พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา · ปัญจกนิบาต
๓. สีหาเถรีคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๔๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๑๒ ในปัญจกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๓. สีหาเถรีคาถา
สุภาษิตชี้โทษกามราคะ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา ปัญจกนิบาต สีหาเถรีคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
๓ อโยนิโสมนสิการา กามราเคน อทฺธิตา ๕
อโหสึ อุทฺธฏา ปุพฺเพ จิตฺเต อวสวตฺตินี ฯ
ปริยุฏฺฐิตา กิเลเสหิ สุขสญฺญานุวตฺตินี ๖
สมํ จิตฺตสฺส นาลภึ ราคจิตฺตวสานุคา ฯ
กิสา ปณฺฑุ วิวณฺณา จ สตฺต วสฺสานิ จาริหํ
นาหํ ทิวา วา รตฺตึ วา สุขํ วินฺทึ สุทุกฺขิตา ฯ
ตโต รชฺชุํ คเหตฺวาน ปาวิสึ วนมนฺตรํ
วรมฺเม อิธ อุพฺพนฺธํ ยญฺจ หีนํ ปุนาจเร ฯ
ทฬฺหปาสํ กริตฺวาน รุกฺขสาขาย พนฺธิย
ปกฺขิปึ ปาสํ คีวายํ อถ จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม ฯ
สีหา ฯ
๑ ม. ฉฬภิญฺญา ฯ ๒ ยุ. พาลาลปนํ ฯ ๓ ม. ยุ. โวฑฺฑิย ฯ ๔ ยุ. วิทํเสนฺตี ฯ
๕ ม. อฏฺฏิตา ฯ ยุ. อทฺทิตา ฯ ๖ ม. สุภสญฺญา ... ฯ
เมื่อก่อนเราเป็นผู้ถูกกามราคะเบียดเบียน มีจิตฟุ้งซ่าน จึงทำจิตให้อยู่ในอำนาจไม่ได้ เพราะไม่มนสิการโดยอุบายอันแยบคาย เป็นผู้อันกิเลสทั้งหลายกลุ้มรุมแล้ว มีปกติเป็นไปตามความเข้าใจในกามคุณว่าเป็นสุขตกอยู่ในอำนาจแห่งจิตอันสัมปยุตด้วยราคะ จึงไม่ได้ความสงบแห่งจิตเราจึงเป็นผู้ผอมเหลือง มีผิวพรรณไม่ผ่องใสอยู่ตลอด ๗ ปี เราเป็นผู้อันทุกข์ครอบงำแล้ว ไม่ได้ความสบายใจทั้งกลางวันกลางคืน เพราะเหตุนั้น เราจึงถือเอาเชือกเข้าไปสู่ราวป่า ด้วยคิดว่า จะผูกคอตายเสียในที่นี้ ดีกว่าที่จะกลับไปสู่ความเป็นคฤหัสถ์อีก พอเราทำบ่วงให้มั่นคงผูกที่กิ่งไม้แล้ว สวมบ่วงที่คอ ในทันใดนั้น จิตของเราก็หลุดพ้นจากอาสวะกิเลสทั้งหลาย.
จบ ๓. สีหาเถรีคาถา