๓. วาโลทกชาดก เล่ม ๒๗

๓. วาโลทกชาดก (๑๘๓)

ว่าด้วยลากินนํ้าหาง

(พระราชาตรัสถามอำมาตย์โพธิสัตว์ผู้ใกล้ชิดถึงอาการของลาว่า)

{๒๑๕} [๒๑๕] ความเมาย่อมเกิดแก่ลาทั้งหลายเพราะดื่มนํ้าหางซึ่งมีรสน้อย เป็นนํ้าชั้นเลวแต่ความเมาย่อมไม่เกิดแก่ม้าสินธพเพราะดื่ม นํ้าที่มีรสอร่อย ประณีต(อำมาตย์โพธิสัตว์กราบทูลว่า)

{๒๑๖} [๒๑๖]ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมชน สัตว์ที่เกิดในตระกูลตํ่าดื่มน้ำหาง ที่มีรสน้อย อันรสนั้นสัมผัสแล้วย่อมเมา ส่วนสัตว์ที่เกิดในตระกูลสูง เอางานเอาการ ถึงดื่มนํ้าที่มีรสชั้นเสิศเข้าไปก็ไม่เมา

๔. คิริทัตตชาดก (๑๘๔)

ว่าด้วยม้าเอาอย่างนายคิริทัตต์

(อำมาตย์โพธิสัตว์ตรวจดูอาการของม้าแล้วกราบทูลพระราชาว่า)

{๒๑๗} [๒๑๗] ม้าต้นชื่อปัณฑวะของพระเจ้าสามะถูกคนเลี้ยงม้าชื่อคิริทัตต์ ประทุษร้ายเอาจึงละปกติเดิมของตนศึกษาตามอย่าง นายคิริทัตต์นั่นเอง

{๒๑๘} [๒๑๘] ถ้าคนเลี้ยงม้าผู้บริบูรณ์ด้วยอาการอันงดงาม สมควรแก่ม้าต้นนั้น ตบแต่งร่างกายงดงามจูงม้านั้นที่บังเหียนพาเวียนไป รอบ ๆ สนามม้าไซร้ ไม่ช้าเท่าไร ม้านี้ก็จะละอาการขากระเผก ศึกษาตามอย่างคนเลี้ยงม้านั้นได้