๗. โคตมเถรคาถา เล่ม ๒๖

วิชาเนยฺย สกํ อตฺถํ อวโลเกยฺยาถ ปาวจนํ

ยญฺเจตฺถ อสฺส ปฏิรูปํ สามญฺญํ อชฺฌุปคตสฺส.

บุคคลพึงรู้จักประโยชน์ของตน ๑ พึงตรวจดูปาพจน์ ๑

พึงตรวจตราสิ่งที่สมควรในศาสนานี้

ของกุลบุตรผู้เข้าถึงความเป็นสมณะ ๑

มิตฺตํ อิเธว (๑) กลฺยาณํ สิกฺขาวิปุลํ สมาทานํ

สุสฺสูสา จ ครูนํ เอตํ สมณสฺส ปฏิรูปํ.

มิตรดี ๑ การสมาทานสิกขาให้บริบูรณ์ ๑

การเชื่อฟังครูทั้งหลาย ๑ นี้เป็นการสมควรแก่สมณะในศาสนานี้

พุทฺเธสุ สคารวตา ธมฺเม อปจิติ ยถาภูตํ

สํเฆ จ จิตฺติกาโร เอตํ สมณสฺส ปฏิรูปํ.

ความเคารพในพระพุทธเจ้า ๑

ความนอบน้อมในพระธรรมตามความเป็นจริง ๑

การทำความยำเกรงในพระสงฆ์ ๑

นี้เป็นการสมควรแก่สมณะ

อาจารโคจเร ยุตฺโต อาชีโว โสธิโต อคารโยฺห

จิตฺตสฺส จ สณฺฐปนํ เอตํ สมณสฺส ปฏิรูปํ.

ภิกษุผู้ประกอบในอาจาระและโคจร ๑

ผู้ชำระอาชีพให้บริสุทธิ์ ซึ่งท่านผู้รู้ไม่ตำหนิติเตียน ๑

การตั้งจิตไว้ชอบ ๑ นี้เป็นการสมควรแก่สมณะ

จาริตฺตํ อถ วาริตฺตํ อิริยาปถิยํ ปสาทนิยํ

อธิจิตฺเต จ อาโยโค เอตํ สมณสฺส ปฏิรูปํ.

จาริตศีล ๑ วาริตศีล ๑

การผลัดเปลี่ยนอิริยาบถที่น่าเลื่อมใส ๑

การประกอบเนือง ๆ ในอธิจิต ๑

นี้เป็นการสมควรแก่สมณะ

อารญฺญกานิ เสนาสนานิ ปนฺตานิ อปฺปสทฺทานิ

ภชิตพฺพานิ มุนินา เอตํ สมณสฺส ปฏิรูปํ.

เสนาสนะป่า ๑ ที่สงัด ๑ ที่เงียบ ๑ ที่มุนีอยู่อาศัย ๑

นี้เป็นการสมควรแก่สมณะ

สีลญฺจ พาหุสจฺจญฺจ ธมฺมานํ ปวิจโย ยถาภูตํ

สจฺจานํ อภิสมโย เอตํ สมณสฺส ปฏิรูปํ.

จตุปาริสุทธิศีล ๑ พาหุสัจจะ ๑

การพิจารณาค้นคว้าธรรมตามความเป็นจริง ๑

การรู้แจ้งอริยสัจ ๑ นี้เป็นการสมควรแก่สมณะ

ภาเวยฺย จ อนิจฺจนฺติ อนตฺตสญฺญํ อสุภสญฺญญฺจ

โลกมฺหิ จ อนภิรตึ เอตํ สมณสฺส ปฏิรูปํ.

ข้อที่บุคคลพึงเจริญอนิจจสัญญาว่า สังขารทั้งปวงไม่เที่ยง ๑

เจริญอนัตตสัญญาว่า ธรรมทั้งปวงเป็นอนัตตา ๑

เจริญอสุภสัญญา ๑ เจริญอนภิรติสัญญาในโลก ๑

นี้เป็นการสมควรแก่สมณะ

ภาเวยฺย จ โพชฺฌงฺเค อิทฺธิปาทานิ อินฺทฺริยพลานิ

อฏฺฐงฺคมคฺคมริยํ เอตํ สมณสฺส ปฏิรูปํ.

ข้อที่บุคคลพึงเจริญโพชฌงค์ ๑ อิทธิบาท ๑

อินทรีย์ ๑ พละ ๑ อริยัฏฐังคิกมรรค ๑

นี้เป็นการสมควรแก่สมณะ

ตณฺหํ ปชเหยฺย มุนี สมูลเก อาสเว ปทาเลยฺย

วิหเรยฺย วิปฺปมุตฺโต เอตํ สมณสฺส ปฏิรูปนฺติ.

โคตโม เถโร. ทสกนิปาโต นิฏฺฐิโต.

พระมุนีพึงละตัณหา ๑

ทำลายอาสวะพร้อมทั้งรากเหง้า ๑

พึงอยู่อย่างผู้มีจิตหลุดพ้น ๑

นี้เป็นการสมควรแก่สมณะ

ทสกนิบาต จบ

รวมเรื่องพระเถระที่มีในนิบาตนี้ คือ

๑. พระกาฬุทายีเถระ ๒. พระเอกวิหาริยเถระ

๓. พระมหากัปปินเถระ ๔. พระจูฬปันถกเถระ

๕. พระกัปปเถระ ๖. พระวังคันตปุตตอุปเสนเถระ

๗. พระโคตมเถระ