พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ทุกนิบาต · วรรคที่ ๓
๘. ภารตเถรคาถา เล่ม ๒๖
Text layerBuddha’s wordsItems ๒๘๕ (Royal Thai)8/10 in วรรคที่ ๓4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ทุกนิบาต วรรคที่ ๓ ภารตเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 51 · Chaloem Phrakiat Volume 26)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 26, pp. 393–394
๗. นันทกเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับความพลาดพลั้ง
นัยว่า ท่านพระนันทกเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า
{๒๘๔}[๑๗๓] โคอาชาไนยตัวงามถึงพลาดล้มแล้วก็ลุกตั้งตัวได้ ได้ความสังเวชอย่างยิ่งแล้ว ไม่ท้อถอยนำภาระต่อไป ฉันใด[๑๗๔] ท่านทั้งหลายจงทรงจำข้าพเจ้าว่าเป็นอาชาไนย ผู้สมบูรณ์ด้วยทัสสนะ เป็นสาวกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นบุตรผู้เกิดแต่อุระของพระพุทธเจ้า ฉันนั้น
๘. ภารตเถรคาถา
สุภาษิตชี้ผลการบวช
นัยว่า ท่านพระภารตเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า
{๒๘๕}[๑๗๕] มาเถิด นันทกะ พวกเราไปยังสำนักของพระอุปัชฌาย์ กัน จักบันลือลีหนาทเฉพาะพระพักตร์ของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐ[๑๗๖] พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นมุนีทรงเอ็นดูบวชให้พวกเราเพื่อประโยชน์อันใด ประโยชน์อันนั้น ได้แก่ความสิ้นไปแห่งสังโยชน์ทั้งปวงพวก เราก็ได้บรรลุแล้ว
- ๑พระอุปัชฌาย์ ในที่นี้หมายถืงพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งควรที่จะเรียกว่า พระอุปัชฌาย์ตามความหมายที่แท้จริง เพราะทรงคอยเพ่งดูสิ่งที่เป็นโทษและมิใช่โทษของชาวโลกพร้อมทั้งเทวโลก ด้วย ทรงใช้พระสมันตจักษุและพระพุทธจักษุพิจารณาดูตามความเป็นจริงถีงอัธยาศัยและจริตเป็นต้น ของเหล่าสัตว์ (ขุ.เถร.อ. ๑/๔๖๔)
๙. ภารทวาชเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับความชนะ
นัยว่า ท่านพระภารทวาชเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า
{๒๘๖}[๑๗๗] ธีรชนผู้มีปัญญาชนะมารพร้อมทั้งพาหนะแล้ว ชื่อว่าผู้พิชิตสงคราม ยอมบันลือสีหนาทดังราชสีห์ในถ้ำภูเขาฉะนั้น[๑๗๘] เราได้ทำความคุ้นเคยกับพระศาสดาแล้ว พระธรรมและ พระสงฆ์เราได้บูชาแล้ว และเราดีใจเพราะเห็นบุตร หมดอาสวะ
๑๐. กัณหทินนเถรคาถา
สุภาษิตชี้ผลการปฎิบัติธรรม
นัยว่า ท่านพระกัณหทินนเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า
{๒๘๗}[๑๗๙] สัตบุรุษทั้งหลายเราเข้าไปหาแล้ว ธรรมทั้งหลายเราฟังแล้วเนืองนิจ ครั้นฟังธรรมแล้วจักดำเนินไปสู่ทางอันหยั่งลงสู่อมตธรรม[๑๘๐] เมื่อเรามีสติ กำจัดความกำหนัดยินดีในภพได้แล้ว ความกำหนัดยินดีในภพย่อมไม่มีแก่เราอีก ไม่ได้มีแล้วในอดีต จักไม่มีในอนาคต และแม้ในบัดนี้ก็ไม่มีแก่เราเลย
จบ ตติยวรรค
End of ๘. ภารตเถรคาถา