๑๕. หาริตเถรคาถา เล่ม ๒๖

[๒๕๙] เรายินดีในการได้อัตภาพเป็นมนุษย์บ้าง ได้เข้าถึงสวรรค์บ้าง เป็นครั้งคราว เราเกิดในรูปภพบ้าง ในอรูปภพบ้าง ในเนวสัญญีนาสัญญีภพบ้าง

[๒๖๐] ภพทั้งหลายเรารู้แจ้งแล้ว ไม่มีแก่นสาร ถูกปัจจัยปรุงแต่งขึ้น เป็นของแปรปรวนกลับกลอก ถึงความแตกหัก ทำลายไปทุกเมื่อ ครั้นเรารู้แจ้งภพนั้นอันเป็นของเกิดใน ตนทั้งสิ้นแล้ว เป็นผู้มีสติ ได้บรรลุสันติคือนิพพาน

๑๕. หาริตเถรคาถา

สุภาษิตสอนให้พูดจริงทำจริง

นัยว่า ท่านพระหาริตเถระ (เมื่อเสวยวิมุตติสุข พยากรณ์อรหัตตผล) ได้ภาษิตคาถาไว้ ๓ คาถาอย่างนี้ว่า

{๓๒๑}[๒๖๑] ผู้ใดไม่ทำการงานที่ควรทำก่อน แต่ปรารถนาจะทำในภายหลัง ผู้นั้นย่อมพลาดจากฐานะอันนำมาซึ่งความสุข และย่อมเดือดร้อนในภายหลัง

[๒๖๒] ก็บุคคลทำสิ่งใดได้ จึงค่อยพูดถึงสิ่งนั้น ทำสิ่งใดไม่ได้ ก็ไม่ควรพูดถึงสิ่งนั้น คนที่ไม่ทำ ดีแต่พูด บัณฑิตทั้งหลายเขารู้กันทั่วไป

[๒๖๓] นิพพานที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงไว้แล้วเป็นสุขดีหนอ ไม่มีความโศก ปราศจากกิเลสธุลี ปลอดโปร่ง เป็นที่ดับทุกข์

๑๖. วิมลเถรคาถา

สุภาษิตสอนการคบมิตร

นัยว่า ท่านพระวิมลเถระ (เมื่อจะกล่าวสอนภิกษุผู้เป็นสหายของตน) ได้ภาษิตคาถาไว้ ๓ คาถาอย่างนี้ว่า

{๓๒๒}[๒๖๔] บุคคลปรารถนาความสุขที่มั่นคง พึงเว้นปาปมิตรเสีย แล้วคบหาแต่กัลยาณมิตร และพึงอยู่ในโอวาทของกัลยาณมิตรนั้น

[๒๖๕] ผู้เกาะท่อนไม้เล็ก ๆ พึงจมลงในห้วงนํ้าใหญ่ ฉันใด กุลบุตรอาศัยคนเกียจคร้านดำรงชีพ ย่อมจมลงในสังสารวัฏ ฉันนั้น เพราะฉะมั่น พึงเว้นคนเกียจคร้าน ผู้มีความเพียรตํ่าเสีย[๒๖๖] พึงอยู่ร่วมกับบัณฑิตทั้งหลายผู้สงัด ผู้เป็นอารยชน มีใจมั่นคง มีความเพ่งพินิจอยู่เสมอ เป็นผู้ปรารภความเพียรเป็นนิจ

จบ ติกนิบาต