พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ทุกนิบาต · วรรคที่ ๕
๖. จูฬกเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๐๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๙ ในวรรคที่ ๕มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ทุกนิบาต วรรคที่ ๕ จูฬกเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๔๐๕–๔๐๕
๖. จูฬกเถรคาถา
สุภาษิตสอนใจ
นัยว่า ท่านพระจูฬกเถระ (เมื่อจะทำตนให้เกิดอุตสาหะในการเจริญกัมมัฏฐาน) ได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า
{๓๐๓}[๒๑๑] นกยูงทั้งหลายมีหงอนงาม มีขนหางงาม มีสร้อยคอเขียวงาม มีจะงอยปากงาม ร้องไพเราะ อนึ่ง แม้แผ่นดินใหญ่ นี้ก็มีหญ้าเขียวชะอุ่ม มีนํ้าเอิบอาบ ท้องฟ้าก็มีเมฆงาม
[๒๑๒] ท่านก็มีนํ้าใจเบิกบาน ควรแก่การงาน จงเพ่งฌานที่พระโยคาวจรเพ่งแล้ว จงมีความบากบั่นในพระพุทธศาสนา เป็นอันดี จงบรรลุนิพพานอันเป็นธรรมสูงสุด ขาว สะอาด ผุดผ่อง ละเอียด เห็นได้แสนยาก ซึ่งเป็นบทไม่คลาดเคลื่อนนั้นเถิด
๗. อนูปมเถรคาถา
สุภาษิตสอนใจ
นัยว่า ท่านพระอนูปมเถระ (เมื่อจะข่มจิตของตนที่ซัดส่ายไปในอารมณ์ ต่าง ๆ) ได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า
{๓๐๔}[๒๑๓] จิตเกิดขึ้นแล้วยินดีเพลิดเพลินอยู่ ถูกกรรมกิเลสยกขึ้น สู่หลาวคือภพนั้น ๆ ท่าน(มีอกุศลจิต)ดำเนินไปเฉพาะแต่ สถานที่ที่มีภพเป็นดังหลาวและกามคุณเป็นดังท่อนไม้
จบ ๖. จูฬกเถรคาถา