พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ทุกนิบาต · วรรคที่ ๑
๗. ราธเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๖๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในวรรคที่ ๑มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ทุกนิบาต วรรคที่ ๑ ราธเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๘๑–๓๘๒
๖. เมฬชินเถรคาถา
สุภาษิตสรรเสริญพระพุทธองค์
นัยว่า ท่านพระเมฬเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า
{๒๖๓}[๑๓๑] เมื่อใด เราได้ฟังธรรมของพระศาสดาผู้ทรงแสดงอยู่เมื่อนั้น เราไม่รู้สึกสงสัยในพระศาสดาผู้เป็นสัพพัญญู ผู้อันใคร ๆ ชนะไม่ได้[๑๓๒] ผู้ทรงเป็นผู้นำหมู่ ผู้แกล้วกล้าเป็นอันมาก ผู้ประเสริฐสุดกว่าสารถีทั้งหลาย ความสงสัยในมรรคหรือปฏิปทา ก็ไม่มีแก่เรา
๗. ราธเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับการอบรมจิตใจ
นัยว่า ท่านพระราธเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า
{๒๖๔}[๑๓๓] เรือนที่มุงไม่ดี ฝนย่อมรั่วรดได้ ฉันใด จิตที่ไม่อบรมแล้ว ราคะย่อมเสียดแทงได้ ฉันนั้น
[๑๓๔] เรือนที่มุงดีแล้ว ฝนย่อมรั่วรดไม่ได้ ฉันใด จิตที่อบรมดีแล้ว ราคะย่อมเสียดแทงไม่ได้ ฉันนั้น
- ๑มรรคหรือปฏิปทา คำว่า มรรค หมายถึงอริยมรรค (มีองค์ ๘) ปฏิปทา หมายถึงข้อปฏิบัติมีศีลเป็นต้นที่คล้อยตามอริยมรรคนั้น (ขุ.เถร.อ. ๑/๓๙๐)
๘. สุราธเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับผู้ปฏิบัติถูกต้อง
นัยว่า ท่านพระสุราธเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า
{๒๖๕}[๑๓๕] ชาติของเราสิ้นแล้ว คำสั่งสอนของพระชินเจ้าเราอยู่จบแล้ว ข่ายคือทิฏฐิและอวิชชาเราละได้แล้ว ตัณหา ที่นำไปสู่ภพเราถอนได้แล้ว[๑๓๖] เราออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตเพื่อประโยชน์ใด ประโยชน์นั้นเราได้บรรลุแล้ว ความสิ้นสังโยชน์ทั้งปวง เราก็ได้บรรลุแล้ว
๙. โคตมเถรคาถา
สุภาษิตเตือนไม่ให้ติดตาม
นัยว่า ท่านพระโคตมเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า
{๒๖๖}[๑๓๗] มุนีเหล่าใดไม่พัวพันในหญิงทั้งหลายผู้ที่จะต้องรักษาดูแล กันอยู่ทุกเมื่อ เป็นที่หาคำสัตย์ได้ยากนัก มุนีเหล่านั้น ย่อมนอนหลับเป็นสุข[๑๓๘] ดูก่อนกาม เราประพฤติพรหมจรรย์เพื่อฆ่าท่าน บัดนี้ เราไม่เป็นหนี้ท่านอีก บัดนี้ เราไปถึงนิพพานซึ่งเป็นที่ที่ไปแล้วไม่เศร้าโศก
- ๑ชาติ ในที่นี้หมายถึงภพหรือความบังเกิดในภพ (ขุ.เถร.อ. ๑/๓๙๔)
จบ ๗. ราธเถรคาถา