๑. กาฬุทายีเถรคาถา เล่ม ๒๖

๑ องฺคาริโนทานิ ทุมา ภทนฺเต

ผเลสิโน ฉทนํ วิปฺปหาย

เต อจฺจิมนฺโตว ปภาสยนฺติ

สมโย มหาวีร ภคี ๒ รสานํ ฯ

ทุมานิ ผุลฺลานิ มโนรมานิ

สมนฺตโต สพฺพทิสา ปวนฺติ

ปตฺตํ ปหาย ผลมาสสานา

กาโล อิโต ปกฺกมนาย วีร ฯ

เนวาติสีตํ น ปนาติอุณฺหํ

สุขา อุตุ อทฺธนิยา ภทนฺเต8

ปสฺสนฺตุ ตํ สากิยา โกฬิยา จ

ปจฺฉามุขํ โรหิณิยํ ตรนฺตํ ฯ

อาสาย กสเต เขตฺตํ พีชํ อาสาย วปฺปติ

อาสาย วาณิชา ยนฺติ สมุทฺทํ ธนหารกา ฯ

ยาย อาสาย ติฏฺฐามิ สา เม อาสา วิปจฺจตุ ๑ ฯ

ปุนปฺปุนญฺเจว วปนฺติ พีชํ

ปุนปฺปุนํ วสฺสติ เทวราชา

ปุนปฺปุนํ เขตฺตํ กสนฺติ กสฺสกา

ปุนปฺปุนํ ธญฺญมุเปติ รฏฺฐํ ฯ

ปุนปฺปุนํ ยาจนกา จรนฺติ

ปุนปฺปุนํ ทานปตี ททนฺติ

ปุนปฺปุนํ ทานปตี ททิตฺวา

ปุนปฺปุนํ สคฺคมุเปนฺติ ฐานํ ฯ

ธีโร ๑ หเว สตฺตยุคํ ปุเนติ

ยสฺมึ กุเล ชายติ ภูริปญฺโญ

มญฺญามหํ สกฺกติ เทวเทโว

ตยา หิ ชาโต มุนิ สจฺจนาโม ฯ

สุทฺโธทโน นาม ปิตา มเหสิโน

พุทฺธสฺส มาตา ปน มายา ๒ มเหสี

ยา โพธิสตฺตํ ปริหริย กุจฺฉินา

กายสฺส เภทา ติทิวสฺมิ โมทติ ฯ

สา โคตมี กาลกตา อิโต จุตา

ทิพฺเพหิ กาเมหิ สมงฺคิภูตา

สา โมทติ กามคุเณหิ ปญฺจหิ

ปริวาริตา เทวคเณหิ เตหิ ฯ

พุทฺธสฺส ปุตฺโตมฺหิ อสยฺหสาหิโน

องฺคีรสสฺสปฺปฏิมสฺส ตาทิโน

ปิตุ ปิตา มยฺหํ ตุวํสิ สกฺก

ธมฺเมน เม โคตม อยฺยโกสีติ ฯ

กาฬุทายี เถโร ฯ

๑ ม. วีตขิโลว ฯ ๒ ม. ภาคี ฯ

๑ ม. ยุ. สมิชฺฌตุ ฯ

ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ บัดนี้ หมู่ไม้ทั้งหลาย มีดอกและใบมีสีแดงดังถ่านเพลิง ผลิผลถอดใบเก่าล่วงหล่นไป หมู่ไม้เหล่านั้นงามรุ่งเรืองดังเปลวเพลิง ข้าแต่พระองค์ผู้มีความเพียรใหญ่ เวลานี้เป็นเวลาสมควรอนุเคราะห์หมู่พระญาติ ข้าแต่พระองค์ผู้แกล้วกล้า หมู่ไม้ทั้งหลายมีดอกบานงามดี น่ารื่นรมย์ใจส่งกลิ่นหอมฟุ้งตระหลบไปทั่วทิศโดยรอบผลัดใบเก่า ผลิดอกออกผล เวลานี้เป็นเวลาสมควรจะหลีกออกไปจากที่นี้ ขอเชิญพระพิชิตมารเสด็จไปสู่กรุงกบิลพัสดุ์เถิด

ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ฤดูนี้ก็เป็นฤดูที่ไม่หนาวนัก ไม่ร้อนนัก เป็นฤดูพอสบายทั้งมรรคาก็สะดวก ขอพวกศากยะและโกลิยะทั้งหลาย จงได้เข้าเฝ้าพระองค์ที่แม่น้ำโรหิณีอันมีหน้าในภายหลังเถิด ชาวนาไถนาด้วยความหวังผล หว่านพืชด้วยความหวังผล พ่อค้าผู้เที่ยวหาทรัพย์ย่อมไปสู่สมุทรด้วยความหวังทรัพย์ ข้าพระองค์อยู่ในที่นี้ ด้วยความหวังผลอันใด ขอความหวังผลอันนั้นจงสำเร็จแก่ข้าพระองค์เถิด ชาวนาหว่านพืชบ่อยๆ ฝนตกบ่อยๆ ชาวนาไถนาบ่อยๆ แว่นแคว้นสมบูรณ์ด้วยธัญญาหารบ่อยๆ พวกยาจกเที่ยวขอบ่อยๆ ผู้เป็นทานาธิบดีให้บ่อยๆครั้นให้บ่อยๆ แล้วย่อมเข้าถึงสวรรค์บ่อยๆ บุรุษผู้มีความเพียร มีปัญญากว้างขวาง เกิดในสกุลใด ย่อมยังสกุลนั้นให้บริสุทธิ์สะอาดตลอด ๗ ชั่วคน ข้าพระองค์ย่อมเข้าใจว่า

พระองค์เป็นเทพเจ้าประเสริฐกว่าเทพเจ้าทั้งหลาย ย่อมทรงสามารถทำให้สกุลบริสุทธิ์ เพราะพระองค์เกิดแล้วโดยอริยชาติ ได้สัจนามว่าเป็นนักปราชญ์ สมเด็จพระบิดาของพระองค์ทรงแสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ ทรงพระนามว่าสุทโธทนะ สมเด็จพระนางเจ้ามายาพระมเหสีของพระเจ้าสุทโธทนะ เป็นพระพุทธมารดาทรงบริหารพระองค์ผู้เป็นพระโพธิสัตว์มา ด้วยพระครรภ์เสด็จสวรรคตไปบันเทิงอยู่ในไตรทิพย์ สมเด็จพระนางเจ้ามายาเทวีนั้น ครั้นสวรรคตจุติจากโลกนี้แล้ว ทรงพรั่งพร้อมด้วยกามคุณอันเป็นทิพย์ มีหมู่นางฟ้าห้อมล้อม บันเทิงด้วยเบญจกามคุณ อาตมภาพเป็นบุตรของพระพุทธเจ้าผู้ไม่มีสิ่งใดจะย่ำยีได้ มีพระรัศมีแผ่ซ่านจากพระกาย ไม่มีผู้จะเปรียบปานผู้คงที่ ดูกรมหาบพิตร พระองค์เป็นโยมของพระบิดา ของโยมบิดาแห่งอาตมภาพ ดูกรมหาบพิตร พระองค์เป็นพระไอยกาของอาตมภาพ

โดยธรรม.