๑๖. วิมลเถรคาถา เล่ม ๒๖

๑๖. วิมลเถรคาถา

สุภาษิตสอนการคบมิตร

นัยว่า ท่านพระวิมลเถระ (เมื่อจะกล่าวสอนภิกษุผู้เป็นสหายของตน) ได้ภาษิตคาถาไว้ ๓ คาถาอย่างนี้ว่า

{๓๒๒}[๒๖๔] บุคคลปรารถนาความสุขที่มั่นคง พึงเว้นปาปมิตรเสีย แล้วคบหาแต่กัลยาณมิตร และพึงอยู่ในโอวาทของกัลยาณมิตรนั้น

[๒๖๕] ผู้เกาะท่อนไม้เล็ก ๆ พึงจมลงในห้วงนํ้าใหญ่ ฉันใด กุลบุตรอาศัยคนเกียจคร้านดำรงชีพ ย่อมจมลงในสังสารวัฏ ฉันนั้น เพราะฉะมั่น พึงเว้นคนเกียจคร้าน ผู้มีความเพียรตํ่าเสีย[๒๖๖] พึงอยู่ร่วมกับบัณฑิตทั้งหลายผู้สงัด ผู้เป็นอารยชน มีใจมั่นคง มีความเพ่งพินิจอยู่เสมอ เป็นผู้ปรารภความเพียรเป็นนิจ

จบ ติกนิบาต

ในติกนิบาตนี้รวมพระเถระได้ ๑๖ องค์ คือ

๑. พระอังคณิกภารทวาชเถระ ๒. พระปัจจยเถระ

๓. พระพากุลเถระ ๔. พระธนิยเถระ

๕. พระมาตังคปุตตเถระ ๖. พระขุชชโสภิตเถระ

๗. พระวารณเถระ ๘. พระปัสสิกเถระ

๙. พระยโสชเถระ ๑๐. พระสาฏิมัตติเถระ

๑๑. พระอุบาลีเถระ ๑๒. พระอุตตรปาลเถระ

๑๓. พระอภิภูตเถระ ๑๔. พระโคตมเถระ

๑๕. พระหาริตเถระ ๑๖. พระวิมลเถระ

เป็นคาถาที่ท่านรจนาไว้รวม ๔๘ คาถา ฉะนี้แล

๔. จตุกกนิบาต

๑. นาคสมาลเถรคาถา

สุภาษิตชี้โทษแห่งบ่วงมัจจุราช

นัยว่า ท่านพระนาคสมาลเถระได้ภาษิตคาถา(พยากรณ์อรหัตตผล)ไว้ ๔ คาถาอย่างนี้ว่า

[๒๖๗] มีหญิงคนหนึ่งตกแต่งร่างกายด้วยเครื่องอาภรณ์ นุ่งห่ม ผ้าสวยงาม ทัดทรงดอกไม้ ลูบไล้ด้วยกระแจะจันทน์ ฟ้อนรำอยู่ในวงดนตรีที่ถนนหลวง ท่ามกลางพระนคร{๓๒๓}[๒๖๘] เราเข้าไปบิณฑบาตในพระนคร กำลังเดินอยู่ ก็ได้เห็นหญิงผู้ตกแต่งร่างกายด้วยเครื่องอาภรณ์ผู้นุ่งห่มผ้าสวยงาม นั้นเป็นเหมือนบ่วงแห่งมัจจุราชที่เขาดักไว้[๒๖๙] แต่นั้น โยนิโสมนสิการจึงเกิดขึ้นแก่เรา โทษก็ปรากฏแก่เรา ความเบื่อหน่ายก็ตั้งลงมั่น

[๒๗๐] ลำดับนั้น จิตของเราก็หลุดพ้นจากสรรพกิเลส ขอท่านจงดูความที่ธรรมเป็นธรรมอันดี เราได้บรรลุวิชชา ๓ แล้ว ได้ทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเสร็จแล้ว