พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · พุทธวงศ์
พุทธปกิรณกกัณฑ์ เล่ม ๓๓
Text layerBuddha’s wordsItems ๒๗ (Royal Thai)27/28 in พุทธวงศ์4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พุทฺธปฺปกิณฺณกกณฺโฑ
พุทธปกิรณกกัณฑ์
ว่าด้วยเรื่องเบ็ดเตล็ดเกี่ยวกับพระพุทธเจ้า
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย พุทธวงศ์ พุทธปกิรณกกัณฑ์ (Royal Thai Volume 33 · Mahachula Volume 33 · Mahamakut Volume 73 · Chaloem Phrakiat Volume 33)
อปริเมยฺเย อิโต กปฺเป จตุโร อาสุํ วินายกา
ตณฺหงฺกโร เมธงฺกโร อโถปิ สรณงฺกโร
ทีปงฺกโร จ สมฺพุทฺโธ เอกกปฺปมฺหิ เต ชินา ฯ
ทีปงฺกรสฺส อปเรน โกณฺฑญฺโญ ๑ นาม นายโก
เอโกว เอกกปฺปมฺหิ ตาเรสิ ชนตํ พหุํ ฯ
ทีปงฺกรสฺส ภควโต โกณฺฑญฺญสฺส จ สตฺถุโน
เอเตสํ อนฺตรา กปฺปา คณนาโต อสงฺเขยฺยา ฯ
โกณฺฑญฺญสฺส อปเรน มงฺคโล นาม นายโก
เตสํปิ อนฺตรา กปฺปา คณนาโต อสงฺเขยฺยา ๒ ฯ
มงฺคโล จ สุมโน จ เรวโต โสภิโต มุนิ
เตปิ พุทฺธา เอกกปฺเป จกฺขุมนฺโต ปภงฺกรา ฯ
โสภิตสฺส อปเรน อโนมทสฺสี มหามุนิ ๓
เตสํปิ อนฺตรา กปฺปา คณนาโต อสงฺเขยฺยา ฯ
อโนมทสฺสี ปทุโม นารโท จาปิ นายโก
เตปิ พุทฺธา เอกกปฺเป ตมนฺตกรณา ๔ มุนี ฯ
นารทสฺส อปเรน ปทุมุตฺตโร นาม นายโก
เอกกปฺปมฺหิ อุปฺปนฺโน ตาเรสิ ชนตํ พหุํ ฯ
นารทสฺส ภควโต ปทุมุตฺตรสฺส สตฺถุโน
เตสํปิ อนฺตรา กปฺปา คณนาโต อสงฺเขยฺยา ฯ
กปฺปสตสหสฺสมฺหิ เอโก อาสิ มหามุนิ
ปทุมุตฺตโร โลกวิทู อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห ฯ
ตึสกปฺปสหสฺสมฺหิ ทุเว อาสึสุ ๑ นายกา
สุเมโธ จ สุชาโต จ โอรโต ปทุมุตฺตโร ฯ
อฏฺฐารสกปฺปสเต ตโย อาสึสุ นายกา
ปิยทสฺสี อตฺถทสฺสี ธมฺมทสฺสี จ นายกา ฯ
โอรโต ๒ จ สุชาตสฺส สมฺพุทฺธา ทิปทุตฺตมา
เอกกปฺปมฺหิ สมฺพุทฺธา ๓ โลเก อปฺปฏิปุคฺคลา ฯ
จตุนวุเต อิโต กปฺเป เอโก อาสิ มหามุนิ
สิทฺธตฺโถ โส โลกวิทู สลฺลกฺขโต ๔ อนุตฺตโร ฯ
เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป ทุเว อาสึสุ นายกา
ติสฺโส ปุสฺโส จ สมฺพุทฺโธ ๕ อสโม อปฺปฏิปุคฺคโล ฯ
เอกนวุเต อิโต กปฺเป วิปสฺสี โลกนายโก
โสปิ พุทฺโธ การุณิโก สตฺเต โมเจสิ พนฺธนา ฯ
เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป ทุเว อาสึสุ นายกา
สิขี จ เวสฺสภู เจว อสมา อปฺปฏิปุคฺคลา ฯ
อิมมฺหิ ภทฺทเก กปฺเป ตโย อาสึสุ นายกา
กุกฺกุสนฺโธ โกนาคมโน กสฺสโป จาปิ นายโก ฯ
อหเมตรหิ สมฺพุทฺโธ เมตฺเตยฺโย จาปิ เหสฺสติ
เอเตปิเม ปญฺจ พุทฺธา ธีรา โลกานุกมฺปกา ฯ
เอเตสํ ธมฺมราชูนํ อญฺเญสํ เนกโกฏินํ
อาจิกฺขิตฺวาน ตํ มคฺคํ นิพฺพุโต ๑ โส สสาวโกติ ฯ
พุทฺธปฺปกิณฺณกกณฺโฑ นิฏฺฐิโต ฯ
๑ ยุ. โกณฺฑญฺญสฺส นาม ฯ ๒ ม. อสงฺขิยา ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ
๓ ม. ยุ. มหายโส ฯ ๔ ม. ยุ. ...การกา ฯ
๑ ม. อาสุํ วินายกา ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ ๒ ยุ. โอรโส ฯ ๓ ม. ... เต พุทฺธา ฯ
๔ ม. สลฺลกตฺโต ฯ ยุ. สลฺลคตฺโต ฯ ๕ ม. ยุ. ... สมฺพุทฺธา อสมา อปฺปฏิปุคฺคลา ฯ
ในกัปอันประมาณมิได้แก่ภัทรกัปนี้ มีพระพุทธเจ้าผู้เป็นนายกชั้นพิเศษ ๔ พระองค์ คือ พระตัณหังกรสัมพุทธเจ้า ๑พระเมธังกรสัมพุทธเจ้า ๑ พระสรณังกรสัมพุทธเจ้า ๑ และพระทีปังกรสัมพุทธเจ้า ๑ ท่านเหล่านั้นเสด็จอุบัติในกัปเดียวกัน ต่อจากที่พระทีปังกรสัมพุทธเจ้า พระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าโกณฑัญญะพระองค์เดียวเสด็จอุบัติกัปหนึ่ง ทรงช่วยให้หมู่ชนข้ามพ้นวัฏสงสารได้มากมาย ระหว่างพระผู้มีพระภาคทีปังกร และพระโกณฑัญญะบรมศาสดา เป็นอันตรกัป โดยจะคำนวณนับมิได้ ต่อจากพระโกณฑัญญะบรมศาสดา มีพระพุทธเจ้าพระนามว่ามังคละ แม้ระหว่างพระโกณฑัญญะและพระมังคละพุทธเจ้านั้น ก็เป็นอันตรกัป โดยจะคำนวณนับมิได้
พระพุทธเจ้าพระนามว่ามังคละ สุมนะ เรวตะ และโสภิตะ ผู้เป็นมุนี มีจักษุ มีพระรัศมีสว่างไสว แม้พระพุทธเจ้า ๔พระองค์นั้นก็เสด็จอุบัติขึ้นในกัปเดียว กันต่อจากพระโสภิตพุทธเจ้ามีพระมหามุนีพระนามว่าอโนมทัสสี แม้ระหว่างพระพุทธเจ้าพระนามว่าโสภิตะ และอโนมทัสสีนั้นก็เป็นอันตรกัป โดยจะคำนวณนับมิได้ พระพุทธเจ้าพระนามว่าอโนมทัสสี ปทุมะ และนารทะ ผู้เป็นมุนีกระทำที่สุดความมืด ก็เสด็จอุบัติขึ้นในกัปเดียว ต่อจากพระนารทสัมพุทธเจ้า มีพระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตระ เสด็จอุบัติในกัปหนึ่ง ทรงช่วยให้หมู่ชนข้ามพ้นวัฏสงสารได้มากมาย แม้ระหว่างพระผู้มีพระภาคนารทะและพระปทุมุตรศาสดานั้น ก็เป็นอันตรกัปโดยจะคำนวณนับมิได้ในแสนกัป
มีพระมหามุนีพระองค์เดียว คือพระปทุมุตระผู้รู้แจ้งโลก ผู้สมควรรับเครื่องบูชา ในสามหมื่นกัปต่อจากพระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตระ มีพระพุทธเจ้า ๒ พระองค์คือ พระสุเมธะและพระสุชาตะ ในพันแปดร้อยกัป (แต่กัปนี้) มีพระพุทธเจ้า ๓ พระองค์ คือ พระปิยทัสสี พระอัตถทัสสี และพระธรรมทัสสี ต่อจากพระสุชาตพุทธเจ้า พระสัมพุทธเจ้าผู้อุดมกว่าสัตว์ ผู้ไม่มีบุคคลเปรียบในโลก ๓ พระองค์นั้น เสด็จอุบัติในกัปเดียวกัน ในกัปที่ ๙๔ แต่ภัทรกัปนี้ มีพระมหามุนีพระองค์เดียวคือ พระสิทธัตถะ ผู้ทรงรู้แจ้งโลก ยอดเยี่ยมโดยมีบุญสิริ ในกัปที่ ๙๒ แต่ภัทรกัปนี้ มีพระสัมพุทธเจ้า ๒
พระองค์ คือพระติสสะและพระปุสสะ ผู้ไม่มีบุคคลเปรียบเสมอ ในกัปที่ ๙๑ แต่ภัทรกัปนี้มีพระพุทธเจ้าผู้เป็นนายกของโลก ผู้มีพระกรุณาพระนามว่าวิปัสสีทรงเปลื้องสัตว์ทั้งหลายจากเครื่องผูก ในกัปที่ ๓๑ แต่ภัทรกัปนี้ มีพระพุทธเจ้า ๒ พระองค์ คือพระสิขีและพระเวสสภู ผู้ไม่มีบุคคลเปรียบเสมอ ในภัทรกัปนี้ มีพระพุทธเจ้า ๓ พระองค์ คือ พระกุกกุสันธะ พระโกนาคมนะ และพระกัสสปะ บัดนี้เราเป็นพระสัมพุทธเจ้าและจักมีพระเมตไตรย์สัมพุทธเจ้า แม้พระพุทธเจ้า ๕พระองค์นี้ ก็เป็นนักปราชญ์ อนุเคราะห์โลก บรรดาพระพุทธเจ้าผู้เป็นธรรมราชาเหล่านี้ พระเมตไตรย์สัมพุทธเจ้าจักตรัสบอกมรรคานั้นแก่ผู้อื่นหลายโกฏิ แล้วจักเสด็จนิพพานพร้อมด้วยพระสาวกฉะนี้แล.
จบพุทธปกิรณกกัณฑ์.
End of พุทธปกิรณกกัณฑ์