พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จตุกกนิบาต · จุลลกุณาลวรรค
๘. อรัญญชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๙๐–๖๙๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในจุลลกุณาลวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก จตุกกนิบาต จุลลกุณาลวรรค อรัญญชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๑๓–๒๑๔
{๖๘๙} [๖๘๙] ถึงพวกกุมภัณฑ์ และพวกปีศาจทั้งมวลจะคร่ำครวญกันไปก็ตาม พวกมันคงไม่อาจจะต่อยุทธกับข้าพเจ้าได้ กิริยาที่หลอกหลอน ของพวกยักษ์ซึ่งทำให้น่ากลัวไปต่าง ๆ นั้นมีอยู่เป็นอันมาก แต่ ข้าพเจ้าก็ไม่กลัว
๘. อรัญญชาดก (๓๔๘)
ว่าด้วยดาบสสอนบุตรให้รู้จักเลือกคบคน
(ดาบสหนุ่มกล่าวกะดาบสโพธิสัตว์ผู้เป็นบิดาว่า)
{๖๙๐} [๖๙๐] คุณพ่อผมออกจากป่าไปยังหมู่บ้านแล้วจะพึงคบคนที่มีศีลอย่างไร มีวัตรอย่างไร ผมถามแล้ว ขอคุณพ่อจงบอกข้อนั้นแก่ผมด้วย
(ดาบสผู้เป็นบิดากล่าวสอนว่า)
{๖๙๑} [๖๙๑] ลูกเอ๋ย ผู้ใดยอมคุ้นเคยกะเจ้าก็ดี อดทนความคุ้นเคยของเจ้าได้ ก็ดี ยอมฟังคำพูดของเจ้าก็ดี ยกโทษให้เจ้าได้ก็ดี เจ้าไปจากที่นี้แล้วจงคบหาผู้นั้นเถิด
{๖๙๒} [๖๙๒] ผู้ใดไม่มีกรรมชั่วทางกาย วาจา และใจ เจ้าไปจากที่นี้แล้ว จงคบหาผู้นั้น ทำตนให้เหมือนลูกในไส้ของผู้นั้นเถิด
{๖๙๓} [๖๙๓] ลูกเอ๋ย คนที่มีจิตเหมือนนํ้าย้อมขมิ้น มีจิตกลับกลอก รักง่าย หน่ายเร็ว เจ้าอย่าคบหาคนเช่นนั้นเลย ถึงหากว่าพื้นชมพูทวีป ทั้งหมดจะไม่มีมนุษย์ก็ตาม
- ๑กุมภัณฑ์ แปลว่า ผู้มีอัณฑะดุจหม้อ ได้แก่ พวกเทวดาชั้นต่ำ (คือขั้นจาตุมหาราชิกา) พวกหนึ่ง ซึ่งมีท้องใหญ่และอวัยวะลับก็มีขนาดใหญ่เท่าหม้อ (ที.ปา.อ. ๑๕๖) อยู่ภายใต้การปกครองของท้าววิรุฬหก จอมกุมภัณฑ์ผู้ครองทิศใต้ (ที.ม.อ. ๒๙,๒๖๐, ม.อุ.อ. ๑๒๙)
๙. สันธิเภทชาดก (๓๔๙)
ว่าด้วยโทษที่เชื่อคำส่อเสียด
(พระราชาโพธิสัตว์ตรัสกะนายสารถีว่า)
{๖๙๔} [๖๙๔] ดูก่อนนายสารถี สัตว์ทั้งสองนี้มิได้มีความเสมอกันในความเป็นตัวเมีย ไม่ได้มีความเสมอกันในเรื่องอาหารเลย ภายหลังเมื่อ สุนัขจิ้งจอกยุยงทำลายความสนิทสนมกันจนถึงให้ตาย เจ้าจงดู สิ่งที่ฉันคิดไว้เป็นจริงขึ้นแล้ว{๖๙๕} [๖๙๕] พวกสุนัขจิ้งจอกพากันกัดกินโคและราชสีห์ได้เพราะคำส่อเสียดใด คำส่อเสียดนั้นย่อมเป็นไปถึงตัดมิตรภาพเพราะเนื้อเป็นเหตุดุจ ดาบที่คมกริบฉะนั้น{๖๙๖} [๖๙๖] ดูก่อนสารถี ท่านจงดูการนอนตายของสัตว์ทั้งสองนี้ ผู้ใดเชื่อถ้อยคำของคนส่อเสียดที่มุ่งทำลายความสัมพันธ์ ผู้นั้นจะต้อง นอนตายอย่างนี้{๖๙๗} [๖๙๗] ดูก่อนสารถี นรชนเหล่าใดไม่เชื่อถ้อยคำของคนส่อเสียดที่มุ่ง ทำลายความสัมพันธ์ นรชนเหล่านั้นย่อมได้ประสบความสุข เหมือนคนอยู่บนสวรรค์ฉะนั้น
๑๐. เทวตาปัญหชาดก (๓๕๐)
ว่าด้วยปัญหาของเทวดา
(พระราชาตรัสบอกปัญหา ๔ ข้อที่เทวดาถามกะมโหสธบัณฑิตว่า)
{๖๙๘} [๖๙๘] ข้าแต่มหาราช บุคคลใดต่อยเตะด้วยมือด้วยเท้าและยังตบปาก อีก บุคคลนั้นกลับเป็นที่รักของผู้ถูกต่อยเตะ เพราะเหตุนั้น พระองค์ทรงเห็นผู้นั้นว่าได้แก่ใคร
จบ ๘. อรัญญชาดก