตุมเถระ

๓. พระมาณวเถระ ๔. พระสุยามนเถระ

๕. พระสุสารทเถระ ๖. พระปิยัญชหเถระ

๗. พระหัตถาโรหปุตตเถระ ๘. พระเมณฑสิรเถระ

๙. พระรักขิตเถระ ๑๐. พระอุคคเถระ.

จบ วรรคที่ ๘.

End of วรรคที่ ๘