๙. โมรชาดก เล่ม ๒๗

๘. สุหนุชาดก (๑๕๘)

ว่าด้วยการเปรียบเทียบม้า ๒ ชนิด

(อำมาตย์โพธิสัตว์กราบทูลพฤติกรรมของม้าแด่พระราชาว่า)

{๑๖๕} [๑๖๕] การที่ม้าโกงสุหนุทำความสนิทสนมกับม้าโสณะนี้จะมีด้วยปกติ ที่ไม่ เสมอกันก็หามิได้ ม้าโสณะ เป็นเช่นใด แม้ม้าสุหนุก็เป็นเช่นนั้น ม้าโสณะมีความประพฤติเช่นใด ม้าสุหนุก็มีความประพฤติเช่นนั้น{๑๖๖} [๑๖๖] ม้าทั้งสองนั้นย่อมเสมอกันด้วยการวิ่งไป ด้วยความคึกคะนอง และด้วยการกัดเชือกที่ล่ามอยู่เป็นนิจ ความชั่วย่อมเสมอกับความชั่ว ความไม่ดีย่อมเสมอกับความไม่ดี

๙. โมรชาดก (๑๕๙)

ว่าด้วยนกยูงเจริญพระปริตร

(นกยูงทองโพธิสัตว์เมื่อจะผูกมนต์เพื่อรักษาป้องกันตัวก่อนออกหากิน ได้กล่าวคาถาเหล่านี้ว่า)

{๑๖๗} [๑๖๗] พระอาทิตย์นี้เป็นดวงตาของโลกเป็นเจ้าแห่งแสงสว่าง อย่างเอกกำลังอุทัยขึ้นมาทอแสงอร่ามสว่างไปทั่วปฐพี เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าขอนอบน้อมพระอาทิตย์นั้นซึ่งทอแสงอร่ามสว่างไปทั่วปฐพี ข้าพเจ้าได้ท่านช่วยคุ้มครองแล้ววันนี้ พึงอยู่เป็นสุขตลอดวัน

พราหมณ์ เหล่าใดถึงฝั่งแห่งพระเวท ในธรรมทั้งปวง ขอ พราหมณ์เหล่านั้นจงรับความนอบน้อมของข้าพเจ้า และขอจง คุ้มครองข้าพเจ้าด้วยข้าพเจ้าขอนอบน้อมแด่พระพุทธเจ้าทั้งหลาย ข้าพเจ้าขอนอบน้อมแด่พระโพธิญาณข้าพเจ้า ขอนอบน้อมแด่ท่านผู้หลุดพ้นแล้วข้าพเจ้าขอนอบน้อมแด่ วิมุตติธรรมของท่านผู้หลุดพ้นแล้ว นกยูงนั้นเจริญพระปริตรนี้ แล้วจึงเที่ยวไปแสวงหาอาหาร

(นกยูงทองนั้นเมื่อกลับถึงที่พักในเวลาเย็น ได้กล่าวคาถาเหล่านี้ว่า)

{๑๖๘} [๑๖๘] พระอาทิตย์นี้เป็นดวงตาของโลก เป็นเจ้าแห่งแสงสว่างอย่าง เอก ทอแสงอร่าม สว่างไปทั่วปฐพี กำลังอัสดงคต เพราะ เหตุนั้นข้าพเจ้าขอนอบน้อมพระอาทิตย์นั้นซึ่งทอแสงอร่ามสว่าง ไปทั่วปฐพีข้าพเจ้าได้ท่านช่วยคุ้มครองแล้ววันนี้พึงอยู่ เป็นสุขตลอดคืน พราหมณ์เหล่าใดถึงฝั่งแห่งพระเวทในธรรมทั้งปวงขอ พราหมณ์เหล่านั้นจงรับความนอบน้อมของข้าพเจ้า และขอจง คุ้มครองข้าพเจ้าด้วยข้าพเจ้าขอนอบน้อมแด่พระพุทธเจ้า ทั้งหลายข้าพเจ้าขอนอบน้อมแด่พระโพธิญาณข้าพเจ้า ขอนอบน้อมแด่ท่านผู้หลุดพ้นแล้วทั้งหลายข้าพเจ้าขอนอบ น้อมแด่วิมุตติธรรมของท่านผู้หลุดพ้นแล้ว นกยูงนั้นเจริญ พระปริตรนี้แล้วจึงพักอยู่

๑๐. วินีลกชาดก (๑๖๐)

ว่าด้วยการเลือกทำเลผิด

(กาวินีลกะกำลังบินไปทางอากาศเห็นพระเจ้าวิเทหราชประทับบนรถ จึงกล่าวว่า)

{๑๖๙} [๑๖๙] หงส์ ๒ ตัวพาเราชื่อว่าวินีลกะไป ฉันใดม้าอาชาไนยก็พา พระเจ้าวิเทหราชผู้ครองเมืองมิถิลาไป ฉันนั้นเหมือนกัน(พ่อพญาหงส์ได้ฟังเรื่องที่ลูกทั้งสองเล่า จึงโกรธ ตะเพิดกาวินีลกะว่า)

{๑๗๐} [๑๗๐] นี่เจ้าวินีลกะ เจ้ามาเสพอาศัยซอกเขาซึ่งมิใช่พื้นที่ทำเลของเจ้า เจ้าจงไปเสพอาศัยที่ชายหมู่บ้านเถิดนั่นเป็นที่อาศัยของเจ้า และแม่ของเจ้า

จบ ทัฬหวรรคที่ ๑

รวมชาดกที่มีในวรรคนื้ คือ

๑. ราโชวาทชาดก ๒. สิคาลชาดก

๓. สูกรชาดก ๔. อุรคชาดก

๕. ภัคคชาดก ๖. อลีนจิตตชาดก

๗. คุณชาดก ๘. สุหนุชาดก

๙. โมรชาดก ๑๐. วินีลกชาดก