วรรคที่ ๓

๑ ขนฺธา มยา ปริญฺญาตา ตณฺหา เม สุสมูหตา

ภาวิตา มม โพชฺฌงฺคา ปตฺโต เม อาสวกฺขโย ฯ

โสหํ ขนฺเธ ปริญฺญาย อพฺภหิตฺวาน ๑ ชาลินึ

ภาวยิตฺวาน โพชฺฌงฺเค นิพฺพายิสฺสํ อนาสโวติ ฯ

อุตฺตโร เถโร ฯ

๑ ม. จ ฯ

ขันธ์ทั้งหลายเรากำหนัดรู้แล้ว ตัณหาเราถอนขึ้นแล้ว โพชฌงค์เราเจริญแล้ว ความสิ้นไปแห่งอาสวะเราบรรลุแล้ว ครั้นเรากำหนดรู้ขันธ์

ทั้งหลายแล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะ จักนิพพาน.

๒ ปนาโท นาม โส ราชา ยสฺส ยูโป สุวณฺณิโย ๒

ติริยํ โสฬสุพฺเพโธ ๓ อุจฺจมาหุ ๔ สหสฺสธา ฯ

สหสฺสกณฺโฑ สตเคณฺฑุ ๕ ธชาลุ หริตามโย

อนจฺจุํ ตตฺถ คนฺธพฺพา ฉสหสฺสานิ สตฺตธาติ ฯ

ภทฺทชิ เถโร ฯ

พระเจ้าปนาทะมีปราสาททอง กว้างโยชน์กึ่ง สูง ๒๕ โยชน์ มีชั้นพันชั้นร้อยพื้น สล้างสลอนไปด้วยธง แวดล้อมไปด้วยแก้วมณีมีสีเขียวเหลืองในปราสาทนั้น มีคนธรรพ์ประมาณ ๖ พัน แบ่งเป็น ๗ พวก พากัน

ฟ้อนรำอยู่.

๓ สติมา ปญฺญวา ภิกฺขุ อารทฺธพลวีริโย

ปญฺจ กปฺปสตานาหํ เอกรตฺตึ อนุสฺสรึ ฯ

จตฺตาโร สติปฏฺฐาเน สตฺต อฏฺฐ จ ภาวยํ

ปญฺจ กปฺปสตานาหํ เอกรตฺตึ อนุสฺสรินฺติ ฯ

โสภิโต เถโร ฯ

เราเป็นภิกษุผู้มีสติ มีปัญญา ปรารภความเพียรเป็นกำลัง ระลึกชาติก่อนได้ ๕๐๐ กัป ดุจคืนเดียว เราเจริญสติปัฏฐาน ๔ โพชฌงค์ ๗

มรรค ๘ ระลึกชาติก่อนได้ ๕๐๐ กัป ดุจคืนเดียว.

๔ ยํ กิจฺจํ ทฬฺหวิริเยน ยํ กิจฺจํ โพธุมิจฺฉตา

กริสฺสํ นาวรชฺฌิสฺสํ ปสฺส วิริยํ ปรกฺกมํ ฯ

ตฺวญฺจ เม มคฺคมกฺขาหิ อญฺชสํ อมโตคธํ

อหํ โมเนน โมนิสฺสํ คงฺคาโสโตว สาครนฺติ ฯ

วลฺลิโย เถโร ฯ

สิ่งใดอันบุคคลผู้มีความเพียรมั่นพึงทำ กิจใดอันบุคคลผู้ปรารถนาจะตรัสรู้พึงทำ เราจักทำกิจนั้นๆ ไม่ให้ผิดพลาดตามคำพร่ำสอนของท่าน จงดูความเพียร ความบากบั่นของเรา อนึ่ง ขอท่านจงบอกหนทางอันหยั่งลงสู่อมตมหานิพพานให้เรา เราจักรู้ด้วยปัญญา เหมือนกระแสแห่งแม่น้ำ

คงคาไหลไปสู่สาคร ฉะนั้น

๕ เกเส เม โอลิขิสฺสนฺติ กปฺปโก อุปสงฺกมิ

ตโต อาทาสมาทาย สรีรํ ปจฺจเวกฺขิสํ ฯ

ตุจฺโฉ กาโย อทิสฺสิตฺถ อนฺธกาเร ๑ ตโม พฺยคา ๒

สพฺเพ โจฬา สมุจฺฉินฺนา นตฺถิทานิ ปุนพฺภโวติ ฯ

วีตโสโก เถโร ฯ

๑ ม. ยุ. อพฺพหิตฺวาน ฯ ๒ โป. สุวณฺณมโย ฯ ม. ยุ. สุวณฺณโก ฯ ๓ สี.

ยุ. โสฬสปพฺเพโธ ฯ ๔ โป. ม. ยุ. อุพฺภมาหุ ฯ ๕ ยุ. สหสฺสกณฺฑุ สตเภณฺฑุ ฯ

ช่างกัลบกเข้ามาหาเราด้วยคิดว่า จักตัดผมของเรา เราจึงรับเอากระจกจากช่างกัลบกนั้นมาส่องดูร่างกาย ร่างกายของเรานี้ได้ปรากฏเป็นของเปล่า ความมืด คือ อวิชชาในกายอันเป็นต้นเหตุแห่งความมืดมน ได้หายหมดสิ้นไป กิเลสดุจผ้าขี้ริ้วทั้งปวงเราตัดขาดแล้ว บัดนี้ ภพใหม่มิได้มี.

๖ ปญฺจ นีวรเณ หิตฺวา โยคกฺเขมสฺส ปตฺติยา

ธมฺมาทาสํ คเหตฺวาน ญาณทสฺสนมตฺตโน

ปจฺจเวกฺขึ อิมํ กายํ สพฺพํ สนฺตรพาหิรํ

อชฺฌตฺตญฺจ พหิทฺธา จ ตุจฺโฉ กาโย อทิสฺสถาติ ฯ

ปุณฺณมาโส เถโร ฯ

เราละนิวรณ์ ๕ เพื่อบรรลุความเกษมจากโยคะ แล้วถือเอาแว่นธรรมคือ ญาณทัสสนะของตน ส่องดูร่างกายนี้ทั่วทั้งหมดทั้งภายในภายนอกร่างกายของเรานี้ ปรากฏเป็นของว่างเปล่าทั้งภายในและภายนอก.

๗ ยถาปิ ภทฺโท อาชญฺโญ ขลิตฺวา ปติติฏฺฐติ

ภิยฺโย ลทฺธาน สํเวคํ อทีโน วหเต ธุรํ

เอวํ ทสฺสนสมฺปนฺนํ สมฺมาสมฺพุทฺธสาวกํ

อาชานิยํ มํ ธาเรถ ปุตฺตํ พุทฺธสฺส โอรสนฺติ ฯ

นนฺทโก เถโร ฯ

โคอาชาไนยที่ดี ถึงพลาดแล้วก็ตั้งตัวได้ ได้ความสังเวชอย่างยิ่งแล้วนำภาระต่อไป ฉันใด ท่านทั้งหลายจงทรงจำข้าพเจ้าไว้ว่า เป็นอาชาไนยผู้สมบูรณ์ด้วยทัสสนะ เป็นสาวกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นบุตรผู้

เกิดแก่อุระแห่งพระพุทธเจ้า.

๘ เอหิ นนฺทก คจฺฉาม อุปชฺฌายสฺส สนฺติกํ

สีหนาทํ นทิสฺสาม พุทฺธเสฏฺฐสฺส สมฺมุขา ฯ

ยาย โน อนุกมฺปาย อเมฺห ปพฺพาชยี มุนิ

โส โน อตฺโถ อนุปฺปตฺโต สพฺพสํโยชนกฺขโยติ ฯ

ภารโต ๓ เถโร ฯ

๑ ม. อนฺธกาโร ฯ ๒ โป. พฺยโค ฯ ๓ ม. ยุ. ภรโต ฯ

มาเถิดนันทกะ เราจงพากันไปยังสำนักของพระอุปัชฌายะเถิด เราจักบันลือสีหนาท เฉพาะพระพักตร์ของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐ พระผู้มี-พระภาคผู้เป็นมุนี มีความเอ็นดูเราทรงให้บรรพชาเพื่อประโยชน์อันใดประโยชน์อันนั้นเราก็ได้บรรลุแล้ว ความสิ้นไปแห่งสังโยชน์ทั้งปวงเรา

ก็ได้บรรลุแล้ว.

๙ นทนฺติ เอวํ สปฺปญฺญา สีหาว คิริคพฺภเร

ธีรา ๑ วิชิตสงฺคามา เชตฺวา มารํ สวาหนํ ๒ ฯ

สตฺถา จ ปริจิณฺโณ เม ธมฺโม สงฺโฆ จ ปูชิโต

อหญฺจ จิตฺโต ๓ สุมโน ปุตฺตํ ทิสฺวา อนาสวนฺติ ฯ

ภารทฺวาโช เถโร ฯ

ธีรชนผู้มีปัญญา ชนะมารพร้อมทั้งพาหนะแล้ว ชื่อว่าผู้ชนะสงครามย่อมบันลือสีหนาท ดังราชสีห์ในถ้ำภูเขา ฉะนั้น เราได้ทำความคุ้นเคยกับพระศาสดาแล้ว พระธรรมกับพระสงฆ์เราได้บูชาแล้ว และเราปลาบ

ปลื้มใจ เพราะเห็นบุตรหมดอาสวกิเลสแล้ว.

๑๐ อุปาสิตา สปฺปุริสา สุตา ธมฺมา อภิณฺหโส

สุตฺวาน ปฏิปชฺชิสฺสํ อญฺชสํ อมโตคธํ ฯ

ภวราคหตสฺส เม สโต ภวราโค ปุน เม น วิชฺชติ

น จาหุ น จ เม ภวิสฺสติ น จ เม เอตรหิปิ ๔ วิชฺชตีติ ฯ

กณฺหทินฺโน เถโร ฯ

อุทฺทานํ

อุตฺตโร ภทฺทชิ เถโร โสภิโต วลฺลิโย อิสิ

วีตโสโก จ โส เถโร ปุณฺณมาโส จ นนฺทโก

ภารโต ๕ ภารทฺวาโช จ กณฺหทินฺโน มหามุนีติ ฯ

วคฺโค ตติโย ฯ

สัปบุรุษเราเข้าไปหาแล้ว ธรรมทั้งหลายเราฟังแล้วเนืองนิตย์ ครั้นฟังธรรมแล้ว จักดำเนินไปสู่ทางอันหยั่งลงสู่อมตธรรม เมื่อเรามีสติ กำจัดความกำหนัดยินดีในภพได้แล้ว ความกำหนัดยินดีในภพ ย่อมไม่มีแก่เราอีกไม่ได้มีแล้วในอดีต จักไม่มีในอนาคต ถึงแม้เดี๋ยวนี้ก็ไม่มีแก่เราเลย.

___________________________

ในวรรคนี้รวมพระเถระได้ ๑๐ องค์ คือ

๑. พระอุตตรเถระ ๒. พระภัททชิเถระ

๓. พระโสภิตเถระ ๔. พระวัลลิยเถระ

๕. พระวีตโสกเถระ ๖. พระปุณณมาสเถระ

๗. พระนันทกเถระ ๘. พระภารตเถระ

๙. พระภารทวาชเถระ ๑๐. พระกัณหทินนเถระ.

จบ วรรคที่ ๓