๑๐. อุตติยเถรคาถา เล่ม ๒๖

๙. หาริตเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการปรับตัว

นัยว่า ท่านพระหาริตเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๖๖}[๒๙] แน่ะท่านหาริตะ ท่านจงยกจิตของตนขึ้นจากความเกียจคร้าน จงทำจิตให้ตรงเหมือนช่างศรดัดลูกศรให้ตรง ฉะนั้น แล้วทำลายอวิชชาเสีย

๑๐. อุตติยเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับความไม่ประมาท

นัยว่า ท่านพระอุตติยเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๖๗}[๓๐] เมื่ออาพาธเกิดขึ้นแก่เรา สติก็เกิดขึ้นแก่เราว่า ‘อาพาธเกิดขึ้นแก่เราแล้ว เวลานี้เป็นเวลาที่เราไม่ควรประมาท,

จบ ตติยวรรค

รวมพระเถระที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. พระนิโครธเถระ ๒. พระจิตตกเถระ

๓. พระโคสาลเถระ ๔. พระสุคันธเถระ

๕. พระนันทิยเถระ ๖. พระอภัยเถระ

๗. พระโลมสกังคิยเถระ ๘. พระชัมพุคามิกปุตตเถระ

๙. พระหาริตเถระ ๑๐. พระอุตติยเถระ

๔. จตุตถวรรค

๑. คหุรตีริยเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับความอดทน

นัยว่า ท่านพระคหุรตีริยเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๖๘}[๓๑] บุคคลถูกยุงและเหลือบกัดแล้วในป่าใหญ่ พึงเป็นผู้มีสติอดทนต่อสัมผัสแห่งยุงและเหลือบนั้นให้ได้ เหมือนช้าง อดทนต่ออาวุธในสงครามฉะนั้น

๒. สุปปิยเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับความเพียร

นัยว่า ท่านพระสุปปิยเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๖๙}[๓๒] บุคคลผู้มีความเพียรถึงจะแก่ แต่เผากิเลสให้เร่าร้อน ก็พึงบรรลุนิพพานอันไม่แก่ ไม่มีอามิส เป็นธรรมสงบอย่างยิ่ง เกษมจากโยคะอย่างยอดเยี่ยมได้

๓. โสปากเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับเมตตา

นัยว่า ท่านพระโสปากเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๗๐}[๓๓] มารดาบิดาพึงมีเมตตาจิตในบุตรคนเดียวผู้เป็นที่รัก ฉันใด ภิกษุพึงมีเมตตาจิตในสัตว์ทั้งปวงในที่ทุกสถาน ฉันนั้น