arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จตุกกนิบาต · จุลลกุณาลวรรค

๘. อรัญญชาดก เล่ม ๒๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๙๐–๖๙๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในจุลลกุณาลวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก จตุกกนิบาต จุลลกุณาลวรรค อรัญญชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๑๓–๒๑๔

หน้า ๒๑๓

{๖๘๙} [๖๘๙] ถึงพวกกุมภัณฑ์ และพวกปีศาจทั้งมวลจะคร่ำครวญกันไปก็ตาม พวกมันคงไม่อาจจะต่อยุทธกับข้าพเจ้าได้ กิริยาที่หลอกหลอน ของพวกยักษ์ซึ่งทำให้น่ากลัวไปต่าง ๆ นั้นมีอยู่เป็นอันมาก แต่ ข้าพเจ้าก็ไม่กลัว

๘. อรัญญชาดก (๓๔๘)

ว่าด้วยดาบสสอนบุตรให้รู้จักเลือกคบคน

(ดาบสหนุ่มกล่าวกะดาบสโพธิสัตว์ผู้เป็นบิดาว่า)

{๖๙๐} [๖๙๐] คุณพ่อผมออกจากป่าไปยังหมู่บ้านแล้วจะพึงคบคนที่มีศีลอย่างไร มีวัตรอย่างไร ผมถามแล้ว ขอคุณพ่อจงบอกข้อนั้นแก่ผมด้วย

(ดาบสผู้เป็นบิดากล่าวสอนว่า)

{๖๙๑} [๖๙๑] ลูกเอ๋ย ผู้ใดยอมคุ้นเคยกะเจ้าก็ดี อดทนความคุ้นเคยของเจ้าได้ ก็ดี ยอมฟังคำพูดของเจ้าก็ดี ยกโทษให้เจ้าได้ก็ดี เจ้าไปจากที่นี้แล้วจงคบหาผู้นั้นเถิด

{๖๙๒} [๖๙๒] ผู้ใดไม่มีกรรมชั่วทางกาย วาจา และใจ เจ้าไปจากที่นี้แล้ว จงคบหาผู้นั้น ทำตนให้เหมือนลูกในไส้ของผู้นั้นเถิด

{๖๙๓} [๖๙๓] ลูกเอ๋ย คนที่มีจิตเหมือนนํ้าย้อมขมิ้น มีจิตกลับกลอก รักง่าย หน่ายเร็ว เจ้าอย่าคบหาคนเช่นนั้นเลย ถึงหากว่าพื้นชมพูทวีป ทั้งหมดจะไม่มีมนุษย์ก็ตาม

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑กุมภัณฑ์ แปลว่า ผู้มีอัณฑะดุจหม้อ ได้แก่ พวกเทวดาชั้นต่ำ (คือขั้นจาตุมหาราชิกา) พวกหนึ่ง ซึ่งมีท้องใหญ่และอวัยวะลับก็มีขนาดใหญ่เท่าหม้อ (ที.ปา.อ. ๑๕๖) อยู่ภายใต้การปกครองของท้าววิรุฬหก จอมกุมภัณฑ์ผู้ครองทิศใต้ (ที.ม.อ. ๒๙,๒๖๐, ม.อุ.อ. ๑๒๙)
หน้า ๒๑๔

๙. สันธิเภทชาดก (๓๔๙)

ว่าด้วยโทษที่เชื่อคำส่อเสียด

(พระราชาโพธิสัตว์ตรัสกะนายสารถีว่า)

{๖๙๔} [๖๙๔] ดูก่อนนายสารถี สัตว์ทั้งสองนี้มิได้มีความเสมอกันในความเป็นตัวเมีย ไม่ได้มีความเสมอกันในเรื่องอาหารเลย ภายหลังเมื่อ สุนัขจิ้งจอกยุยงทำลายความสนิทสนมกันจนถึงให้ตาย เจ้าจงดู สิ่งที่ฉันคิดไว้เป็นจริงขึ้นแล้ว{๖๙๕} [๖๙๕] พวกสุนัขจิ้งจอกพากันกัดกินโคและราชสีห์ได้เพราะคำส่อเสียดใด คำส่อเสียดนั้นย่อมเป็นไปถึงตัดมิตรภาพเพราะเนื้อเป็นเหตุดุจ ดาบที่คมกริบฉะนั้น{๖๙๖} [๖๙๖] ดูก่อนสารถี ท่านจงดูการนอนตายของสัตว์ทั้งสองนี้ ผู้ใดเชื่อถ้อยคำของคนส่อเสียดที่มุ่งทำลายความสัมพันธ์ ผู้นั้นจะต้อง นอนตายอย่างนี้{๖๙๗} [๖๙๗] ดูก่อนสารถี นรชนเหล่าใดไม่เชื่อถ้อยคำของคนส่อเสียดที่มุ่ง ทำลายความสัมพันธ์ นรชนเหล่านั้นย่อมได้ประสบความสุข เหมือนคนอยู่บนสวรรค์ฉะนั้น

๑๐. เทวตาปัญหชาดก (๓๕๐)

ว่าด้วยปัญหาของเทวดา

(พระราชาตรัสบอกปัญหา ๔ ข้อที่เทวดาถามกะมโหสธบัณฑิตว่า)

{๖๙๘} [๖๙๘] ข้าแต่มหาราช บุคคลใดต่อยเตะด้วยมือด้วยเท้าและยังตบปาก อีก บุคคลนั้นกลับเป็นที่รักของผู้ถูกต่อยเตะ เพราะเหตุนั้น พระองค์ทรงเห็นผู้นั้นว่าได้แก่ใคร

จบ ๘. อรัญญชาดก