ธาตุภาชนียกถา เล่ม ๓๓

๒๙. ธาตุภาชนียกถา

ว่าด้วยการแบ่งพระบรมสารีริกธาตุ

{๒๘} [๑] พระมหาโคตมชินเจ้าผู้ประเสริฐเสด็จนิพพานที่พระนครกุสินาราพระบรมสารีริกธาตุของพระองค์แผ่กระจายไปในประเทศนั้น ๆ[๒] พระบรมสารีริกธาตุทะนานหนึ่งพระเจ้าอชาตศัตรูทรงนำไปไว้ที่พระนครราชคฤห์ ทะนานหนึ่งอยู่ที่พระนครเวสาสี ทะนานหนึ่งอยู่ที่พระนครกบิลพัสดุ์ ทะนานหนึ่งอยู่ที่อัลลกัปปนคร[๓] ทะนานหนึ่งอยู่ที่รามคาม ทะนานหนึ่งอยู่ที่เวฏฐทีปกนคร ทะนานหนึ่งอยู่ที่เมืองปาวาของมัลลกษัตริย์ ทะนานหนึ่งอยู่ที่พระนครกุสินารา[๔] โทณพราหมณ์ให้ช่างสร้างพระสถูปบรรจุทะนานทอง กษัตริย์โมริยะผู้มีพระหฤทัยยินดีรับสั่งให้สร้างพระสถูปบรรจุพระอังคาร

[๕] พระสถูปบรรจุพระสารีริกธาตุ ๘ แห่ง เป็น ๙ แห่งทั้งตุมพเจดีย์ รวมพระอังคารสถูปด้วยเป็น ๑๐ แห่ง ประดิษฐานอยู่แล้วในกาลนั้น[๖] พระบรมสารีริกธาตุ ๗ อย่าง คือ พระอุณหิศ ๑ พระทาฐธาตุ ๔ พระรากขวัญ ๒ อยู่รวมกัน พระบรมสารีริกธาตุที่เหลือไม่ได้อยู่รวมกัน[๗] พระบรมสารีริกธาตุขนาดใหญ่เท่าเมล็ดถั่วเขียว ขนาดกลางเท่าเมล็ดข้าวสารหัก ขนาดเล็กเท่าเมล็ดผักกาด มีสีต่าง ๆ กัน

[๘] พระบรมสารีริกธาตุขนาดใหญ่มีสีเหมือนทอง ขนาดกลางมีสีเหมือนแก้วมุกดา และขนาดเล็กมีสีขาวเหมือนดอกมะลิ รวมทั้งหมดมีประมาณ ๑๖ ทะนาน[๙] พระบรมสารีริกธาตุแม้ทั้งหมดแต่ละขนาด คือ ขนาดใหญ่มี ๕ ทะนาน ขนาดกลางมี ๕ ทะนาน ขนาดเล็กมี ๖ ทะนานเท่านั้น

[๑๐] พระบรมสารีริกธาตุเหล่านี้แม้ทั้งหมดประดิษฐานอยู่ในที่ต่าง ๆ กัน คือ พระอุณหิศอยู่ที่เกาะสีหล พระรากขวัญเบื้องซ้ายอยู่ที่พรหมโลก และพระรากขวัญเบื้องขวาอยู่ที่เกาะสีหล[๑๑] พระทาฐธาตุองค์หนึ่งอยู่ที่ดาวดึงสพิภพ องค์หนึ่งอยู่ที่นาคบุรีองศ์หนึ่งอยู่ที่เมืองคันธารวิสัย องค์หนึ่งอยู่ที่เมืองกาลิงคราช

[๑๒] พระทันตธาตุ ๔๐ พระเกศธาตุ และพระโลมาทั้งหมดเทวดานำไปไว้ในแต่ละจักรวาล จักรวาลละอย่าง

[๑๓] บาตร ไม้เท้า และจีวรของพระผู้มีพระภาคเจ้าอยู่ที่วชิรานคร สบง (ผ้านุ่ง) อยู่ที่กุลฆรนคร ผ้าปัจจัตถรณะ (ผ้าปูนอน) อยู่ที่เกาะสีหล[๑๔] ธมกรกและประคดเอวอยู่ที่นครปาฎลิบุตร ผ้าอาบนํ้าอยู่ที่จำปานคร อุณณาโลมอยู่ที่แคว้นโกศล

[๑๕] ผ้ากาสาวพัสตร์อยู่ที่พรหมโลก ผ้าโพกอยู่ที่ดาวดึงส์ (รอยพระบาทอันประเสริฐที่หินเหมือนมีอยูที่กัจฉตบุรี) ผ้านิสีทนะ (ผ้าปูนั่ง) อยู่ที่อวันตีชนบท ผ้าลาดอยู่ที่ดาวดึงส์[๑๖] ไม้สีไฟอยู่ที่มิถิลานคร ผ้ากรองนํ้าอยู่ที่วิเทหรัฐ มีดและกล่องเข็มอยู่ที่อินทปัตถนคร ในกาลนั้น

[๑๗] บริขารที่เหลืออยู่ที่อปรันตชนบทในกาลนั้น หมู่มนุษย์ในกาลนั้นจักบูชาบริขารที่พระมุนีทรงบริโภคใช้สอยแล้ว[๑๘] พระบรมสารีริกธาตุของพระโคดมผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่กระจายแผ่กว้างไปเพื่ออนุเคราะห์แก่สัตว์ทั้งหลาย เป็นของเก่าในกาลนั้น ฉะนี้แล

จบ ธาตุภาชนียกถา

จบ (พระบาลี)พุทธวงศ์

พระบาลีสุตตันตปิฎก

ขุททกนิกาย จริยาปิฎก

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

๑. การบำเพ็ญทานบารมี

๑. อกิตติวรรค

๑. อกิตติจริยา

ว่าด้วยจริยาของอกิตติดาบส

{๑} [๑] ใน ๔ อสงไขยแสนกัป ความประพฤติอันใดมีอยู่ในระหว่างนี้ความประพฤติทั้งหมดนั้นเป็นเครื่องบ่มพระโพธิญาณ[๒] เราจักเว้นความประพฤติในภพน้อยภพใหญ่ในกัปที่ล่วงแล้วเสียจักบอกความประพฤติในภัทรกัปนี้ จงฟังเรา