๒. เอกวิหาริยเถรคาถา เล่ม ๒๖

ปุรโต ปจฺฉโต วาปิ อปโร เจ น วิชฺชติ

อตีว ผาสุ ภวติ เอกสฺส วสโต วเน.

ถ้าไม่มีผู้อื่นอยู่ข้างหน้าหรือข้างหลัง

เราอยู่ในป่าผู้เดียวจะมีความผาสุกอย่างยิ่ง

หนฺท เอโก คมิสฺสามิ อรญฺญํ พุทฺธวณฺณิตํ

ผาสุํ (๑) เอกวิหาริสฺส ปหิตตฺตสฺส ภิกฺขุโน.

เอาเถอะ เราคนเดียวจะไปป่าที่พระพุทธเจ้าทรงสรรเสริญว่า

มีแต่ความผาสุกแก่ภิกษุผู้มักอยู่ผู้เดียว มีใจเด็ดเดี่ยว

โยคีปีติกรํ รมฺมํ มตฺตกุญฺชรเสวิตํ

เอโก อตฺถวสี ขิปฺปํ ปวิสิสฺสามิ กานนํ.

เราผู้เดียวมุ่งประโยชน์เป็นสำคัญ

จะรีบเข้าป่าใหญ่ที่ทำปีติให้เกิดแก่ผู้บำเพ็ญเพียร

น่ารื่นรมย์ ซึ่งช้างซับมันอาศัยอยู่

สุปุปฺผิเต สีตวเน สีตเล คิริกนฺทเร

คตฺตานิ ปริสิญฺจิตฺวา จงฺกมิสฺสามิ เอกโก.

จะอาบน้ำที่ซอกภูเขาอันเยือกเย็นในป่าร่มรื่น

มีดอกไม้บานสะพรั่ง จงกรมแต่ผู้เดียว

เอกากิโย อทุติโย รมณีเย มหาวเน

กทาหํ วิหริสฺสามิ กตกิจฺโจ อนาสโว.

เมื่อไร เราจะได้อยู่ป่าใหญ่ที่น่ารื่นรมย์แต่ผู้เดียว

ไม่มีเพื่อน ได้สำเร็จกิจ ไม่มีอาสวะ

เอวํ เม กตฺตุกามสฺส อธิปฺปาโย สมิชฺฌตุ

สาธยิสฺสามหํ เยว นาญฺโญ อญฺญสฺส การโก.

ขอความประสงค์ของเราผู้ต้องการจะทำอย่างนั้นจงสำเร็จเถิด

เราจักทำให้สำเร็จได้เอง ผู้อื่นไม่อาจทำให้ผู้อื่นได้เลย

เอส พนฺธามิ สนฺนาหํ ปวิสิสฺสามิ กานนํ

น ตโต นิกฺขมิสฺสามิ อปฺปตฺโต อาสวกฺขยํ.

เรานี้สวมเกราะคือความเพียรอยู่ จะเข้าป่าใหญ่

ยังไม่ถึงความสิ้นอาสวะ ก็จักไม่ออกจากป่าใหญ่นั้น

มาลุเต อุปวายนฺเต สีเต สุรภิคนฺธเก (๑)

อวิชฺชํ ทาลยิสฺสามิ นิสินฺโน นคมุทฺธนิ.

เมื่อลมเย็นพัดเอากลิ่นดอกไม้หอมฟุ้งมา

เราจะนั่งบนยอดเขาทำลายอวิชชา

วเน กุสุมสญฺฉนฺเน ปพฺภาเร นูน สีตเล

วิมุตฺติสุเขน สุขิโต รมิสฺสามิ คิริพฺพเช.

จักได้รับความสุข รื่นรมย์ด้วยวิมุตติสุข

ที่เงื้อมภูเขามีพื้นเย็นในป่า ซึ่งดารดาษด้วยดอกโกสุม แน่แท้

โสหํ ปริปุณฺณสงฺกปฺโป จนฺโท ปณฺณรโส ยถา

สพฺพาสวปริกฺขีโณ นตฺถิทานิ ปุนพฺภโวติ.

เอกวิหาริโย เถโร.

เรานั้นมีความดำริเต็มเปี่ยม เหมือนดวงจันทร์วันเพ็ญ

สิ้นอาสวะทั้งปวง บัดนี้ การเกิดอีกก็ไม่มี