พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา · ปัญจกนิบาต
๔. นันทาเถรีคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๔๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๒ ในปัญจกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๔. สุนฺทรีนนฺทาเถรีคาถา
๔. สุนทรีนันทาเถรีคาถา
ภาษิตของพระสุนทรีนันทาเถรี
(พระศาสดาเมื่อจะทรงแสดงธรรมให้เหมาะแก่พระสุนทรีนันทาเถรี จึงได้ตรัส พระพุทธภาษิตเหล่านี้ว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา ปัญจกนิบาต นันทาเถรีคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๔๔๒–๔๔๒ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๕๖๙–๕๗๐
อาตุรํ อสุจึ ปูตึ ปสฺส นนฺเท สมุสฺสยํ
อสุภาย จิตฺตํ ภาเวหิ เอกคฺคํ สุสมาหิตํ.
นันทา เธอจงพิจารณาดูร่างกายซึ่งกระสับกระส่าย
ไม่สะอาด เป็นของเปื่อยเน่า
จงอบรมจิตให้ตั้งมั่นดี มีอารมณ์เดียว ด้วยอสุภภาวนา
ยถา อิทํ ตถา เอตํ ยถา เอตํ ตถา อิทํ
ทุคฺคนฺธํ ปูติกํ วาติ พาลานํ อภินนฺทิตํ.
ร่างกายหญิงที่เนรมิตขึ้นนี้ ฉันใด
ร่างกายของเธอนั่น ก็ฉันนั้น
ร่างกายของเธอนั่น ฉันใด
ร่างกายหญิงที่เนรมิตขึ้นนี้ ก็ฉันนั้น
ร่างกายเป็นของเปื่อยเน่า มีกลิ่นเหม็นฟุ้งไป
ที่พวกคนเขลาเพลิดเพลินกันยิ่งนัก
เอวเมตํ อเวกฺขนฺตี รตฺตินฺทิวมตนฺทิตา
ตโต สกาย ปญฺญาย อภินิพฺพิชฺช ทกฺขิสํ.
เมื่อเธอพิจารณาร่างกายนั้นอย่างนี้
ไม่เกียจคร้านทั้งกลางวันและกลางคืน
แต่นั้น จะเห็นแจ้งด้วยปัญญาของตนเองได้
(พระสุนทรีเถรีบรรลุพระอรหัตแล้วได้กล่าวภาษิตเหล่านี้ว่า)
ตสฺสา เม อปฺปมตฺตาย วิจินนฺติยา โยนิโส
ยถาภูตํ อยํ กาโย ทิฏฺโฐ สนฺตรพาหิโร.
เมื่อเรานั้นไม่ประมาท
ค้นคว้าอยู่โดยแยบคาย
ได้เห็นร่างกายนี้ทั้งภายในและภายนอกตามความเป็นจริง
อถ นิพฺพินฺทหํ กาเย อชฺฌตฺตญฺจ วิรชฺชหํ
อปฺปมตฺตา วิสํยุตฺตา อุปสนฺตมฺหิ นิพฺพุตา.
สุนฺทรีนนฺทา เถรี.
ทีนั้น เราจึงเบื่อหน่ายในร่างกาย
และคลายความกำหนัดในภายใน
ไม่ประมาท ไม่เกาะเกี่ยวในสิ่งอะไร ๆ
เป็นผู้สงบระงับ ดับสนิทแล้ว
จบ ๔. นันทาเถรีคาถา