๓. วัลลิยเถรคาถา เล่ม ๒๖

๓. วัลลิยเถรคาถา

ว่าด้วยคาถาของพระวัลลิยเถระ

[๑๙๐] ได้ยินว่า พระวัลลิยเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้ อย่างนี้ว่า

ฝนตกลงมา มีเสียงไพเราะดังเสียงเพลงขับ กุฎี

ของเรามุงดีแล้ว มีประตูหน้าต่างมิดชิดดี เราเป็นผู้

ไม่ประมาทอยู่ในกุฎีนั้น ถ้าท่านปรารถนาจะตกก็เชิญ

ตกลงมาเถิดฝน.

อรรถกถาวัลลิยเถรคาถา

บทว่า ตสฺสํ วิหรามิ อปฺปมตฺโต ในวัลลิยเถรคาถา มีอธิบายว่า

เราชื่อว่าเป็นผู้ไม่ประมาทแล้ว เพราะบรรลุถึงที่สุดแห่งข้อปฏิบัติอันให้ถึงความไม่ประมาท อยู่ผัดเปลี่ยนอิริยาบถ คือยังอัตภาพให้เป็นไป ด้วยการเข้าไปประกอบด้วยธรรมอันเป็นเครื่องอยู่ของพระอริยเจ้า และด้วยการประกอบด้วยธรรมมีทิพวิหารธรรมเป็นต้น ในกุฎีนั้น.

จบอรรถกถาวัลลิยเถรคาถา

๔. อุตติยเถรคาถา

ว่าด้วยคาถาของพระอุตติยเถระ

[๑๙๑] ได้ยินว่า พระอุตติยเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้ อย่างนี้ว่า

ฝนตกลงมา มีเสียงไพเราะดังเสียงเพลงขับ กุฎี

ของเรามุงดีแล้ว มีประตูหน้าต่างมิดชิดดี เราผู้เดียว

ไม่มีเพื่อนอยู่ในกุฎีนั้น ถ้าท่านปรารถนาจะตก ก็เชิญ

ตกลงมาเถิดฝน.

อรรถกถาอุตติยเถรคาถา

บทว่า อทุติโย ในคาถาที่พระอุตติยเถระกล่าวแล้ว ความว่า

เราเป็นผู้ไม่มีสหาย คือ เว้นจากการคลุกคลีด้วยกิเลส และการคลุกคลีด้วยคณะ.

จบอรรถกถาอุตติยเถรคาถา

จบอรรถกถาคาถาของพระเถระทั้ง ๔

๕. อัญชนวนิยเถรคาถา

ว่าด้วยคาถาของพระอัญชนวนิยเถระ

[๑๙๒] ได้ยินว่า พระอัญชนวนิยเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้ อย่างนี้ว่า

เราเข้าไปสู่ป่าอัญชนวัน ทำตั่งให้เป็นกุฎีแล้ว

ได้บรรลุวิชชา ๓ เราได้กระทำคำสอนของพระพุทธ-

เจ้าเสร็จแล้ว.