พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ทุกนิบาต · วรรคที่ ๕
๕. วิสาขปัญจาลีปุตตเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๐๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๙ ในวรรคที่ ๕มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๕. วิสาขปญฺจาลีปุตฺตตฺเถรคาถา
๕. วิสาขปัญจาลีปุตตเถรคาถา
ภาษิตของพระวิสาขปัญจาลีบุตรเถระ
(พระวิสาขปัญจาลีบุตรเถระเมื่อจะบอกลักษณะของพระธรรมกถึกแก่ภิกษุ ทั้งหลาย จึงได้กล่าว ๒ คาถาไว้ดังนี้ว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ทุกนิบาต วรรคที่ ๕ วิสาขปัญจาลีปุตตเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๐๔–๓๐๔ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๗๐–๓๗๐
น อุกฺขิเป โน จ ปริกฺขิเป ปเร
น โอกฺขิเป ปารคตํ น เอรเย
น จตฺตวณฺณํ ปริสาสุ พฺยาหเร
อนุทฺธโต สมฺมิตภาณิ สุพฺพโต.
(พระธรรมกถึกประกอบด้วยองค์ ๕ เหล่านี้ คือ)
๑. ไม่พึงยกตน
๒. ไม่ข่มผู้อื่น
๓. ไม่พึงมองดูด้วยความเหยียดหยาม
๔. ไม่พึงกระทบกระทั่งท่านผู้ถึงฝั่งนิพพาน
๕. ไม่พึงกล่าวคุณความดีของตนในที่ชุมชน
ไม่ฟุ้งซ่าน กล่าวแต่พอประมาณ มีวัตรดีงาม
สุสุขุมนิปุณตฺถทสฺสินา
มติกุสเลน นิวาตวุตฺตินา
สํเสวิตวุทฺธสีลินา
นิพฺพานํ น หิ เตน ทุลฺลภนฺติ.
วิสาโข ปญฺจาลีปุตฺโต (๑) เถโร.
- ๑ฉ.ม. ปญฺจาลปุตฺโต
พระธรรมกถึกนั้นมักเห็นเนื้อความอันสุขุมและละเอียดยิ่งนัก
มีปัญญาเฉลียวฉลาด ประพฤติอ่อนน้อมถ่อมตนอยู่เสมอ
ปฏิบัติตามศีลของพระพุทธเจ้าเป็นอาจิณ
พึงได้นิพพานไม่ยากเลย
จบ ๕. วิสาขปัญจาลีปุตตเถรคาถา