พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ทุกนิบาต · วรรคที่ ๒
๘. กิมพิลเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๗๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในวรรคที่ ๒มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ทุกนิบาต วรรคที่ ๒ กิมพิลเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๘๘–๓๘๘
๘. กิมพิลเถรคาถา
สุภาษิตสรรเสริญการยินดีในธรรม
นัยว่า ท่านพระกิมพิลเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า
{๒๗๕}[๑๕๕] พระศากยบุตรทั้งหลายผู้เป็นสหายกันในปาจีนวังสทายวัน พากันละโภคะไม่น้อย มายินดีในการเที่ยวบิณฑบาต[๑๕๖] ปรารภความเพียร มีจิตมุ่งพระนิพพาน มีความบากบั่น มั่นเป็นนิจ ละความยินดีทางโลก ได้แล้ว รื่นรมย์กันอยู่ ด้วยความยินดีทางธรรม
๙. นันทเถรคาถา
สุภาษิตชี้ทางปฏิบัติ
นัยว่า ท่านพระนันทเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาไว้อย่างนี้ว่า
{๒๗๖}[๑๕๗] เรามัวแต่ประกอบการประดับตกแต่ง เพราะไม่มีโยนิโส มนสิการ มีใจฟุ้งซ่าน กลับกลอก ถูกกามราคะเบียดเบียน[๑๕๘] เราได้ปฏิบัติตามอุบายที่ชอบที่พระพุทธเจ้าผู้เป็นเผ่าพันธุ์ แห่งพระอาทิตย์ผู้ฉลาดในอุบายได้ทรงสั่งสอนแนะนำแล้ว จึงถอนจิตที่จมลงในภพขึ้นได้
- ๑ความยินดีทางโลก หมายถึงความยินดีในอารมณ์มีรูปเป็นต้น ความยินดีทางธรรม หมายถึงความยินดีในโลกุตตรธรรม หรือความยินดีในอรหัตตผลและพระนิพพาน (ขุ.เถร.อ. ๑/๔๒๕)
- ๒เพราะไม่มีโยนิโสมนสิการ ในที่นี้หมายถึงไม่ใส่ใจโดยแยบคาย หรือไม่ใช้ความคิดอย่างถูกอุบาย กล่าวคือมีความสำคัญกายที่ไม่งามว่างาม (ขุ.เถร.อ. ๑/๔๒๘)
จบ ๘. กิมพิลเถรคาถา