๖. โสภิตพุทธวงศ์ เล่ม ๓๓

๘. โสภิตพุทธวงศ์

ว่าด้วยพระประวัติพระโสภิตพุทธเจ้า

{๗} [๑] สมัยต่อจากพระเรวตพุทธเจ้า มีพระพุทธเจ้าพระนามว่าโสภิตะ ผู้ทรงเป็นพระนายกของโลก มีพระทัยมั่นคง สงบระงับไม่มีใครเสมอ ไม่มีบุคคลเปรียบ[๒] พระองค์ทรงกลับพระทัยได้ในพระราชวังของพระองค์ ทรงบรรลุพระโพธิญาณประกาศพระธรรมจักรอย่างเดียว

[๓] ในระหว่างเบื้องบนตลอดถึงอเวจีนรก และเบื้องตํ่าตลอดถึงภวัคคพรหมนี้ เป็นบริษัทเดียวกันในการทรงแสดงธรรม[๔] พระสัมพุทธเจ้าทรงประกาศพระธรรมจักรแก่บริษัทนั้น โดยจะนับผู้ได้ตรัสรู้ธรรมครั้งแรกพึงกล่าวไม่ได้

[๕] ต่อแต่นั้น เมื่อทรงแสดงธรรมในสมาคมของมนุษย์และเทวดาธรรมาภิสมัยครั้งที่ ๒ได้มีแก่มนุษย์และเทวดา ๙๐,๐๐๐โกฏิ[๖] ในกาลนั้น พระราชบุตรผู้เป็นพระบรมกษัตริย์พระนามว่าชยเสนะ รับสั่งให้สร้างพระอารามอีกแห่งหนึ่งมอบถวายในพระพุทธเจ้า[๗] พระพุทธเจ้าผู้มีพระจักษุทรงแสดงธรรมประกาศการบูชาของบรมกษัตริย์ ในกาลนั้น ธรรมาภิสมัยครั้งที่ ๓ ได้มีแก่มนุษย์และเทวดา ๑,๐๐๐ โกฏิ[๘] พระโสภิตะผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ ทรงมีการประชุมพระสาวกขีณาสพผู้ปราศจากมลทิน ผู้มีจิตสงบ ผู้คงที่ ๓ ครั้ง

[๙] พระราชาพระนามว่าอุคคตะทรงถวายทานในพระพุทธเจ้าผู้สูงสุดกว่านรชน ในทานนั้นพระอรหันต์มาประชุมกันจำนวน ๑๐๐ โกฏิ[๑๐] มีหมู่คณะมาถวายทานในพระพุทธเจ้าผู้สูงสุดกว่านรชนอีก ในกาลนั้น พระอรหันต์มาประชุมกันครั้งที่ ๒ จำนวน ๙๐โกฏิ[๑๑] ในกาลเมื่อพระชินเจ้าทรงจำพรรษาในเทวโลกแล้วเสด็จลงมาพระอรหันต์มาประชุมกันครั้งที่ ๓ จำนวน ๘๐ โกฏิ

[๑๒] สมัยนั้น เราเป็นพราหมณ์นามว่าสุชาตะ เราได้ถวายข้าวและนํ้า นิมนต์ให้พระพุทธเจ้าเสวยพร้อมทั้งพระสาวกฉันจนเพียงพอ[๑๓-๑๔] แม้พระพุทธเจ้าพระนามว่าโสภิตพระนายกของโลกพระองค์นั้น ก็ทรงพยากรณ์เราว่า “ผู้นี้จักได้เป็นพระพุทธเจ้าในโลก ... ข้ามแม่น้ำใหญ่ฉะนั้น”[๑๕] เราได้ฟังพระพุทธพยากรณ์แม้นั้นแล้วมีใจยินดีปราโมทย์แล้วได้ทำความเพียรอย่างยอดเยี่ยมเพื่อบรรลุประโยชน์นั้น

[๑๖] มีพระนครชื่อว่าสุธัมมะ พระมหากษัตริย์พระนามว่าสุธัมมะเป็นพระชนกของพระโสภิตพุทธเจ้าผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ พระชนนีพระนามว่าสุธัมมา[๑๗] พระองค์ทรงครอบครองเหย้าเรือนอยู่ ๙,๐๐๐ ปี ทรงมีปราสาทอันประเสริฐ ๓ องค์ ชื่อกุมุท ๑ นฬินี ๑ ปทุม ๑

[๑๘] มีนางสนมกำนัลใน ๔๓,๐๐๐ นาง ล้วนประดับประดาสวยงามพระมเหสีพระนามว่ามกิลา พระราชโอรสพระนามว่าสีหะ

[๑๙] พระองค์ทรงเห็นนิมิต ๔ ประการ จึงเสด็จออกจากปราสาทไปผนวช พระองค์ผู้เป็นอุดมบุรุษทรงบำเพ็ญเพียรอยู่ ๗ วัน[๒๐] พระโสภิตมหาวีรเจ้าพระนายกของโลก อันพรหมทูลอาราธนาแล้วทรงประกาศพระธรรมจักร ณ พระอุทยานสุธรรมาอันสวยงาม[๒๑] ทรงมีพระอสมเถระและพระสุเนตตเถระเป็นอัครสาวก ทรงมีพระเถระนามว่าอโนมะเป็นพุทธอุปัฏฐาก

[๒๒] พระนกุลาเถรีและพระสุชาตาเถรีเป็นพระอัครสาวิกา และพระพุทธเจ้าพระองค์นั้น เมื่อตรัสรู้ก็ได้ตรสรู้ที่ควงต้นกากะทิง[๒๓] รัมมอุบาสกและสุเนตตอุบาสกเป็นอัครอุปัฏฐาก นกุลาอุบาสิกาและจิตตาอุบาสิกาเป็นอัครอุปัฏฐายิกา

[๒๔] พระมหามุนีพระองค์นั้นสูง ๕๘ ศอกทรงเปล่งพระรัศมี สว่างไสวไปทั่วทิศดุจดวงอาทิตย์อุทัยฉะนั้น

[๒๕] คำสั่งสอนของพระองค์หอมตลบไปด้วยกลิ่นศีล เปรียบเหมือนป่าไม้ที่มีดอกไม้บานหอมตลบไปด้วยกลิ่นต่าง ๆ ฉะนั้น[๒๖] คำสั่งสอนของพระองค์ไม่มีใครอิ่มด้วยการฟัง ดังสมุทรสาครที่ไม่มีใครอิ่มด้วยการดูฉะนั้น

[๒๗] ในขณะนั้น สัตว์ทั้งหลายมีอายุ ๙๐,๐๐๐ ปี พระองค์ทรงดำรงพระชนมายุอยู่เท่านั้น ทรงช่วยให้หมู่ชนข้ามพ้นวัฏฏสงสารได้เป็นอันมาก[๒๘] พระองค์ทรงประทานพระโอวาทและการพร่ำสอน ทรงสั่งสอนหมู่ชนที่เหลือให้เผากิเลสดังเปลวไฟไหม้เชื้อแล้วเสด็จปรินิพพาน พร้อมด้วยพระสาวก

[๒๙] พระพุทธเจ้าผู้ไม่มีใครเสมอเหมือน และพระสาวกผู้บรรลุพล ธรรมทั้งหลายอันตรธานไปหมดสิ้นแล้ว สังขารทั้งปวงว่างเปล่าหนอ[๓๐] พระสัมพุทธเจ้าผู้ประเสริฐพระนามว่าโสภิตะเสด็จปรินิพพาน ณ สีหาราม พระธาตุของพระองค์แผ่กว้างขวางไปในประเทศนั้น ๆ ฉะนี้แล

จบ โสภิตพุทธวงศ์ที่ ๖

๙. อโนมทัสสีพุทธวงศ์

ว่าด้วยพระประวัติพระอโนมทัสสีพุทธเจ้า

{๘} [๑] สมัยต่อจากพระโสภิตพุทธเจ้า มีพระสัมพุทธเจ้าพระนามว่า อโนมทัสสีผู้ทรงพระยศนับไม่ได้ มีพระเดชที่ยากจะล่วงได้[๒] พระองค์ทรงตัดเครื่องผูกทุกอย่าง ทรงทำลายภพ ๓ แล้ว ทรงแสดงทางที่ไปไม่กลับในหมู่เทวดาและมนุษย์[๓] พระองค์ทรงพระคุณนับไม่ได้ดังมหาสมุทร ยากที่จะให้จมลงเหมือนภูเขา ไม่มีที่สุดดุจอากาศ พระคุณบานเต็มที่เช่นต้นพญาสาละ[๔] สัตว์ทั้งหลายย่อมยินดีแม้ด้วยการเห็นพระองค์ สัตว์เหล่านั้นได้ฟังพระสุรเสียงที่ทรงเปล่งแล้วย่อมบรรลุอมตธรรม[๕] ในกาลนั้น ธรรมาภิสมัยของพระองค์เจริญรุ่งเรือง ในพระธรรมเทศนาครั้งที่ ๑ สัตว์ ๑๐๐ โกฏิได้ตรัสรู้