๔. วัลลิยเถรคาถา เล่ม ๒๖

๓. โสภิตเถรคาถา

สุภาษิตชี้ผลการปฏิบัติธรรม

นัยว่า ท่านพระโสภิตเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๘๐}[๑๖๕] เราเป็นภิกษุผู้มีสติ มีปัญญา ปรารภความเพียรเป็นกำลัง ระลึกย้อนหลังไปได้ ๕๐๐ กัป เหมือนย้อนหลังคืนเดียว

[๑๖๖] เราเจริญสติปัฏฐาน ๔ โพชฌงค์ ๗ มรรค ๘ ระลึกย้อนหลังไปได้ ๕๐๐ กัป เหมือนย้อนหลังคืนเดียว

๔. วัลลิยเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับความเพียร

นัยว่า ท่านพระวัลลิยเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๘๑}[๑๖๗] กิจใดอันบุคคลผู้มีความเพียรมั่นพีงทำ กิจใดอันบุคคล ผู้ปรารถนาจะตรัสรู้พึงทำ เราจักทำกิจนั้น ๆ ไม่ให้ผิดพลาดตามคำพร่ำสอน ขอท่านจงดูความเพียร ความบากบั่นของเรา[๑๖๘] อนึ่ง ขอท่านจงบอกทางอันหยั่งลงสู่อมตมหานิพพานให้เรา เราจักรู้พระนิพพานด้วยญาณ เหมือนกระแส แม่นํ้าคงคา ไหลไปสู่ทะเลฉะนั้น

๕. วีตโสกเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการดูตัวเอง

นัยว่า ท่านพระวีตโสกเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๘๒}[๑๖๙] ช่างกัลบกเข้ามาหาเราด้วยคิดว่าจักตัดผมของเรา เราจึงรับกระจกจากช่างกัลบกนั้นมาส่องดูร่างกาย

[๑๗๐] ร่างกายของเรานี้ได้ปรากฏเป็นของว่างเปล่า ความมืด คืออวิชชาในกายอันเป็นต้นเหตุแห่งความมืดมนได้หายไปสิ้นแล้ว กิเลสดุจผ้าเก่าทั้งปวงเราตัดขาดแล้ว บัดนี้ ภพใหม่ไม่มีอีกต่อไป

๖. ปุณณมาสเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับแว่นธรรม

นัยว่า ท่านพระปุณณมาสเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๘๓}[๑๗๑] เราละนิวรณ์ ๕ เพื่อบรรลุความเกษมจากโยคะแล้วถือเอาแว่นธรรมคือญาณทัสสนะของตน

[๑๗๒] ส่องดูร่างกายนี้ทั่วทั้งหมดทั้งภายในและภายนอก ร่างกายของเรานี้ปรากฏเป็นของว่างเปล่าทั้งภายในและภายนอก