arnon.worldSign in

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต · วรรคที่ ๔

๑๐. วัฑฒมานเถรคาถา เล่ม ๒๖

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๗๗ (Royal Thai)10/10 in วรรคที่ ๔4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๔ วัฑฒมานเถรคาถา (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 50 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 26, pp. 337–338

Page 337

๑๐. วัฑฒมานเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับสติ

นัยว่า ท่านพระวัฑฒมานเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๗๗}[๔๐] คนที่ถูกแทงด้วยหอกย่อมรีบพยายามถอนออก หรือเมื่อถูกไฟไหม้ที่ศีรษะย่อมรีบพยายามดับ ฉันใด ภิกษุก็พึง เป็นผู้มีสติรีบเพื่อละความกำหนัดยินดีในภพอยู่ ฉันนั้น

จบ จตุตถวรรค

รวมพระเถระที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. พระคหุรตีริยเถระ ๒. พระสุปปิยเถระ

๓. พระโสปากเถระ ๔. พระโปสิยเถระ

๕. พระสามัญญกานิเถระ ๖. พระกุมาปุตตเถระ

๗. พระกุมาปุตตเถรสหายกเถระ ๘. พระควัมปติเถระ

๙. พระติสสเถระ ๑๐. พระวัฑฒมานเถระ

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑เพื่อละความกำหนัดยินดียินดีในภพ ในที่นี้หมายถึงเพื่อละรูปราคะ ความติดใจอยูในรูปภพ และ อรูปราคะ ความติดใจอยู่ในอรูปภพ (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๖๕)
Page 338

๕. ปัญจมวรรค

๑. สิริวัฑฒเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการเจริญฌาน

นัยว่า ท่านพระสิริวัฑฒเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๗๘}[๔๑] สายฟ้าแลบย่อมตกไปตามช่องภูเขาเวภาระ และภูเขาปัณฑวะ ฉันใด ภิกษุผู้เป็นบุตรแห่งพระพุทธเจ้าผู้คงที่ ไม่มีผู้เปรียบปาน ย่อมอยู่ตามช่องแห่งภูเขาเจริญฌานอยู่ ฉันนั้น

๒. ขทิรวนิยเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการมีสติเฉพาะหน้า

นัยว่า ท่านพระขทิรวนิยเถระ ได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๗๙}[๔๒] ดูก่อนสามเณรหลา สามเณรอุปหลา สามเณรสีสุปหลา เธอทั้งสามจงมีสติเฉพาะหน้าอยู่ พระสารีบุตรผู้เป็นลุง ของพวกเธอ ผู้มีปัญญาว่องไวดังนายขมังธนูผู้ชำนาญ ยิงปลายขนทราย มาถึงแล้ว

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑หมายถึงท่านพระเรวตเถระผู้อยู่ที่ป่าไม้ตะเคียน ซึ่งเป็นพระน้องชายของท่านพระธรรมเสนาบดี สารีบุตรเถระ เป็นเอตทัคคะในทางอยู่ป่า (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๖๘, ๑๗๐)
  2. ๒สามเณรทั้งสามนี้เป็นบุตรของพี่สาวทั้งสามของพระเรวตเถระ หรือเป็นหลานของท่าน มีชื่อปรากฏ เป็นอิตถีลิงค์ว่า หลา อุปหลา และสีสปหลา ตามมารดาผู้ให้กำเนิด (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๗๐-๑๗๑) พระบาลีฉบับอื่น ๆ และอรรถกถาปรากฏชื่อเป็น จาลา อุปจาลา สีสูปจาลา

End of ๑๐. วัฑฒมานเถรคาถา