๒. อมราเทวีปัญหา เล่ม ๒๗

๑๒. หังสิวรรค

๑. คัทรภปัญหชาดก (๑๑๑)

ว่าด้วยปัญหาเรื่องลากับม้าอัสดร

(พระโพธิสัตว์มโหสธบัณฑิตกราบทูลพระราชาว่า)

{๑๑๑} [๑๑๑] ขอเดชะ พระมหาราชเจ้าผู้ทรงพระคุณอันประเสริฐถ้า พระองค์ทรงสำคัญอย่างนี้ว่าบิดาประเสริฐกว่าบุตรไซร้เมื่อ เป็นเช่นนั้นลาตัวนี้ก็ประเสริฐกว่าม้าอัสดรของพระองค์ เพราะว่าลาเป็นพ่อม้าอัสดร

๒. อมราเทวีปัญหชาดก (๑๑๒)

ว่าด้วยนางอมราเทวีบอกใบ้หนทางไปบ้าน

(นางอมราบอกใบ้ทางไปบ้านแก่พระโพธิสัตว์มโหสธบัณฑิตว่า)

{๑๑๒} [๑๑๒] ร้านขายข้าวสัตตุ ร้านขายนํ้าสัมพะอูม และต้นทองหลางใบมน ซื่งมีดอกบานสะพรั่งมีอยู่ ณ ที่ใด ท่านจงไป ณ ที่นั้นเถิด ฉันถือของด้วยมือใด ฉันย่อมกล่าวด้วยมือนั้น ฉันไม่ได้ถือของ ด้วยมือใด ฉันไม่กล่าวด้วยมือนั้น นี่เป็นหนทางของบ้านชื่อว่า ยวมัชฌกคาม ท่านจงรู้ทางที่ฉันกล่าวปกปิดนี้เองเถิด

๓. สิคาลชาดก (๑๑๓)

ว่าด้วยพราหมณ์เชื่อสุนัข

(รุกขเทวดาโพธิสัตว์ยืนกล่าวที่ค่าคบไม้ว่า)

{๑๑๓} [๑๑๓] ดูก่อนพราหมณ์ ท่านเชื่อสุนัขจิ้งจอกที่ดื่มสุราหรือ พวกคน มีศิลปะจะหาสัก ๑๐๐ เบี้ยก็ยังไม่มี ตั้ง ๒๐๐ กหาปณะ สุนัขจิ้งจอกจะหาได้จากที่ไหน

๔. มิตจินติชาดก (๑๑๔)

ว่าด้วยปลามิตจินตีช่วยปลาด้วยกันให้พ้นข่าย

(พระบรมศาสดาทรงประมวลเรื่องแล้วตรัสว่า)

{๑๑๔} [๑๑๔] ปลา ๒ ตัว คือ ปลาพหุจินตีและปลาอัปปจินตี ติดอยู่ในข่าย ปลามิตจินตีได้ช่วยให้พ้นจากข่าย ปลาทั้ง ๒ ตัวจึงได้มาพร้อม กันกับปลามิตจินตีในแม่นํ้านั้น

๕. อนุสาสิกชาดก (๑๑๕)

ว่าด้วยผลของการดีแต่สอนผู้อื่น

(หัวหน้านกโพธิสัตว์กล่าวตำหนินางนกป่าว่า)

{๑๑๕} [๑๑๕] นางนกสาลิกาที่สั่งสอนนกตัวอื่นอยู่ แต่ตัวเองกลับละโมบจัด นางนกสาลิกาตัวนั้นถูกล้อรถบดขยี้ปีกหักนอนอยู่