๗. โคตมเถรคาถา เล่ม ๒๖

๗ วิชาเนยฺย สกํ อตฺถํ อวโลเกยฺยาถ ปาวจนํ

ยญฺเจตฺถ อสฺส ปฏิรูปํ สามญฺญํ อชฺฌุปคตสฺส ฯ

มิตฺตํ อิเธว ๓ กลฺยาณํ สิกฺขา วิปุลํ สมาทานํ

สุสฺสูสา จ ครูนํ เอตํ สมณสฺส ปฏิรูปํ ฯ

พุทฺเธสุ สคารวตา ธมฺเม อปจิติ ยถาภูตํ

สงฺเฆ จ จิตฺติกาโร เอตํ สมณสฺส ปฏิรูปํ ฯ

อาจารโคจเร ยุตฺโต อาชีโว โสธิโต อคารโยฺห

จิตฺตสฺส จ สณฺฐปนํ ๑ เอตํ สมณสฺส ปฏิรูปํ ฯ

จาริตฺตํ อถ วาริตฺตํ อิริยาปถิยํ ปสาทนิยํ

อธิจิตฺเต จ อาโยโค เอตํ สมณสฺส ปฏิรูปํ ฯ

อารญฺญกานิ เสนาสนานิ ปนฺตานิ อปฺปสทฺทานิ

ภชิตพฺพานิ มุนินา เอตํ สมณสฺส ปฏิรูปํ ฯ

สีลญฺจ พาหุสจฺจญฺจ ธมฺมานํ ปวิจโย ยถาภูตํ

สจฺจานํ อภิสมโย เอตํ สมณสฺส ปฏิรูปํ ฯ

ภาเวยฺย จ อนิจฺจนฺติ อนตฺตสญฺญํ อสุภสญฺญญฺจ

โลกมฺหิ จ อนภิรตึ เอตํ สมณสฺส ปฏิรูปํ ฯ

ภาเวยฺย จ โพชฺฌงฺเค อิทฺธิปาทานิ อินฺทฺริยพลานิ

อฏฺฐงฺคมคฺคมริยํ เอตํ สมณสฺส ปฏิรูปํ ฯ

ตณฺหํ ปชเหยฺย มุนี สมูลเก อาสเว ปทาเลยฺย

วิหเรยฺย วิปฺปมุตฺโต เอตํ สมณสฺส ปฏิรูปนฺติ ฯ

โคตโม เถโร ฯ

อุทฺทานํ

กาฬุทายี จ โส เถโร เอกวิหารี จ กปฺปิโน

จูฬปนฺถโก กปฺโป จ อุปเสโน จ โคตโม

สตฺติเม ทสเก เถรา คาถาโย เจตฺถ สตฺตตีติ ฯ

ทสกนิปาโต นิฏฺฐิโต ฯ

________________

๑ ม. สมฺภาเสยฺย ฯ ๒ ยุ. ทุกฺขสฺสนฺตํ ฯ ๓ ม. อิธ เจ ฯ ยุ. อิธ ฯ

๑ โป. สณฺฑาปนํ ฯ

บุคคลพึงรู้จักประโยชน์ของตน พึงตรวจตราดูคำสั่งสอนของพระศาสดา และพึงตรวจตราสิ่งที่สมควรแก่กุลบุตร ผู้เข้าถึงซึ่งความเป็นสมณะในศาสนานี้ การมีมิตรดี การสมาทานสิกขาให้บริบูรณ์ การเชื่อฟังต่อครูทั้งหลาย ข้อนี้ล้วนแต่สมควรแก่

สมณะ ในศาสนานี้ ความเคารพในพระพุทธเจ้า ความยำเกรงในพระธรรมและพระสงฆ์ตามความเป็นจริงข้อนี้ ล้วนสมควรแก่สมณะ การประกอบในอาจาระและโคจร อาชีพที่หมดจด อันบัณฑิตไม่ติเตียน การตั้งจิตไว้ชอบนี้ ล้วนแต่สมควรแก่สมณะจาริตศีลและวาริตศีล การเปลี่ยนอิริยาบถอันน่าเลื่อมใส และการประกอบในอธิจิต ก็ล้วนแต่สมควรแก่สมณะ เสนาสนะป่าอันสงบ ปราศจากเสียงอึกทึก มุนีพึงคบหา นี้เป็นของสม

ควรแก่สมณะ จตุปาริสุทธศีล พาหุสัจจะ การเลือกเฟ้นธรรมตามความเป็นจริง การตรัสรู้อริยสัจ นี้ก็ล้วนแต่สมควรแก่สมณะ ข้อที่บุคคลมาเจริญอนิจจสัญญาในสังขารทั้งปวงว่า สังขารทั้งปวงไม่เที่ยง เจริญอนัตตสัญญาว่า ธรรมทั้งปวงเป็นอนัตตาและเจริญอสุภสัญญาว่า กรัชกายนี้ไม่น่ายินดีในโลก นี้ก็ล้วนแต่สมควรแก่สมณะ การที่บุคคลมาเจริญโพชฌงค์ ๗ อิทธิบาท ๔อินทรีย์ ๕ พละ ๕ และอริยมรรคมีองค์ ๘ ก็ล้วนสมควรแก่สมณะการที่บุคคลผู้เป็นมุนีมาละตัณหาทำลายอาสวะ พร้อมทั้งรากเหง้า เป็น

ผู้หลุดพ้นจากอาสวะกิเลสอยู่ ก็ล้วนแต่สมควรแก่สมณะ.

____________________

ในทสกนิบาตนี้ พระเถระ ๗ องค์ คือ พระกาฬุทายีเถระ ๑พระเอกวิหาริยเถระ ๑ พระมหากัปปินเถระ ๑ พระจูฬปันถกเถระ ๑พระกัปปเถระ ๑ พระอุปเสนวังคันตปุตตเถระ ๑ พระโคตมเถระ ๑ได้เปล่งอุทานคาถาองค์ละ ๑๐ คาถา รวมเป็น ๗๐ คาถา ฉะนี้แล.

จบ ทสกนิบาต.