arnon.world

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · เถรีคาถา

วัฑฒมาตาเถรีคาถา เล่ม ๒๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๖๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๕ ในเถรีคาถามี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

เถรีคาถา นวกนิบาต

ว่าด้วยคาถาสุภาษิต ในนวกนิบาต

วัฑฒมาตาเถรีคาถา

คาถาสุภาษิตของนางวัฑฒมาตาเถรี

พระวัฑฒมาตาเถรี เมื่อจะกล่าวตักเตือนพระวัฑฒเถระ ได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ความว่า

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา วัฑฒมาตาเถรีคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (สยามรัฐ)

๑ มา สุ เต วฑฺฒ โลกมฺหิ วนโถ อหุ กุทาจนํ

มา ปุตฺตก ปุนปฺปุนํ อหุ ทุกฺขสฺส ภาคิมา ฯ

สุขํ หิ วฑฺฒ มุนโย อเนชา ฉินฺนสํสยา

สีติภูตา ทมปฺปตฺตา วิหรนฺติ อนาสวา ฯ

เตหานุจิณฺณํ อิสีภิ มคฺคํ ทสฺสนปตฺติยา

ทุกฺขสฺสนฺตกิริยาย ตฺวํ วฑฺฒ อนุพฺรูหย ฯ

วิสารทาว ภณสิ เอตมตฺถํ ชเนตฺติ เม

มญฺญามิ นูน มามิเก วนโถ เต น วิชฺชติ ฯ

เย เกจิ วฑฺฒ สงฺขารา หีนอุกฺกฏฺฐมชฺฌิมา

อณุปิ อณุมตฺโตปิ วนโถ เม น วิชฺชติ ฯ

สพฺเพ เม อาสวา ขีณา อปฺปมตฺตสฺส ฌายโต

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

อุฬารํ วต เม มาตา ปโตทํ สมวสฺสริ

ปรมตฺถสญฺหิตา คาถา ยถาปิ อนุกมฺปิกา ฯ

ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา อนุสิฏฺฐึ ชเนตฺติยา

ธมฺมสํเวคมาปาทึ โยคกฺเขมสฺส ปตฺติยา ฯ

โสหํ ปธานปหิตตฺโต รตฺตินฺทิวมตนฺทิโต

มาตรา โจทิโต สนฺโต อผุสึ สนฺติมุตฺตมํ ฯ

วฑฺฒมาตา ฯ

นวกนิปาโต สมตฺโต ฯ

ฉบับหลวง

ดูกรท่านวัฑฒะผู้เป็นบุตร กิเลสดุจหมู่ไม้ในป่าอย่าได้มีแก่ท่านในโลกในกาลไหนๆ เลย ท่านอย่าเป็นผู้มีส่วนแห่งทุกข์ร่ำไปเลย ดูกรท่านวัฑฒะ มุนีทั้งหลายเป็นผู้ไม่หวั่นไหว ตัดความสงสัยเสียได้ เป็นผู้มีความเยือกเย็นถึงความฝึกฝนแล้ว ไม่มีอาสวะ ย่อมอยู่เป็นสุข ดูกรท่านวัฑฒะ ท่านพึงเพิ่มพูนมรรคอันฤาษีเหล่านั้นสั่งสมแล้ว เพื่อการ

บรรลุทรรศนะ เพื่อการทำที่สุดแห่งทุกข์.

พระวัฑฒเถระกล่าวว่า

ข้าแต่มารดาผู้มีความแกล้วกล้า มารดาย่อมกล่าวเนื้อความนี้ แก่ฉัน

ฉันเข้าใจว่า ป่าคือความรักในฉันย่อมไม่มีแก่ท่าน.

พระเถรีตอบว่า

ดูกรท่านวัฑฒะ สังขารอย่างใดอย่างหนึ่งเป็นสังขารเลวอุกกฤษฏ์ และปานกลาง ย่อมไม่มีแก่เราแม้แต่น้อย แม้ป่าเพียงเล็กน้อย ในสังขารเหล่านั้นย่อมไม่มีแก่เรา เพราะอาสวะทั้งปวงของเราผู้ไม่ประมาทแล้วเพ่งอยู่ สิ้นไปแล้ว วิชชา ๓ เราได้บรรลุแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธ

เจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว.

พระวัฑฒเถระกล่าวว่า

มารดาของเรา แทงเราด้วยปฏักอันใหญ่หนอ มารดาของเราได้กล่าวคาถาอันประกอบด้วยประโยชน์อย่างยิ่ง เหมือนคนที่อนุเคราะห์แก่กันฉะนั้นเราได้ฟังคำพร่ำสอนของมารดาแล้ว เราได้ยังธรรมสังเวชให้เกิดขึ้นเมื่อบรรลุธรรมปลอดโปร่งจากโยคะ เราเป็นผู้อันมารดาตักเตือนแล้วมีใจส่งไปแล้วเพื่อความเพียร ไม่เกียจคร้านตลอดทั้งกลางวันและกลางคืน

ได้บรรลุสันติอันสูงสุด.

จบ นวกนิบาต.

จบ วัฑฒมาตาเถรีคาถา