๑๕. ธรรมทัสสีพุทธวงศ์ เล่ม ๓๓

ตตฺเถว มณฺฑกปฺปมฺหิ ธมฺมทสฺสี มหายโส

ตมนฺธการํ วิธมิตฺวา อติโรจติ สเทวเก ฯ

ตสฺสาปิ อตุลเตชสฺส ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตเน

โกฏิสตสหสฺสานํ ปฐมาภิสมโย อหุ ฯ

ยทา พุทฺโธ ธมฺมทสฺสี วิเนสิ สญฺชยํ อิสี

ตทา นวุติโกฏีนํ ทุติยาภิสมโย อหุ ฯ

ยทา สกฺโก อุปคญฺฉิ สปริโส วินายกํ

ตทา อสีติโกฏีนํ ตติยาภิสมโย อหุ ฯ

ตสฺสาปิ เทวเทวสฺส สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ ๑

ขีณาสวานํ วิมลานํ สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ ฯป

ยทา พุทฺโธ ธมฺมทสฺสี สรเณ วสฺสํ อุปาคมิ

ตทา โกฏิสหสฺสานํ ๒ ปฐโม อาสิ สมาคโม ฯ

ปุนาปรํ ยทา พุทฺโธ เทวโต เอติ ๓ มานุสํ

ตทาปิ สตโกฏีนํ ทุติโย อาสิ สมาคโม ฯ

ปุนาปรํ ยทา พุทฺโธ ปกาเสสิ ธุเต คุเณ

ตทา อสีติโกฏินํ ตติโย อาสิ สมาคโม ฯ

อหนฺเตน สมเยน สกฺโก อาสึ ปุรินฺทโท

ทิพฺพคนฺเธน มาเลน ตุริเยน อภิปูชยึ ฯ

โสปิ มํ ตทา ๑ พฺยากาสิ เทวมชฺเฌ นิสีทิย

อฏฺฐารสกปฺปสเต อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ ฯ

อหุ กปิลวฺหยา รมฺมา นิกฺขมิตฺวา ตถาคโต

ปธานํ ปทหิตฺวาน กตฺวา ทุกฺกรการิกํ ฯ

อชปาลรุกฺขมูลสฺมึ นิสีทิตฺวา ตถาคโต

ตตฺถ ปายาสํ ปคฺคยฺห เนรญฺชรมุเปหิติ ฯ

เนรญฺชราย ตีรมฺหิ ปายาสํ อทิ โส ชิโน

ปฏิยตฺตวรมคฺเคน โพธิมูลมฺหิ เอหิติ ฯ

ตโต ปทกฺขิณํ กตฺวา โพธิมณฺฑํ อนุตฺตรํ

อสฺสตฺถรุกฺขมูลมฺหิ พุชฺฌิสฺสติ มหายโส ฯ

อิมสฺส ชนิกา มาตา มายา นาม ภวิสฺสติ

ปิตา สุทฺโธทโน นาม อยํ เหสฺสติ โคตโม ฯ

โกลิโต อุปติสฺโส จ อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวกา

อนาสวา วีตราคา สนฺตจิตฺตา สมาหิตา

อานนฺโท นามุปฏฺฐาโก อุปฏฺฐิสฺสติ มํ ชินํ ฯ

เขมา อุปฺปลวณฺณา จ อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวิกา

อนาสวา วีตราคา สนฺตจิตฺตา สมาหิตา ฯ

โพธิ ตสฺส ภควโต อสฺสตฺโถติ ปวุจฺจติ

จิตฺโต จ หตฺถาฬวโก อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐกา ฯ

นนฺทมาตา จ อุตฺตรา อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐิกา

อายุ วสฺสสตํ ตสฺส โคตมสฺส ยสสฺสิโน ฯ

อิทํ สุตฺวาน วจนํ อสมสฺส มเหสิโน

อาโมทิตา นรมรู พุทฺธวีชงฺกุโร อยํ ฯ

อุกฺกุฏฺฐิสทฺทา วตฺตนฺติ อปฺโผเฏนฺติ หสนฺติ จ

กตญฺชลี นมสฺสนฺติ ทสสหสฺสี สเทวกา ฯ

ยทิมสฺส โลกนาถสฺส วิรชฺฌิสฺสาม สาสนํ

อนาคตมฺหิ อทฺธาเน เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ ฯ

ยถา มนุสฺสา นทึ ตรนฺตา ปฏิติตฺถํ วิรชฺฌิย

เหฏฺฐาติตฺถํ คเหตฺวาน อุตฺตรนฺติ มหานทึ ฯ

เอวเมว มยํ สพฺเพ ยทิ มุญฺจามิมํ ชินํ

อนาคตมฺหิ อทฺธาเน เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ ฯ

ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ

อุตฺตรึ วตฺตมธิฏฺฐาสึ ทสปารมิปูริยา ฯ

สรณํ นาม นครํ สรโณ นาม ขตฺติโย

สุนนฺทา นาม ชนิกา ธมฺมทสฺสิสฺส สตฺถุโน ฯ

อฏฺฐวสฺสสหสฺสานิ อคารํ อชฺฌาวสิ โส

อรโช วิรโช สุทสฺสโน ตโย ปาสาทมุตฺตมา ฯ

จตฺตาฬีสหสฺสานิ ๑ นาริโย สมลงฺกตา

วิจิโกลี ๒ นาม นารี อตฺรโช ปุญฺญวฑฺฒโน ฯ

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา ปาสาเทนาภินิกฺขมิ

สตฺตาหํ ปธานจารํ อจริ ปุริสุตฺตโม ฯ

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต ธมฺมทสฺสี นราสโภ

วตฺตจกฺโก มหาวีโร มิคทาเย นรุตฺตโม ฯ

ปทุโม ปุสฺสเทโว ๓ จ อเหสุํ อคฺคสาวกา

สุทตฺโต นามุปฏฺฐาโก ธมฺมทสฺสิสฺส สตฺถุโน ฯ

เขมา จ สจฺจนามา จ อเหสุํ อคฺคสาวิกา

โพธิ ตสฺส ภควโต ติมฺพชาโลติ ๔ วุจฺจติ ฯ

สุภทฺโท กฏิสฺสโห เจว อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา

สาฬิสา ๕ จ กฬิสฺสา จ อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา ฯ

โสปิ พุทฺโธ อสมสโม อสีติหตฺถมุคฺคโต

อติโรจติ เตเชน ทสสหสฺสมฺหิ ธาตุยา ฯ

สุผุลฺโล สาลราชาว วิชฺชุว คคเน ยถา

มชฺฌนฺติเกว สุริโย เอวํ โส อุปโสภถ ๖ ฯ

ตสฺสาปิ อตุลเตชสฺส สมกํ อาสิ ชีวิตํ

วสฺสสตสหสฺสานิ โลเก อฏฺฐาสิ จกฺขุมา ฯ

โอภาสํ ทสฺสยิตฺวาน วิมลํ กตฺวาน สาสนํ

จวิ ๑ จนฺโทว คคเน นิพฺพุโต โส สสาวโกติ ฯ

ธมฺมทสฺสี มหาวีโร เกสารามมฺหิ ๒ นิพฺพุโต

ตสฺเสว ๓ โส ถูปวโร ตีณิ โยชนมุคฺคโตติ ฯ

ธมฺมทสฺสิพุทฺธวํโส ปณฺณรสโม ฯ

๑ ม. ยุ. อหุํ ฯ ๒ โป. ม. โกฏิสตสหสฺสานํ ฯ ๓ ยุ. .. เอหิ มานุเส ฯ

๑ โป. ม. ยุ. พุทฺโธ ฯ

๑ ม. ยุ. ติจตฺตาฬีสสหสฺสานิ ฯ ๒ ยุ. วิจิโตฬี ฯ ๓ ม. ยุ. ผุสฺสเทโว ฯ

๔ ม. ยุ. พิมฺพชาโล ฯ ๕ ม. สาฬิยา จ กฬิยา จ ฯ ยุ. สาฬิยา จ วฬิยา จ ฯ

๖ ยุ. อุปโสภิตฺถ ฯ

ในมัณฑกัปนั้นแล มีพระพุทธเจ้าผู้มียศมากพระนามว่าธรรมทัสสีทรงกำจัดความมืดตื้อแล้ว ทรงรุ่งเรืองอย่างยิ่ง ในโลกพร้อมทั้งเทวโลก แม้ในความที่พระองค์ผู้มีเดชไม่มีเทียบนั้นทรงประกาศพระธรรมจักร ธรรมาภิสมัยครั้งที่ ๑ ได้มีแก่สัตว์แสนโกฏิ ในคราวเมื่อพระพุทธธรรมทัสสีทรงแนะนำสญชัยฤาษี ธรรมาภิสมัยครั้งที่ ๒ได้มีแก่สัตว์เก้าสิบโกฏิ ในคราวเมื่อท้าวสักกะพร้อมด้วยบริษัทเสด็จเข้าเฝ้าพระบรมศาสดา ธรรมาภิสมัยครั้งที่ ๓ ได้มีแก่สัตว์แปดสิบโกฏิ แม้พระบรมศาสดาพระองค์นั้น ก็ทรงมีการประชุมพระภิกษุขีณาสพผู้ปราศจากมลทิน ผู้มีจิตสงบ คงที่ ๓ ครั้ง ครั้งที่ ๑ เมื่อพระพุทธธรรมทัสสีทรงจำพรรษา

ณ สมณนคร พระภิกษุขีณาสพมาประชุมกันพันโกฏิ ครั้งที่ ๒ เมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จจากเทวโลกมายังมนุษยโลก แม้ครั้งนั้น พระภิกษุขีณาสพมาประชุมกันร้อยโกฏิครั้งที่ ๓ เมื่อพระพุทธเจ้าทรงประกาศธุดงคคุณ ครั้งนั้นพระภิกษุขีณาสพมาประชุมกันแปดสิบโกฏิ สมัยนั้น เราเป็นท้าวปุรินททสักกเทวราช ได้บูชาพระพุทธเจ้าพระองค์นั้นด้วยของหอม มาลาและดนตรีทิพย์ แม้พระพุทธเจ้าพระองค์นั้นประทับนั่งท่ามกลางสงฆ์ ก็ทรงพยากรณ์เราในกาลนั้นว่า ในพันร้อยแปดกัป ผู้นี้จักได้เป็นพระพุทธเจ้า ...... ข้ามแม่น้ำใหญ่ ฉะนั้น

เราได้ฟังพระพุทธพยากรณ์แม้นั้นแล้ว ก็ยังจิตให้เลื่อมใสอย่างยิ่ง ได้อธิษฐานวัตรในการบำเพ็ญบารมี ๑๐ ประการยิ่งขึ้นไป พระนครชื่อว่าสรณะ พระบรมกษัตริย์พระนามว่าสรณะ เป็นพระชนกของพระธรรมทัสสีศาสดาพระนางสุนันทา เป็นพระชนนี พระองค์ทรงครอบครองอาคารสถานอยู่แปดพันปี ทรงมีปราสาทอันประเสริฐ ๓ ปราสาท ชื่อว่าอรชะ วิรชะ และสุทัสนะ มีพระสนมนารีกำนัลในสี่หมื่น ล้วนประดับประดาสวยงาม พระมเหสีพระนามว่าวิจิโกลี พระราชโอรสพระนามว่าปุญญวัฑฒนะ พระองค์ทรงเห็นนิมิต ๔ ประการ จึงเสด็จออกผนวชด้วยปราสาท ได้ทรงบำเพ็ญเพียรอยู่ ๗ วัน พระธรรมทัสสีนราสภมหาวีรเจ้า ผู้สูงสุดกว่านรชน อันพรหมทูลอาราธนาแล้ว ทรงประกาศพระธรรมจักร ณ มฤคทายวัน

พระองค์มีพระปทุมเถระและพระปุสสเทวเถระ เป็นพระอัครสาวก พระเถระชื่อว่าสุทัตตะ เป็นพระพุทธอุปัฏฐาก พระเขมาเถรีและพระสัจจนามาเถรีเป็นพระอัครสาวิกา ไม้โพธิพฤกษ์ของพระองค์เรียกชื่อว่าติมพชาละ(มะพลับ) สุภัททอุบาสกและกฏิสสหอุบาสก เป็นอัครอุปัฏฐากสาฬิสาอุบาสิกาและกฬิสสาอุบาสิกา เป็นอัครอุปัฏฐายิกา แม้พระพุทธเจ้าผู้ไม่มีใครเสมอเหมือนพระองค์นั้นสูง ๘๐ ศอก ทรงมีพระเดชรุ่งเรืองอย่างยิ่ง แผ่ไปในหมื่นธาตุ พระองค์งามสง่า ดังพญารังมีดอกบาน เหมือนสายฟ้าในอากาศ ดุจพระอาทิตย์ในเวลาเที่ยง ฉะนั้น แม้พระพุทธเจ้าผู้มีพระจักษุ มีพระเดชไม่มีเทียบเคียงทรงดำรงพระชนมชีพอยู่สม่ำเสมออยู่ในโลกแสนปี ทรงแสดงพระรัศมีสว่างไสว ทำพระศาสนาให้ปราศจากมลทิน เสด็จนิพพานพร้อมกับพระสาวก ดังพระจันทร์ลับไปในท้องฟ้า ฉะนั้น พระธรรมทัสสีมหาวีรเจ้าเสด็จนิพพาน ณ เกสาราม พระสถูปอันประเสริฐของพระองค์ สูง ๓ โยชน์ ฉะนี้แล.

จบธรรมทัสสีพุทธวงศ์ที่ ๑๕