พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต · วรรคที่ ๕
๓. สุมังคลเถรคาถา เล่ม ๒๖
Text layerBuddha’s wordsItems ๑๘๐ (Royal Thai)3/10 in วรรคที่ ๕4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๕ สุมังคลเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 26, pp. 339–339
๓. สุมังคลเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับการเป็นผู้ไม่ประมาท
นัยว่า ท่านพระสุมังคลเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๑๘๐}[๔๓] เราพ้นดีแล้ว เราพ้นดีแล้ว เราเป็นผู้พ้นดีแล้วจากอาการค่อม ๓ อย่าง คือ จากการเกี่ยวข้าว จากการไถนา จากการถางหญ้า ถึงแม้ว่ากิจมีการเกี่ยวข้าวเป็นต้นจะอยู่ในที่ใกล้ ๆ เรานี้เอง แต่ก็ไม่สมควรแก่เราทั้งนั้น ท่านจงเจริญฌานไปเถิด สุมังคละ จงเจริญฌานไปเถิด สุมังคละ ท่านจงเป็นผู้ไม่ประมาทอยู่เถิด สุมังคละ
๔. สานุเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับการปลอบโยนผู้ร้องไห้
นัยว่า ท่านพระสานุเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๑๘๑}[๔๔] โยมจ๋า คนทั้งหลายเขาพากันร้องไห้ถึงคนที่ตายแล้ว หรือร้องไห้ถึงคนที่ยังเป็นอยู่แค่หายหน้าจากไป ส่วนฉัน ยังมีชีวิตอยู่ โยมก็เห็น เหตุไรโยมจึงมาร้องไห้ถึงฉันเล่า
- ๑ท่านพระสุมังคลเถระองค์นี้ ก่อนบวชมีอาชีพเป็นชาวนาที่ยากลำบาก ได้มาเห็นลาภสักการะ จำนวนมากที่เกิดแก่ภิกษุ จึงอยากบวชเพื่ออาศัยเลื้ยงชีพ พระมหาเถระรูปหนึ่งกรุณาบวชให้ ภายหลังจากบวชแล้วเข้าไปอยู่ในป่า เบื่อหน่ายอึดอัดระอาใจที่ต้องอยู่ผู้เดียว จึงคิดอยากสึก กำลังเดินทางกลับไปหมู่บ้านญาติ ในระหว่างทางได้พบเห็นพวกชาวนานุ่งผ้าเก่า ๆ เนื้อตัวสกปรก กรำแดดลมไถนาอยู่ จึงเกิดความสลดใจเพราะได้เวลาที่ญาณแก่กล้า เข้าไปอาศัยโคนไม้แห่งหนึ่ง แล้วเจริญวิปัสสนาจนสำเร็จเป็นพระอรหันต์ พร้อมเปล่งอุทานคาถานี้ (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๗๒)
End of ๓. สุมังคลเถรคาถา