พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา · ติกนิบาต
๕. มาตังคปุตตเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๑๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๖ ในติกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๕. มาตงฺคปุตฺตตฺเถรคาถา
๕. มาตังคปุตตเถรคาถา
ภาษิตของพระมาตังคบุตรเถระ
(พระมาตังคบุตรเถระเมื่อจะติเตียนความเกียจคร้านและยกย่องการปรารภ ความเพียร จึงได้กล่าว ๓ คาถาไว้ดังนี้ว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ติกนิบาต มาตังคปุตตเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๐๘–๓๐๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๗๕–๓๗๕
อติสีตํ อติอุณฺหํ อติสายมิทํ อหุ
อิติ วิสฺสฏฺฐกมฺมนฺเต ขณา อจฺเจนฺติ มาณเว.
ขณะทั้งหลายย่อมล่วงเลยมาณพทั้งหลาย
ผู้ละทิ้งการงานด้วยอ้างว่า เวลานี้
หนาวนัก ร้อนนัก เป็นเวลาเย็นนัก
โย จ สีตญฺจ อุณฺหญฺจ ติณา ภิยฺโย น มญฺญติ
กรํ ปุริสกิจฺจานิ โส สุขา น วิหายติ.
ส่วนผู้ไม่คำนึงถึงความหนาวและความร้อนยิ่งไปกว่าหญ้า
ทำหน้าที่ของคนอยู่
ย่อมไม่เสื่อมจากความสุข
ทพฺพํ กุสํ โปฏกิลํ อุสีรํ มุญฺชปพฺพชํ
อุรสา ปนุทหิสฺสามิ (๑) วิเวกมนุพฺรูหยนฺติ.
มาตงฺคปุตฺโต เถโร.
- ๑ฉ.ม. ปนุทิสฺสามิ
เราจะใช้อกฝ่าหญ้าแพรก หญ้าคา หญ้าดอกเลา
หญ้าแฝก หญ้ามุงกระต่าย
และหญ้าปล้อง พอกพูนวิเวก
จบ ๕. มาตังคปุตตเถรคาถา