arnon.worldSign in

วรรคที่ ๔

Text layerBuddha’s wordsItems 168–177 (Royal Thai)4/12 in เอกกนิบาต4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

เถรคาถาย เอกนิปาตสฺส จตุตฺถวคฺโค

เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๔

ว่าด้วยคาถาสุภาษิต ในเอกกนิบาต วรรคที่ ๔

๑. คหุรตีริยเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับความอดทน

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๔ คหุรตีริยเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

Pali (Siam Rath)

๑ ผุฏฺโฐ ฑํเสหิ มกเสหิ อรญฺญสฺมึ พฺรหาวเน

นาโค สงฺคามสีเสว สโต ตตฺราธิวาสเยติ ฯ

คหุรตีริโย เถโร ๒ ฯ

Royal Thai

บุคคลถูกยุงและเหลือบกัดแล้วในป่าใหญ่ พึงเป็นผู้มีสติอดทนต่อสัมผัสแห่งยุงและเหลือบในป่าใหญ่นั้น เหมือนช้างอดทนต่อการถูกอาวุธใน

สงคราม ฉะนั้น.

๒. สุปปิยเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับความเพียร

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๔ สุปปิยเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

Pali (Siam Rath)

๒ อชรํ ชีรมาเนน ตปฺปมาเนน นิพฺพุตึ

นิรามิสํ ๓ ปรมํ สนฺตึ โยคกฺเขมํ อนุตฺตรนฺติ ฯ

สุปฺปิโย เถโร ฯ

๑ ยุ. ฉินฺท ฯ ๒ ม. ยุ. คหวรตีริโย ภิกฺขุ ฯ ๓ ม. นิมิยํ ฯ ยุ. นิมฺมิสฺสํ ฯ

Royal Thai

บุคคลผู้มีความเพียร ถึงจะแก่ แต่เผากิเลสให้เร่าร้อน พึงบรรลุ

นิพพานอันไม่รู้จักแก่ ไม่มีอามิส เป็นธรรมสงบอย่างยิ่ง

เกษมจากโยคะอย่างยอดเยี่ยม.

๓. โสปากเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับเมตตา

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๔ โสปากเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

Pali (Siam Rath)

๓ ยถาปิ เอกปุตฺตสฺมึ ปิยสฺมึ กุสลี สิยา

เอวํ สพฺเพสุ ปาเณสุ สพฺพตฺถ กุสโล สิยาติ ฯ

Royal Thai

บุคคลพึงมีเมตตาในคนเดียวผู้เป็นที่รัก ฉันใด ภิกษุพึงมีเมตตาในสัตว์

ทั้งปวงในที่ทุกสถาน ฉันนั้น.

โสปาโก เถโร

๔. โปสิยเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการออกบวช

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๔ โปสิยเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

Pali (Siam Rath)

๔ อนาสนฺนวรา เอตา นิจฺจเมว วิชานตา

คามา อรญฺญมาคมฺม ตโต เคหํ อุปาวิสึ

ตโต อุฏฺฐาย ปกฺกามึ อนามนฺเตตฺวา โปสิโยติ ฯ

โปสิโย เถโร ฯ

Royal Thai

หญิงเหล่านี้ดีแต่เมื่อยังไม่เข้าไปใกล้ เมื่อเข้าไปใกล้ นำความฉิบหายมาให้เป็นนิตย์ทีเดียว เราเดินออกจากป่ามาสู่บ้าน เข้าไปสู่เรือนแห่งญาติแล้ว ไม่ได้อำลาใครๆ ออกจากเรือนนั้นหนีมาแล้ว.

๕. สามัญญกานิเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับเกียรติยศ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๔ สามัญญกานิเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

Pali (Siam Rath)

๕ สุขํ สุขตฺโถ ลภเต ตทาจรํ

กิตฺติญฺจ ปปฺโปติ ยสสฺส วฑฺฒติ

โย อริยมฏฺฐงฺคิกมญฺชสํ อุชุํ

ภาเวติ มคฺคํ อมตสฺส ปตฺติยาติ ฯ

สามญฺญกานิ เถโร ฯ

Royal Thai

บุคคลผู้ต้องการความสุข เมื่อประพฤติให้สมควรแก่ความสุขนั้นย่อมได้ความสุข ผู้ใดเจริญอริยมรรค อันประกอบด้วยองค์ ๘เป็นทางตรง เพื่อมรรลุอมตธรรม ผู้นั้นย่อมได้ความสรรเสริญและเจริญ

ด้วยยศ.

๖. กุมาปุตตเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับความดี

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๔ กุมาปุตตเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

Pali (Siam Rath)

๖ สาธุ สุตํ สาธุ จริตกํ

สาธุ สทา อนิเกตวิหาโร

อตฺถปุจฺฉนํ ปทกฺขิณกมฺมํ

เอตํ สามญฺญํ อกิญฺจนสฺสาติ ฯ

กุมาปุตฺโต เถโร ฯ

Royal Thai

การฟัง เป็นความดี ความประพฤติมักน้อย เป็นความดี การอยู่โดยไม่มีห่วงใยเป็นความดีทุกเมื่อ การถามสิ่งที่เป็นประโยชน์เป็นความดีการทำตามโอวาทโดยเคารพ เป็นความดี กิจมีการฟังเป็นต้นนี้

เป็นเครื่องสงบของผู้ไม่มีกังวล.

๗. กุมาปุตตเถรสหายกเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับความเจริญฌาน

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๔ กุมาปุตตเถรสหายกเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

Pali (Siam Rath)

๗ นานาชนปทํ ยนฺติ วิจรนฺตา อสญฺญตา

สมาธิญฺจ วิราเธนฺติ กึสุ รฏฺฐจริยา กริสฺสติ ฯ

ตสฺมา วิเนยฺย สารมฺภํ ฌาเยยฺย อปุรกฺขโตติ ฯ

กุมาปุตฺตตฺเถรสฺส สหายโก เถโร ฯ

Royal Thai

ภิกษุทั้งหลายไม่สำรวมกาย วาจา ใจ พากันเที่ยวไปสู่ชนบท

ต่างๆ ทอดทิ้งสมาธิ การเที่ยวไปสู่แคว้นต่างๆ จักสำเร็จประโยชน์อะไรเล่า เพราะฉะนั้น ภิกษุพึงกำจัดความแข่งดี อย่าให้

มิจฉาวิตกและกิเลสมีตัณหาเป็นต้นครอบงำ พึงเจริญฌาน.

๘. ควัมปติเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการพ้นกิเลส

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๔ ควัมปติเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

Pali (Siam Rath)

๘ โย อิทฺธิยา สรภุํ อฏฺฐเปสิ

ควมฺปติ โส อสิโต อเนโช

ตํ สพฺพสงฺคาติคตํ มหามุนึ

เทวา นมสฺสนฺติ ภวสฺส ปารคุนฺติ ฯ

ควมฺปติ เถโร ฯ

Royal Thai

เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย พากันนอบน้อมพระควัมปติ ผู้ห้ามแม่น้ำสรภูให้หยุดไหลได้ด้วยฤทธิ์ ไม่ติดอยู่ในกิเลสและตัณหาไรๆไม่หวั่นไหวต่อสิ่งอะไรทั้งสิ้น เป็นผู้ผ่านพ้นเครื่องข้องทั้งปวง เป็น

มหามุนี ผู้ถึงฝั่งแห่งภพ.

๙. ติสสเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับสติ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๔ ติสสเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

Pali (Siam Rath)

๙ สตฺติยา วิย โอมฏฺโฐ ฑยฺหมาเนว ๑ มตฺถเก

กามราคปฺปหานาย สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเชติ ฯ

ติสฺโส เถโร ฯ

Royal Thai

บุรุษถูกแทงด้วยหอก หรือถูกไฟไหม้ที่กระหม่อม แล้วรีบรักษาฉันใด ภิกษุพึงเป็นผู้มีสติเว้นรอบ เพื่อละความกำหนัดยินดีใน

กาม ฉันนั้น.

๑๐. วัฑฒมานเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับสติ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๔ วัฑฒมานเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

Pali (Siam Rath)

๑๐ สตฺติยา วิย โอมฏฺโฐ ฑยฺหมาเนว ๑ มตฺถเก

ภวราคปฺปหานาย สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเชติ ฯ

วฑฺฒมาโน เถโร ฯ

อุทฺทานํ

คหุรตีริโย ๒ สุปฺปิโย โสปาโก จ ๓ โปสิโย จ ๔

สามญฺญกานิ กุมาปุตฺโต กุมาปุตฺตสหายโก

ควมฺปติ ติสฺสตฺเถโร วฑฺฒมาโน มหายโสติ ฯ

วคฺโค จตุตฺโถ ฯ

______________________

๑ ม. ฑยุหมาโนว ฯ ๒ ยุ. คหฺวรตีริโย ฯ ๓ ม. เจว ฯ ๔ ม. จสทฺโท นตฺถิ ฯ

Royal Thai

บุรุษที่ถูกแทงด้วยหอก หรือถูกไฟไหม้ที่กระหม่อม แล้วรีบรักษาฉันใด ภิกษุพึงเป็นผู้มีสติเว้นรอบ เพื่อละความกำหนัดยินดีในภพ

ฉันนั้น.

__________________

ในวรรคนี้รวมพระเถระได้ ๑๐ องค์ คือ

๑. พระคหุรตีริยเถระ ๒. พระสุปปิยเถระ

๓. พระโสปากเถระ ๔. พระโปสิยเถระ

๕. พระสามัญญกานิเถระ ๖. พระกุมาปุตตเถระ

๗. พระกุมาปุตตเถรสหายกเถระ ๘. พระควัมปติเถระ

๙. พระติสสเถระ ๑๐. พระวัฑฒมานเถร.

จบ วรรคที่ ๔.

End of วรรคที่ ๔