๑. กุณฑลิกชาดก เล่ม ๒๗

๕. จุลลกุณาลวรรค

๑. กุณฑลิกชาดก

เปรียบนารีด้วยท่าน้ำ

[๖๖๒] บรรดานารีทั้งหลาย เป็นคนหลายใจ ไม่

มีใครสามารถจะข่มได้ ทำความยั่วยวนให้

แก่ชายทั้งหลาย ถ้าหากว่านารีทั้งหลายแม้จะ

ทำให้เกิดความปีติได้โดยประการทั้งปวง ก็

ไม่ควรไว้วางใจ เพราะว่านารีทั้งหลายเปรียบ

ด้วยท่าน้ำ.

[๖๖๓] บัณฑิตได้พบเห็นเหตุคลายกำหนัด ของ

กินนรและนางกินนารีทั้งหลายแล้ว ก็พึงรู้

เสียเถิดว่า หญิงทุกคนย่อมไม่ยินดีในเรือน

ของตน ภรรยาได้ทอดทิ้งสามีผู้เช่นนั้นได้

เพราะไปพบเห็นบุรุษอื่นแม้เป็นง่อยเปลี้ย.

[๖๖๔] พระมเหสีของพระเจ้าพกะและพระเจ้า

พาวริกะผู้หมกมุ่นอยู่ในกามเกินส่วน ยัง

ประพฤติล่วงกับชาวประมงคนใช้ผู้ใกล้ชิด

และอยู่ในอำนาจ หญิงจะไม่ประพฤติล่วง

บุรุษอื่นนอกจากคนนั้นอีก มีอยู่หรือ.

[๖๖๕] นางปิงคิยานี พระอัครมเหสีที่รักของ

พระเจ้าพรหมทัตผู้เป็นอิสระแห่งมวลโลกได้

ประพฤติล่วงกับคนเลี้ยงม้าผู้เป็นคนใกล้ชิด

และอยู่ในอำนาจ นางผู้ใคร่กามนั้นไม่ได้

ประสบผลแม้ทั้งสองอย่าง.

จบ กุณฑลิกชาดกที่ ๑

อรรถกถาจุลลกุณาลวรรคที่ ๕.

กุณฑลิกชาดกที่ ๑

เรื่องพิสดารของชาดกนี้ ซึ่งมีคำเริ่มต้นว่า นิรามํ อารามกรสฺสุดังนี้ จักมีแจ้งในกุณาลชาดกแล.

จบ กุณฑลิกชาดกที่ ๑

๒. วานรชาดก

ผู้รู้เท่าถึงเหตุการณ์เอาตัวรอดได้

[๖๖๖] ดูก่อนจระเข้ เราสามารถยกตนขึ้นจาก

น้ำสู่บกได้แล้ว บัดนี้ เราจะไม่ตกอยู่ใน

อำนาจของท่านอีกต่อไป.

[๖๖๗] เราไม่ต้องการด้วยผลมะม่วง ผลหว้า

และผลขนุนทั้งหลาย ที่จะต้องข้ามฝั่งแม่น้ำไปบริโภค ผลมะเดื่อของเราดีกว่า.

[๖๖๘] ผู้ใดไม่รู้เท่าถึงเหตุการณ์อันเกิดขึ้นแล้ว

โดยฉับพลัน ผู้นั้นจะต้องตกอยู่ในอำนาจ

ของศัตรู และต้องเดือดร้อนใจในภายหลัง.

[๖๖๙] ส่วนผู้ใดรู้เท่าถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นโดย

ฉับพลัน ผู้นั้นย่อมพ้นจากความคับขันอัน

เกิดแต่ศัตรู และไม่ต้องเดือดร้อนใจใน

ภายหลัง.

จบ วานรชาดกที่ ๒